Klassement

Wie herinnert zich nog de actie ‘Radio Noordzee Hou em in de lucht’? Het begon in juni 1973 toen het duidelijk werd dat de Nederlandse Parlementsvertegenwoordigers, de positieven uitgezonderd, het besluit wensten te nemen tot invoering van maatregelen tegen de zeezenders. Dit diende te gebeuren via een aanpassing van bestaande wetgeving en bekrachtiging van het Verdrag van Straatsburg uit 1965. Dit laatste verdrag was door een groot aantal naties bekrachtigd maar diende altijd via aanpassing van bestaande wetgeving in diverse landen worden bekrachtigd, waar tot op dat moment in Nederland geen sprake van was. En dus werd er door Radio Noordzee, de Nederlandstalige tak van RNI, vanuit de studio in Naarden een actie gecoördineerd om Nederland op te roepen lid te worden van Radio Noordzee met als doel in de toenmalige toekomst een plekje te vergaren in het publieke omroepsysteem. Kosten nog moeite werden gespaard om het luisterpubliek breed te interesseren een lidmaatschap te nemen. Dit kon door de weids verspreide stickers in te vullen en op te sturen naar het adres van Radio Noordzee. Voor vijf gulden kon je in die tijd jouw steun voor het favoriete steun betuigen, hetgeen zowel voor Radio Veronica als voor de luisteraars van Radio Noordzee mogelijk was. Er waren dagenlang live uitzendingen vanaf het zendschip MEBO II met deejays van Radio Noordzee en er was de Radio Noordzee karavaan met tientallen auto’s, die op diverse plekken in het land opdoken om, vergezeld van een promotieteam, leden proberen te winnen voor Radio Noordzee. Het was het Seven Club team uit Rotterdam Schiedam met onder meer Rob van der Palm en Rob Slotemaker, die in diverse winkelcentra hun karavaan tijdelijk stopten. Op de 220 meter werd regelmatig melding gemaakt waar het Seven Club Team was te zien. Uiteraard was men er, vergezeld door een promotieteam om stickers uit te delen die de ontvangers warm dienden te maken toch ook maar een lidmaatschap van Radio Noordzee aan te gaan. Een bedrag van 5 gulden storten bleek op dat moment voldoende. Ook in de noordelijke provincies was een aantal mensen actief. Zo waren de beide mannen, verantwoordelijk voor de productie van de RNI dubbel-lp – die in mei 1973 uitkwam – actief in de provincie Groningen. Het waren Jacob Kokje en Hans Knot die eerst een avond het uitgaansleven van Groningen ingingen. In die tijd begon dat om 20 uur tot een uur of 1 in de nacht. Discotheken als Jolly Joker, Blow Up en Time Out werden bezocht om de rode stickers uit te delen. De volgende avond werd een bezoek gebracht aan Royal York en discotheek Just Fancy in Winschoten. Wat het bezoeken aan nieuwe leden heeft opgeleverd zal altijd een vraagteken blijven. Terwijl ik dit verhaal schrijf komen in gedachten de prachtige jingles in mijn gehoor terug, die er destijds zijn gemaakt ter ondersteuning van de actie ‘Hou em in de lucht’ op Radio Noordzee, waarvoor we vooral dankbaarheid dienen te geven aan Ferry Maat. Hij zou later nog vele mooie jingles produceren in Nederland en daarbuiten. Het zijn gedachten die na een periode van 53 jaar weer naar boven komen en wel doordat, bij het scannen van een groot aantal artikelen ten bate van het archief een volgend bericht eruit sprong. Het was gedateerd op 4 januari 1975 waaruit duidelijk werd dat de toenmalige minister voor Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, Harry van Doorn, duidelijk had gemaakt dat er voor Radio Noordzee in de toenmalige toekomst geen ruimte was een publieke omroepstatus te verkrijgen. ‘Minister Van Doorn heeft de aanvraag afgewezen, omdat de stichting RTV Noordzee niet zou voldoen aan drie van de acht eisen die de omroepwet stelt.’ Volgens een ministerieel onderzoek had Noordzee bij lang na niet de 15.000 leden, die een adspirant omroep destijds diende te hebben. Van de ruim 26.000 namen op de lijst van ‘leden’ bleek 65% niet ingeschreven bij de Dienst Omroepbijdrage. Het waren vooral jeugdige in huiswonenden, waarvan alleen het hoofd van het gezin telde bij een eventueel lidmaatschap. Van Doorn, die een KRO verleden had, bracht nog meer redenen naar voren RTV Noordzee geen toegang te verlenen tot het Omroepbestel want een steekproef had uitgewezen dat er bij lange na niet genoeg echte leden konden worden geteld. Bovendien stelde hij dat de stichting RTV Noordzee uit een oogpunt van cultuurbeleid onvoldoende gekwalificeerd bevonden werd en tenslotte was hij er niet van overtuigd, dat RTV Noordzee niet uit was op het maken van winst. Uiteraard was er diepe teleurstelling. John de Mol, toenmalig directeur van Radio Noordzee, stelde die dag nog niet of er beroep zou worden aangetekend tegen het besluit van de minister. “Ik kan ook nog nauwelijks reageren op de argumentatie, want ik heb zijn antwoord nog maar net in handen. Ik weet bijvoorbeeld nog niet op welke 9500 leden in de zin der wet de steekproef uit ons ledenbestand is gedaan. We hadden er zelf op gegokt, dat meer dan de helft zou kunnen meetelden. We waren van tevoren al erg selectief geweest bij het accepteren van leden. We hebben ons gedistantieerd van de al te tomeloze ledenwerving van anderen. Ik dacht trouwens dat we duidelijk genoeg tegen de minister hebben gezegd, dat de stichting volkomen los staat van het Strengholt-concern." Helaas was er van ‘Hou em in de lucht’, wat betreft de originele Radio Noordzee, niets terecht gekomen en werden alleen pogingen gedaan radio onder dezelfde naam te produceren, wat voor de echte fans uit de periode 1971-1974 niet alleen als kwalijk werd gezien maar bovendien als een slechte kopie van destijds. Hans Knot, 28 februari 2026

World Radio Day wordt deze vrijdag 13 februari 2026 voor de 15de keer gehouden. Telkens op dezelfde datum vindt dit evenement in februari plaats. Het leek mij leuk om dieper in de geschiedenis te duiken dan de eerste datum van World Radio Day, dus voor 2012, zelf ver voor dat jaar. 13 februari 1960 bracht Vrij Nederland een kort bericht: ‘De VRON nog niet aan bod. Dure heren, die directeuren van de 'vrije radio-omroep', die vanaf de zee voor Katwijk uit zal gaan zenden. Want voor de tweede keer is een deel van hun zendermateriaal in beslag genomen. Ditmaal terwijl het op weg was naar Emden. Zo gaat dat, als men zich boven de Nederlandse wetten verheven voelt en met een 'wie doet je wat?' zijn gang gaat. Dan zegt 'de wet' van tijd tot tijd: 'nee heren!' en als de wet iets zegt, kost dat tijd, een proces en geld. Daarom zendt de VRON nog steeds niet en zal ze voorlopig nog niet aan bod zijn ook.’ Vervolgens naar een berichtje uit mijn archief dat voor het eerst naar buiten kwam op 13 februari 1961. Het werd bekend gemaakt in de kranten van de GPD, dat stond voor de Gemeenschappelijke Pers Dienst, waarbij ook de door ons gelezen Nieuwsblad van het Noorden behoorde. ‘Donderdag 16 februari begint Radio Veronica met het uitzenden van Engelstalige programma's. Als gevolg daarvan zullen de Nederlandse uitzendingen met ingang van die datum in de ether zijn van één uur 's middags tot acht uur ‘s avonds. Het ligt in de bedoeling dit programma in de maanden maart en april te verlengen tot middernacht. De Engelstalige uitzendingen, waarover in Engeland al enige protesten zijn gerezen, zullen plaatsvinden van acht uur 's morgens tot 's middags één uur en van middernacht tot twee uur in de ochtend. Voor de Nederlandstalige uitzendingen is een nieuwe programmering vastgesteld.’ Het ging hier om de uitzendingen van CNBC, dat slechts een kort bestaan heeft gehad. Het signaal, waarmee men hoopte luisteraars in Londen te bereiken, was dermate slecht dat op een bepaald moment de uitzendingen werden stopgezet en die uren weer werden ingenomen door Radio Veronica, dat met de in de tijd vele kwartiertjes aan gesponsorde programma’s. Een aantal kranten kwam op 13 februari 1962 met een bericht over Radio Mercur: ‘Radio-Mercur voorlopig niet in de lucht. De Cheeta I, het schip met het Deense commerciële radiostation Mercur aan boord, zal voorlopig de haven van Kopenhagen niet mogen verlaten. Het vaartuig, dat maandagnacht na in de storm in moeilijkheden te zijn geraakt en naar Kopenhagen werd gesleept, staat onder politiebewaking. De Deense PTT, die het recht had de zendapparatuur in beslag te laten nemen, wil van het feit dat de Cheeta I in een noodsituatie is komen te verkeren geen gebruik maken. De scheepvaartinspectie wilde het schip echter niet laten gaan voordat de bemanning een kapitein had gekregen die over de nodige erkende bevoegdheden beschikte en de scheepspapieren werden getoond. Voor een kapitein werd ijlings gezorgd De papieren waarmee men kwam aandragen waren echter in het Spaans opgesteld en de daarin genoteerde maten stemden niet met die van de Cheeta I overeen. Het schip, dat zoals bekend in de Sont buiten de territoriale wateren opereert, zou in Honduras zijn geregistreerd. De vlag ontbrak echter. Wel was er materiaal aanwezig om zo nodig het dundoek van Honduras te fabriceren.’ Geknoei met scheepspapieren en vlaggen kwam dus vaker voor binnen de zeezender-wereld. Op 13 februari 1963 ging het om geld dat vrij diende te komen voor de RONO, de Regionale Omroep Noord en Oost. ‘De gemeenteraad van de gemeente Leeuwarden zal vanavond beslissen of er in Leeuwarden een hulpstudio voor de RONO zal worden gebouwd. B. en W. van Leeuwarden hebben de raadsleden geadviseerd deze hulpstudio in te richten in de voormalige Prinsentuinschool, dicht bij het Kunstcentrum de Prinsentuin. Volgens het preadvies van het college van B. en W. zal er in de school een controlekamer, een spreekstudio en een muziekstudio moeten worden ingericht. Voor dit werk willen de B. en W. van Leeuwarden een krediet verstrekken van f 87.000. Na het gereedkomen van het werk, zal de studio aan de Nederlandse Radio Unie verhuurd worden.’ Op 13 februari 1964 werd stil gestaan in de GPD kranten dat het 25 jaar geleden was dat de eerste aflevering van Francis Durbridges detectivespel ‘Paul Vlaanderen’ op de Nederlandse radio was te beluisteren: ‘De handeling van dit eerste stuk voltrok zich voor een belangrijk deel in het te Ouderkerk gesitueerde café ‘De Kleine Korporaal’. Paul Vlaanderen was in Nederland geïntroduceerd door Kommer Kleyn, jarenlang hoorspelregisseur van de AVRO. Het spel dankte echter zijn naam aan de toenmalige directeur van de AVRO, Willem Vogt. Toen deze het manuscript van ‘Send for Paul Temple’ onder ogen kreeg, vond hij dat het in Nederland