Klassement

Wie herinnert zich nog de actie ‘Radio Noordzee Hou em in de lucht’? Het begon in juni 1973 toen het duidelijk werd dat de Nederlandse Parlementsvertegenwoordigers, de positieven uitgezonderd, het besluit wensten te nemen tot invoering van maatregelen tegen de zeezenders. Dit diende te gebeuren via een aanpassing van bestaande wetgeving en bekrachtiging van het Verdrag van Straatsburg uit 1965. Dit laatste verdrag was door een groot aantal naties bekrachtigd maar diende altijd via aanpassing van bestaande wetgeving in diverse landen worden bekrachtigd, waar tot op dat moment in Nederland geen sprake van was. En dus werd er door Radio Noordzee, de Nederlandstalige tak van RNI, vanuit de studio in Naarden een actie gecoördineerd om Nederland op te roepen lid te worden van Radio Noordzee met als doel in de toenmalige toekomst een plekje te vergaren in het publieke omroepsysteem. Kosten nog moeite werden gespaard om het luisterpubliek breed te interesseren een lidmaatschap te nemen. Dit kon door de weids verspreide stickers in te vullen en op te sturen naar het adres van Radio Noordzee. Voor vijf gulden kon je in die tijd jouw steun voor het favoriete steun betuigen, hetgeen zowel voor Radio Veronica als voor de luisteraars van Radio Noordzee mogelijk was. Er waren dagenlang live uitzendingen vanaf het zendschip MEBO II met deejays van Radio Noordzee en er was de Radio Noordzee karavaan met tientallen auto’s, die op diverse plekken in het land opdoken om, vergezeld van een promotieteam, leden proberen te winnen voor Radio Noordzee. Het was het Seven Club team uit Rotterdam Schiedam met onder meer Rob van der Palm en Rob Slotemaker, die in diverse winkelcentra hun karavaan tijdelijk stopten. Op de 220 meter werd regelmatig melding gemaakt waar het Seven Club Team was te zien. Uiteraard was men er, vergezeld door een promotieteam om stickers uit te delen die de ontvangers warm dienden te maken toch ook maar een lidmaatschap van Radio Noordzee aan te gaan. Een bedrag van 5 gulden storten bleek op dat moment voldoende. Ook in de noordelijke provincies was een aantal mensen actief. Zo waren de beide mannen, verantwoordelijk voor de productie van de RNI dubbel-lp – die in mei 1973 uitkwam – actief in de provincie Groningen. Het waren Jacob Kokje en Hans Knot die eerst een avond het uitgaansleven van Groningen ingingen. In die tijd begon dat om 20 uur tot een uur of 1 in de nacht. Discotheken als Jolly Joker, Blow Up en Time Out werden bezocht om de rode stickers uit te delen. De volgende avond werd een bezoek gebracht aan Royal York en discotheek Just Fancy in Winschoten. Wat het bezoeken aan nieuwe leden heeft opgeleverd zal altijd een vraagteken blijven. Terwijl ik dit verhaal schrijf komen in gedachten de prachtige jingles in mijn gehoor terug, die er destijds zijn gemaakt ter ondersteuning van de actie ‘Hou em in de lucht’ op Radio Noordzee, waarvoor we vooral dankbaarheid dienen te geven aan Ferry Maat. Hij zou later nog vele mooie jingles produceren in Nederland en daarbuiten. Het zijn gedachten die na een periode van 53 jaar weer naar boven komen en wel doordat, bij het scannen van een groot aantal artikelen ten bate van het archief een volgend bericht eruit sprong. Het was gedateerd op 4 januari 1975 waaruit duidelijk werd dat de toenmalige minister voor Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, Harry van Doorn, duidelijk had gemaakt dat er voor Radio Noordzee in de toenmalige toekomst geen ruimte was een publieke omroepstatus te verkrijgen. ‘Minister Van Doorn heeft de aanvraag afgewezen, omdat de stichting RTV Noordzee niet zou voldoen aan drie van de acht eisen die de omroepwet stelt.’ Volgens een ministerieel onderzoek had Noordzee bij lang na niet de 15.000 leden, die een adspirant omroep destijds diende te hebben. Van de ruim 26.000 namen op de lijst van ‘leden’ bleek 65% niet ingeschreven bij de Dienst Omroepbijdrage. Het waren vooral jeugdige in huiswonenden, waarvan alleen het hoofd van het gezin telde bij een eventueel lidmaatschap. Van Doorn, die een KRO verleden had, bracht nog meer redenen naar voren RTV Noordzee geen toegang te verlenen tot het Omroepbestel want een steekproef had uitgewezen dat er bij lange na niet genoeg echte leden konden worden geteld. Bovendien stelde hij dat de stichting RTV Noordzee uit een oogpunt van cultuurbeleid onvoldoende gekwalificeerd bevonden werd en tenslotte was hij er niet van overtuigd, dat RTV Noordzee niet uit was op het maken van winst. Uiteraard was er diepe teleurstelling. John de Mol, toenmalig directeur van Radio Noordzee, stelde die dag nog niet of er beroep zou worden aangetekend tegen het besluit van de minister. “Ik kan ook nog nauwelijks reageren op de argumentatie, want ik heb zijn antwoord nog maar net in handen. Ik weet bijvoorbeeld nog niet op welke 9500 leden in de zin der wet de steekproef uit ons ledenbestand is gedaan. We hadden er zelf op gegokt, dat meer dan de helft zou kunnen meetelden. We waren van tevoren al erg selectief geweest bij het accepteren van leden. We hebben ons gedistantieerd van de al te tomeloze ledenwerving van anderen. Ik dacht trouwens dat we duidelijk genoeg tegen de minister hebben gezegd, dat de stichting volkomen los staat van het Strengholt-concern." Helaas was er van ‘Hou em in de lucht’, wat betreft de originele Radio Noordzee, niets terecht gekomen en werden alleen pogingen gedaan radio onder dezelfde naam te produceren, wat voor de echte fans uit de periode 1971-1974 niet alleen als kwalijk werd gezien maar bovendien als een slechte kopie van destijds. Hans Knot, 28 februari 2026

Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte gaan vanaf mei een wekelijkse latenightshow verzorgen op NPO 1. Het programma draagt de titel ‘Jan-Willem Ruimt Op’ en wordt iedere vrijdag om 21:25 uur uitgezonden. Het radioduo is al geruime tijd samen te horen op NPO Radio 2 met de ochtendshow ‘Jan-Willem Start Op!’. Deze uitzending wordt al acht jaar gemaakt en op 29 mei bereikt het programma een mijlpaal met de 2000e aflevering. De presentatoren blijven hun dagelijkse ochtendprogramma op de radio naast het nieuwe televisieproject voortzetten. De aankondiging van het tv-programma volgde na een week waarin de twee presentatoren luisteraars nieuwsgierig maakten met verschillende hints tijdens hun radioshow. Uiteindelijk werd bekend dat zij een nieuw televisieprogramma gaan maken voor BNNVARA. In de latenightshow kijken Roodbeen en Kijk in de Vegte samen met een huisband, gastartiesten en publiek terug op de gebeurtenissen van de afgelopen week. Het programma combineert gesprekken, muziek en humor, waarbij actuele onderwerpen nog een laatste ronde krijgen. Daarbij wordt bekeken welke onderwerpen een extra draai verdienen en welke zonder omhaal terzijde kunnen worden geschoven. Verschillende onderdelen uit de radioshow krijgen ook een plek in het televisieprogramma. Zo keren bekende rubrieken zoals de Dobbelsteen en de Introrally terug in de uitzending. Daarmee wordt een deel van de herkenbare elementen uit het radioprogramma meegenomen naar het televisiescherm. Afbeelding: Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte (foto BNNVARA-Annemieke van der Togt)

