Tweede Kamer stemt in met hervorming van lokale omroepen

De Tweede Kamer heeft donderdag met ruime meerderheid ingestemd met de wijziging van de Mediawet, waarmee de hervorming van het lokale publieke omroepbestel een belangrijke stap dichterbij komt. Als ook de Eerste Kamer akkoord gaat, treedt de wet naar verwachting op 1 november 2026 in werking. Het nieuwe stelsel gaat vervolgens op 1 januari 2028 van start.

Met de wetswijziging wordt het aantal lokale publieke omroepen teruggebracht van ruim tweehonderd naar maximaal tachtig streekomroepen. Per lokaal verzorgingsgebied wordt nog één lokale publieke media-instelling aangewezen. Daarnaast verhuist de financiering van gemeenten naar het Rijk.

Tijdens het debat in de Tweede Kamer ontstond discussie over het vaste aantal van tachtig streekomroepen. Verschillende partijen vroegen zich af of dat aantal in de toekomst voldoende flexibel is. Een amendement van Mohammed Mohandis en Don Ceder regelt daarom dat iedere tien jaar kan worden beoordeeld of het aantal verzorgingsgebieden moet worden aangepast, zonder dat daarvoor opnieuw een wetswijziging nodig is.

Volgens het kabinet moet de nieuwe opzet leiden tot een sterkere lokale journalistiek en betere verslaggeving over de lokale democratie. Daarnaast blijft er aandacht voor cultuur, verenigingen, maatschappelijke ontwikkelingen en het dagelijks leven in gemeenten, dorpen, wijken en buurten.

Met het besluit van de Tweede Kamer breekt ook een nieuwe fase aan voor organisaties die een aanwijzing als lokale publieke media-instelling willen aanvragen. Bestaande lokale omroepen, samenwerkingsverbanden en andere geïnteresseerde organisaties kunnen hun voorbereidingen verder uitwerken.

Daarbij moeten onder meer keuzes worden gemaakt over de rechtspersoon die de aanvraag indient, de inrichting van de nieuwe organisatie, de invulling van de publieke mediaopdracht, de dienstverlening binnen het verzorgingsgebied en de begroting voor de concessieperiode van 2028 tot en met 2032.

De aanvraagperiode staat voorlopig gepland van 15 november tot en met 31 december 2026. Hoewel de behandeling in de Eerste Kamer nog moet plaatsvinden, kunnen de voorbereidingen volgens de Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) worden voortgezet.

Directeur-bestuurder Eric Horvath van de NLPO laat weten dat jarenlang is gewerkt aan deze hervorming door medewerkers van omroepen, redacties, vrijwilligers, bestuurders, ambtenaren, politici en andere betrokkenen. Volgens hem is de goedkeuring door de Tweede Kamer een belangrijk moment, terwijl de aandacht nu verschuift naar het concessiebeleidsplan, de aanwijzingsprocedure en de invoering van het nieuwe stelsel in 2028.

De NLPO maakt de komende periode meer informatie bekend over de aanvraagprocedure. Daarbij worden onder meer de planning, aandachtspunten, veelgestelde vragen en benodigde documenten gepubliceerd. Ook adviseert de organisatie lokale omroepen om tijdig afspraken te maken over samenwerking, organisatie, beleid, financiën en de lokale verankering, zodat zij goed voorbereid aan de aanvraagprocedure kunnen deelnemen.

Afbeelding: Tweede Kamer Plenaire zaal (foto Husky - Wikimedia Commons)