moest spelen. Op het hoofdkantoor van de AVRO in Amsterdam werkte in die tijd een bediende, die Vlaanderen heette en een ongeëvenaarde reputatie genoot als toeverlaat in de meest uiteenlopende situaties. “Spreek met Vlaanderen en het komt in orde", stelde de heer Vogt voor als vertaling van de titel van het eerste spel, daarmee tevens de hoofdpersoon aan zijn Nederlandse naam helpend. Theo Frenkel en Lily Bouwmeester vertolkten de eerste jaren de hoofdrollen: Paul en Ina. In 1959, toen Kommer Kleyn de AVRO met pensioen verliet ging de spelleiding over in handen van Dick van Putten, die als geluidsinspeciënt aan de realisering van alle Paul Vlaanderens had meegewerkt. Jan van Ees, die in het eerste spel als Gare Toontje de detective tegenover zich had gevonden, was toen allang in de huid van Vlaanderen gekropen en ‘gehuwd’ met Eva Janssen (Ina). Verder meldde de GPD dat in niet geringe mate tot het succes van de volgens een vast recept geschreven spelen, de volstrekt onlogische ontknoping bijdroeg, waardoor de spanning tot het laatst toe gehandhaafd bleef voor de luisteraars, maar ook voor de spelers, die pas op de laatste repetitie inzage kregen van het slot. 13 februari 1965 bracht nieuws rond een activiteit van Stan Haag, die een televisieprogramma met vakantietips ging presenteren. De eerste opname was gepland voor 31 maart 1965, die gemaakt zou worden in het tot NTS-studio herbouwde Bellevue in Amsterdam en wel in opdracht van de KRO. Het luidde meteen een nieuwe serie in. De serie kreeg de naam ‘Vakantie op zicht’, een aantal amusementsprogramma's, waarin diverse vakantielanden zoals Spanje, Italië, Joegoslavië en Oostenrijk belicht werden. Stan Haag gaf onder andere tips, hoe overal te komen met de verschillende ons ter beschikking staande vervoersmiddelen. Eigenlijk een totaal onbekende activiteit van Jacob Pieter Constantijn Haag, zoals Stan voluit heette. De teksten waren van Stan Haag en Casper de Groot. De laatste was tevens de samensteller van het televisieprogramma. Een jaar later was er bezoek in Nederland voor promotie van zijn muziek en wel door de Amerikaanse zanger Gene Pitney. Sommige mensen konden in die tijd weg zwijmelen met zijn muziek, wat Jana en Hans Knot nog soms weer doen bij het draaien van zijn muziek. Dus voor mij persoonlijk heeft 13 februari 1966 een duidelijke herinnering. De GPD kranten schreven: ‘De Amerikaanse popzanger Gene Pitney komt een bezoek aan Nederland brengen. Pitney, die op het San Remo-festival 1966 een bijzonder groot succes heeft geboekt, is op het ogenblik bezig door Engeland een tournee te maken. Begin maart zal hij naar Nederland komen om er enkele televisieopnamen te maken.’ 13 februari 1967 werd bekend dat de Stichting RTN, dat stond voor Radio en Televisie Nederland en onder meer uitgever was van Televzier, dat jaar nog op zou gaan in de AVRO. Wel bleef vanaf dat moment de AVRO-Bode in de toenmalige vorm bestaan en zou, op een nader te benoemen datum, de AVRO ook de uitgever worden van de Televizier, waarin de AVRO-Bode integraal werd opgenomen. Op die manier kon de Televizier de volledige programma’s van radio en televisie publiceren en kreeg de AVRO, door overname van de Televizier, ontelbare leden erbij. Van de meer dan 260.000 leden hadden, in de week na het bekend worden van de fusieplannen, slechts 27 leden zich kritisch uitgelaten over het samengaan met de AVRO. 13 februari 1968 was het item ‘radio’ ook terug te vinden en wel met een kort berichtje over het land waar een woeste oorlog en enorme hongersnood heerste en welke ontwikkelingen ik destijds als 19-jarige intens volgde: ‘Radio Biafra, dat beweert nog steeds uit te zenden uit de gevallen hoofdstad Enoegoe, heeft gisteren omgeroepen dat Biafraanse troepen de universiteitsstad Nsoekka, 65 km ten noorden van Enoegoe, hebben heroverd. Nsoekka werd door de federale troepen bezet en wel ongeveer 10 dagen nadat de burgeroorlog op 6 juli was uitgebroken.’ 