Gordon is maandag niet te horen in de ochtendshow op Radio 10. De zanger en presentator verbleef voor vakantie in Australië, maar kan door geschrapte vluchten niet op tijd terugkeren naar Nederland. De verstoringen in het vliegverkeer hangen samen met de recente escalatie in het Midden-Oosten. Zaterdagochtend werd bekend dat de Verenigde Staten en Israël aanvallen hebben uitgevoerd op doelen in Iran met als doel het bewind daar te verzwakken. Iran reageerde daarop met onder meer raketaanvallen op Tel Aviv en Dubai. Als gevolg van de oplopende spanningen zijn in de regio diverse vluchten geannuleerd of omgeleid. Gordon meldde dat hij oorspronkelijk om 06:00 uur zou vertrekken, maar dat zijn vlucht is geschrapt. Volgens hem wordt nu gezocht naar een alternatieve route richting Nederland, waarbij meerdere tussenstops nodig zijn, onder meer via Bangkok en Istanbul. Door deze omweg loopt zijn terugkeer vertraging op. De presentator gaf aan te verwachten dinsdag weer in de ochtenduren aanwezig te zijn op Radio 10. In een videoboodschap liet Gordon weten geschrokken te zijn van de beelden van explosies in Dubai, een stad waar hij eerder enige tijd woonde. De ontwikkelingen in de regio zorgen niet alleen voor geopolitieke spanningen, maar hebben ook directe gevolgen voor het internationale luchtverkeer en daarmee ook voor de radioprogrammering in Nederland.

De reeks programma’s die verdwijnen van NPO Radio 5 wordt verder uitgebreid. KRO-NCRV heeft bekendgemaakt dat ook het radioprogramma Volgspot vanaf 2027 niet meer op de zender te horen zal zijn. Het besluit hangt samen met de bezuinigingen waarmee de publieke omroep te maken heeft. Volgens KRO-NCRV dwingen de financiële ingrepen tot keuzes die gevolgen hebben voor het programma-aanbod dat gemaakt kan blijven worden. Binnen de publieke radiozenders wordt NPO Radio 5 het zwaarst geraakt door de maatregelen. Volgspot wordt gepresenteerd door Hijlco Span en is in het weekend te horen op NPO Radio 5. In het programma komen muziek, media en theater samen. Tijdens iedere uitzending spreekt Span een uur lang met bekende en minder bekende Nederlanders uit de culturele sector. Daarnaast zijn er regelmatig liveoptredens van artiesten. Het programma kent een lange geschiedenis op de Nederlandse radio. Volgspot begon in 1982 op NPO Radio 2 en bleef daar 28 jaar te horen. Daarna ging het programma verder als rubriek binnen een uitzending op NPO Radio 5. In 2016 kreeg Volgspot opnieuw een zelfstandige plek op de zender. Het verdwijnen van Volgspot volgt op een eerdere beslissing om ook het programma Adres Onbekend te schrappen. Dat programma is nog het einde van het jaar op zondag tussen 12:00 en 14:00 uur te horen op NPO Radio 5. In Adres Onbekend wordt met hulp van luisteraars geprobeerd mensen die elkaar uit het oog zijn verloren weer met elkaar in contact te brengen. Het programma geldt als voorloper van televisieprogramma’s als Spoorloos en Memories. Naast het verdwijnen van programma’s worden er ook wijzigingen doorgevoerd in de programmering van de zender. Simone Walraven gaat de dagelijkse middagshow presenteren en Daniël Dekker krijgt een extra uur zendtijd. Angela Groothuizen verliest haar programma, terwijl Bert Kranenbarg mogelijk naar het weekend verhuist. Ook voor De Sandwich en Andermans Veren is de toekomst op de zender onzeker. De veranderingen hangen samen met de bezuinigingen bij KRO-NCRV. De omroep moet door de financiële maatregelen 35 banen schrappen, waarvan een deel bij de radioprogrammering rond NPO Radio 5. Afbeelding: Hijlco Span (foto KRO-NCRV/Roland J. Reinders)