Solt: de krachtige middengolfzender van Hongarije

De zendlocatie Solt is een groot middengolfzendstation in de omgeving van de plaats Solt, ongeveer 80 kilometer ten zuiden van Boedapest. Het complex is ontworpen voor krachtige middengolf-uitzendingen en wordt gebruikt voor de landelijke distributie van radio-inhoud in Hongarije.

De installatie werd gebouwd tussen 1974 en 1977 en kwam in 1977 in gebruik. Het project werd opgezet door de Hongaarse posterijen (Magyar Posta) in samenwerking met internationale technische partners. De bouw vond plaats op een open locatie in de Hongaarse laagvlakte, waar voldoende ruimte beschikbaar was voor de grote antennestructuren die voor middengolf nodig zijn.

Het zendstation werkt op 540 kHz en wordt gebruikt voor de uitzending van het nationale radioprogramma Kossuth Rádió. Door het zeer hoge zendvermogen van 2000 kW behoort de installatie tot de krachtigste middengolfzenders van Europa. Het signaal kan daardoor niet alleen heel Hongarije bereiken, maar onder gunstige omstandigheden ook grote delen van Midden- en Oost-Europa, en soms verder gelegen gebieden tijdens nachtelijke propagatiecondities.

Het meest opvallende onderdeel van de installatie is de 303,6 meter hoge zelfstralende mast, die geïsoleerd van de grond is geplaatst en fungeert als primaire antenne. Deze mast is een van de hoogste constructies in Hongarije en vormt het centrale element van het zendvermogen. Rond de mast ligt een uitgebreid aardnetwerk dat nodig is om het signaal efficiënt uit te stralen. Op enige afstand van de mast bevindt zich het zendgebouw, waar de hoogvermogenzenders zijn ondergebracht en waar de energievoorziening en besturingssystemen worden beheerd.

De oorspronkelijke zendinstallatie bestond uit twee identieke vacuümbuiszenders van elk 1000 kW, die samen het totale vermogen van 2000 kW leverden. Deze technologie was kenmerkend voor grootschalige middengof-zenders uit de jaren 70. In 2017 werd het systeem gemoderniseerd met een solid-state zenderopstelling, waarbij meerdere modules samen hetzelfde vermogen leveren. De oude buizenzender bleef daarbij behouden als reserve-installatie en heeft een monumentale status gekregen als industrieel erfgoed.

De locatie is in de loop der jaren ook technisch aangepast om te voldoen aan moderne eisen voor efficiëntie en signaalkwaliteit. Zo werd onder andere dynamische modulatie toegepast om energieverbruik te verminderen, terwijl de hoge zendcapaciteit behouden bleef.

De zender Solt blijft een belangrijk onderdeel van de Hongaarse radio-infrastructuur en wordt nog steeds ingezet voor middengolfdistributie van nationale programma’s, hoewel de rol van de middengolf in Europa in het algemeen is afgenomen door de opkomst van FM en digitale radiodistributie.

Afbeelding: zendlocatie Solt (foto Wikimedia Commons)