13 februari 1969: Tussen de omroeporganisaties was destijds al geruime tijd overleg gaande over een andere opzet van de radiostation Hilversum III. De plannen hiervoor werden door een commissie verdeeld over twee fasen. De eerste fase, namelijk die van het verstrooiend karakter met zo weinig mogelijk gesproken woord, was eerst gestart. De VPRO deelde via een persbericht op 13 februari mede, dat ze zich steeds op het standpunt heeft gesteld dat slechts een vrij rigoureuze herstructurering van het derde net zin zou hebben. De GPD meldde vervolgens dat de VPRO daarom aan haar bereidheid tot medewerking aan de eerste fase de voorwaarde verbonden had van een voldoende zich te kunnen richten op de tweede fase, die onder meer het doorlopen van het lichte programma tot in elk geval middernacht zou moeten behelzen. ‘Het zicht op die tweede fase wordt, volgens de VPRO, enigszins verduisterd door een onderhoud dat op 16 januari plaats had tussen de minister van CRM en het dagelijks bestuur van de NRU en raad van beheer van de NTS. Tijdens dit onderhoud is de mogelijkheid ter sprake gekomen van wat wordt genoemd een gematigd derde programma in de avonduren op het derde net.’ Deze ontwikkeling was destijds voor de VPRO aanleiding een afwachtende houding aan te nemen, hetgeen betekende dat de VPRO-programma's op het derde net ook destijds voorlopig niet werden aangepast of vervangen. Op 13 februari 1970 was in de kranten het bericht te vinden dat Radio Nordsee International, de Zwitserse zeezender, ook op de 186 meter was te ontvangen. Het zenschip MEBO II lag sinds eind januari dat jaar vijf mijl ten westen van de kust bij Noordwijk ten anker. ‘De proefuitzending - in de ochtend - duurde maar enkele minuten en werd daarna afgebroken met de mededeling, dat men aan boord van het zendschip nadere technische voorzieningen wilde treffen om de reikwijdte van het signaal te vergroten. Het is de bedoeling, dat deze 105 Kilo watt zender bijna overal in Europa te horen is.’ En wat hebben we vervolgens met veel plezier naar de verschillende uitzendingen geluisterd, die uiteindelijk op 31 augustus 1974 ten einde kwamen. In 1971 heb ik op 13 februari een knipsel bewaard inzake Lex Harding onder de noemer ‘Blinddoek tekst’. ‘Zijn werkelijke naam is Lodewijk den Hengst, 25 jaar oud. Hij is één van Radio Veronica's top-DJ's. Hij werd dit jaar nummer één in de populariteitspoll van Muziek Expres, Nederlands grootste muziekblad. Lex Harding studeerde eens economie te Rotterdam, werkte bij Radio Dolfijn en Radio 227 en werd vervolgens nieuwslezer bij Radio Veronica. Hij werkt er nu zo'n drieënhalf jaar. Zijn populairste programma is de Top 40 op zaterdagmiddag. Hij woont in Gouda, waar hij een platenzaak drijft.’ 