Russisch staatsbedrijf vraagt FM-vergunning aan voor omstreden Radio Maya op Svalbard

Het Russische staatsbedrijf Trust Arktikugol heeft een vergunning aangevraagd voor het exploiteren van een lokale FM-radio in Barentsburg op Svalbard. Radio Maya was eerder dit jaar al via FM te horen, terwijl de benodigde frequentietoestemming en vergunning voor lokale radio toen nog ontbraken. De aanvragen voor een FM-frequentie en een lokale radiolicentie zijn momenteel in behandeling.

Radio Maya werd eerder dit jaar opgezet door Trust Arktikugol, het Russische staatsbedrijf dat actief is in de mijnbouw en andere activiteiten in de Russische nederzetting Barentsburg. Stanislav Sjubert was de initiatiefnemer en werd als verantwoordelijke voor het station genoemd. De radio had de Sysselmester, de vertegenwoordiger van de Noorse overheid op Svalbard, wel geïnformeerd over de plannen, maar beschikte volgens de lokale krant Svalbardsposten niet over de vereiste vergunningen.

De uitzendingen van Radio Maya trokken onder meer aandacht vanwege de manier waarop de zender werd gebruikt. Sjubert bevestigde tegenover het Russische nieuwsplatform GoArctic dat inwoners van Barentsburg via de radio werden gewaarschuwd wanneer de Noorse politie of douane in de buurt kwam. Volgens NRK werden ook waarschuwingen voor ijsberen verspreid.

Naast eigen programma’s gaf Radio Maya programma’s door van Russische radiostations, waaronder Europa Plus en Radio Gordost. Dat laatste station werd in 2024 opgericht met steun van het Russische Presidential Fund for Cultural Initiatives en heeft volgens Svalbardsposten een uitgesproken patriottisch profiel.

De voorlopig laatste uitzending van Radio Maya via FM vond plaats op 2 augustus. Daarna diende Trust Arktikugol de formele aanvragen in voor de benodigde toestemming. De aanvraag voor de lokale radiolicentie en die voor een FM-frequentie worden momenteel door de Noorse autoriteiten behandeld.

Svalbard en Spitsbergen

Svalbard is een Noorse eilandengroep in de Noordelijke IJszee. Spitsbergen is officieel de naam van het grootste eiland, maar wordt in het dagelijks gebruik ook vaak gebruikt voor de hele archipel.

De Noorse soevereiniteit over Svalbard is vastgelegd in het Verdrag van Spitsbergen uit 1920. Rusland is een van de verdragsstaten en heeft daardoor onder voorwaarden dezelfde rechten als andere verdragslanden om er economische activiteiten te ontplooien. Dat verklaart onder meer de Russische aanwezigheid in Barentsburg, waar Trust Arktikugol actief is.

Barentsburg is echter geen Russisch grondgebied. Ook daar geldt de Noorse soevereiniteit en zijn de Noorse autoriteiten verantwoordelijk voor de handhaving van de wet. Dat betekent dat Trust Arktikugol voor Radio Maya een Noorse frequentietoestemming en lokale radiolicentie nodig heeft.

Afbeelding: Barentsburg op Svalbard (foto Wikimedia Commons)