13 februari 1972 viel op een zondag, en dat in de tijd dat er in Nederland geen zondagkranten waren laat staan dat we onze informatie online konden verkrijgen. Gelukkig was de volgende dag een bericht terug te vinden van de politie in Los Angeles. Men kreeg tientallen telefoontjes van mensen die zeiden gehoord te hebben dat Canada en een stuk van het westen van de VS in zee waren gezonken. De GPD: ‘De oorzaak zou een grote aardschok zijn geweest die zou zijn ontstaan na de destijds gehouden kernproef op het in de Stille Oceaan gelegen Amerikaanse eiland Amchatka. De meeste opbellers zeiden: “De aardschok heeft niet alleen Alaska verwoest, maar ook de westkust van de Verenigde Staten en de stad Tokio. Men noemde het radiostation, dat het nieuws had verspreid, (KPPC-FM) erbij. “Asjemenou", was het commentaar van de politieagent die al dit nieuws kreeg te verwerken, “daar moeten we snel wat aan doen". Hij belde het station KPPC-FM op en hoorde dat men daar een uitzending had verzorgd over de gevolgen die de proefneming op Amchatka gehad zou kunnen hebben. In het begin van de uitzending was al gezegd dat alle mededelingen over de ramp op fantasie berustten.’ De mededeling werd aan het eind van het item nog eens herhaald. Maar velen hadden blijkbaar niet goed geluisterd of hadden later pas ingeschakeld en het einde van de uitzending niet afgewacht. 13 februari 1973 kwam het nieuws naar buiten dat de RONO, de regionale omroep voor Noord en Oost er 10 zenduren bij zou krijgen, boven de 2 uren die men per dag had. Mensen, die het bericht niet geheel of goed lazen, dachten dat die uitbreiding geweldig was te noemen. De 10 extra uren waren echter bestemd verdeeld over een geheel jaar. Dat betekende dus gemiddeld 12 minuten per week extra. De toenmalige minister voor CRM, Engels, had die uitbreiding toegewezen in overleg met de Omroepraad en de NOS en waren bestemd om schoolradioprogramma’s in het Fries te gaan produceren. Tenslotte 13 februari 1974. Afsluitend een bericht over een ludieke actie die vanuit Hoogezand werd opgezet richting radio-en televisiepresentator Hans van Willigenburg. Het bleek dat hij het had verbruid bij de aanhang van het orkest Ellen en de Moodmakers uit Hoogezand. Het bleek dat tijdens een programma ‘Van Twaalf tot Twee’ bij de KRO met opzet een andere plaat had gedraaid dan door ettelijke fans van de groep was aangevraagd. Onmiddellijk na de uitzending kreeg Van Willigenburg een kaartje van de heer F. H. Luuterop uit Havelte, die opperde:’ Uit het oog’ (het Noorden), ‘Uit het hart’ (Moodmakers). Het erelidmaatschap voor het leven, zoals toegewezen door de fanclub, diende Hans dus te bekeren. De vraag is of dit uiteindelijk is gelukt. Volgend jaar is het weer World Radio Day op 13 februari en zal ik, ijs en weder dienende, nog een aantal jaren belichten. Hans Knot, 13 februari 2026

Heen en weer in het jaar, in dit geval 1965, gaan altijd de verhalen in deze serie. Zo kom ik nu terecht bij een vermelding die betrekking heeft op Hemelvaartsdag van dat jaar, dat op 27 mei viel. In Blokker werd, in samenwerking met Muziek Parade, het Blokker Festival georganiseerd, waarvoor de toen befaamde organisator Ben Essing verantwoordelijk was. Al vanaf 1956 had hij de nodige artiesten naar het kleine dorp in Noord Holland gehaald en voor Hemelvaartsdag stond Louis Amstrong geprogrammeerd, die ook al in 1959 de nodige publiciteit had opgeëist. Maar enkele weken eerder in 1965 waren er ook al de nodige activiteiten georganiseerd door Essing. Laten we eens kijken wat Peter Smit in 1975 hierover meldde:’ Zo begon het voorlaatste Blokker Festival in 1965 op Tweede Paasdag, 19 april met een spektakel onder de naam ‘Beat, beat in Blokker’. Het speelde zich af in het kader van de AVRO jeugddag en in samenwerking met de AVRO radio en televisie. De langharige Pretty Things uit Engeland brachten de met drieduizend tieners bezette veilinghal tot een woest enthousiasme, na een voorprogramma met ondermeer Edwin Rutten, de Noord-Hollandse groep The Marks en de Duitse Geschwister Jacob. Een echte bende werd het niet. Ben Essing hield de gemoederen weer in bedwang, maar het lawaai was haast niet te harden. Jongelui dansten boven op van fruitkisten gebouwde torens, krijsten en gilden voor de televisiecamera’s en klommen tot in de nokken van de veilinghal. Maar hoe de jeugd ook genoot, het geboden programma werd er niet beter door. In vele opzichten had het tweede bezoek op Hemelvaartsdag 27 mei 1965 van Louis Armstrong aan Blokker een revanche voor het lawaaiige beatgebeuren moeten worden. Dit lukte slechts gedeeltelijk. Een bijna onopvallende intocht viel de grote jazzmeester te beurt; schril, vergeleken bij een dorp - en niet het dorp alleen - dat zes jaar eerder bijna op zijn kop stond toen diezelfde man zijn intocht maakte. En er waren maar drieduizend mensen, die zich in de halflege veilinghal - verdeelt over twee concerten - de handen warm klapten voor de duidelijke ouder geworden Louis Amstrong. Uiteraard was de geestdrift van het publiek groot, niet alleen voor de beroemde trompettist, maar ook voor zangeres Jo Brown, die voor een hoogtepunt in zijn concert zorgde. Ondanks de voetbal cupwedstrijd tussen Inter Milaan-Benfica op de televisie, waren er ’s avonds toch meer mensen dan ’s middags. De voetbalwedstrijd mocht dus niet het excuus zijn voor de tanende belangstelling. De enige verklaring lag in de verandering van de tijd, in de snel opkomende tienermuziek. Het tijdperk van Louis Amstrong bleek te zijn afgesloten. De festivalorganisatie zag dit einde gerealiseerd in koele cijfers: een nadelig saldo van twintigduizend gulden. Dit verlies werd tenslotte nog voor een deel goedgemaakt op de allerlaatste festivalavond. Een Beierse avond op 29 mei 1965, die uitstekend werd bezocht en waar de Oberbayerische Trachtenkapelle ‘Feldwies’ de stemming voortreffelijk op peil wist te houden. En daarmee kwam een einde van een serie van tien Blokker Festivals. Ben Essing, de organisator, ging door en zou nog vaak van zich laten horen. Maar de veiling ‘Op Hoop van Zegen’ zonk weer terug in toch wel wat rustgevender, hoewel dat ook maar betrekkelijk in wereld van de handel in Westfriese groenten en fruit.’ De voornoemde concerten van Louis Amstrong werden respectievelijk om drie uur in de middag en acht uur in de avond gegeven, en duurden anderhalf uur. Amstrong werd begeleid door zijn All Stars, destijds bestaande uit Quentin Jenckson op trombone, Eddie Shu op tenor sax en klarinet, Billy Kyle op piano, Danny Barcelona op drums en Arvell Shaw op bass. In de avondprogrammering was er tevens een groot bal aan vast gelast waar The Dixieland Disiples en het Trio Gert Timmerman optraden. Dezelfde avond kreeg de inmiddels al jaren verguisde Gert een Gouden Plaat voor zijn hit ‘Schommelstoel’. In de middag kosten de kaarten voor het concert destijds f 7,50 terwijl ’s avonds een tientje moest worden betaald aan de kassa van Stichting Festival Blokker. Geen dag kun je eromheen, al decennia lang, als de verkeersinformatie ons, gewild of ongewild, via de radio wordt verkondigd. Bij de ‘Van Brienenoordbrug’ een file van 4 kilometer. We zijn er al lang aan gewend, maar toch valt het telkens weer op als bij herhaling bepaalde knooppunten weer terugkeren in voornoemde berichtgeving. Zoals eerder vermeld was het gebruik van Nederlandse wegen nog veel beperkter dan heden. Dezelfde Van Brienenoordbrug werd trouwens op 1 februari 1965 in gebruik genomen met een officiële plichtpleging door onze toenmalige koningin Juliana. Een verbinding die gemaakt was tussen de noord en zuidoever in Rotterdam Oost en de staat een slordige 100 miljoen gulden had gekost om aan te leggen. Nog lang niet alle verbindingswegen waren dat jaar klaar waardoor vaak de brug gesloten was en inderdaad lange files konden ontstaan. Ook zou dat jaar, in december en andermaal door de Koningin, de Oosterscheldebrug in gebruik worden genomen. In de categorie ‘Absolute wereldleiders’ was er in 1965 het verlies te melden van Winston, Leonard Spencer Churchill, die op 24 januari 1965 kwam te overlijden. Hij was op 30 november 1874 geboren in Blenheim Palace als derde zoon van Lord Churchill. De man niet alleen wereldberoemd om het door hem ingevoerde ‘V teken’ maar een briljant regeringsleider was tevens historicus en letterkundige. In de Tweede Wereldoorlog, die hij als minister voor Marinezaken begon, was hij van doorslaggevende waarde. Hij had veruit veel meer kennis van politieke zaken dan bijvoorbeeld andere wereldleiders als Stalin en Roosevelt en is hij alom geroemd voor zijn inzet tot bereik van de wereldvrede. Maar na mei 1945 zou het niet zo lang duren alvorens – in 1946 – het Churchill was die zeer vroegtijdig de wereld waarschuwde voor het opkomende communisme in de toenmalige Sovjet Unie. Hij raadde de Britse regering aan – hijzelf was na een verkiezingsnederlaag van de Conservatieve Partij de oppositie in gegaan – nadere samenwerking te zoeken met bondgenoten. Hij zou in 1951 andermaal aan de macht komen als eerste premier en die zetel tot en met 1955 behouden. In het najaar van 1963 werd hij geëerd met de Nobelprijs voor de Letterkunde mede vanwege zijn zesdelige serie ‘The Second World War’ en de in het Nederlands vertaalde ‘De geschiedenis van de Engelssprekende volkeren’. Op 30 januari 1965 werd Sir Churchill met een staatsbegrafenis ten grave gedragen, een plechtigheid die door liefst 350 miljoen kijkers over de gehele wereld op de televisie werd bekeken. Opmerkelijk feit was dat de klokken van The Big Benn bij The House of Lords en The House of Parliament, die dag na het vertrek van de rouwstoet uit Westminsterhall, de gehele dag niet meer werden geluid. Onvergetelijke herinnering voor mezelf was een prachtige documentaire die door Radio Caroline over het leven van Churchill, direct na zijn overlijden, werd uitgezonden. Jarenlang heb ik die opname gekoesterd en pas recentelijk aan anderen doorgestuurd. Afsluitend voor deze aflevering heb ik maar een duik genomen in ‘Wereldkroniek’ en wel de aflevering van 17 april 1965 waarin Skip Voogd, toch niet zo maar een naam, zich waagde de nieuwe toenmalige LP van de Rolling Stones te moeten bekritiseren. ‘We draaien dit keer uitsluitend op lichte toeren en beperken ons naar hitparade paardjes. The Rolling Stones ‘nog helemaal in’ bij de beatfans, zongen en speelden een 30cm langspeler vol. Het was echt niet nodig geweest, want na twee of drie nummers weet iedereen gedetailleerd waar hij aan toe is en kunnen de Stones onmogelijk langer boeien. ’t Is dat ‘Time is on my side’ op deze LP is te vinden, maar voor het overige ‘What a shame’ om maar met één van de titels op deze DECCA LP te spreken.’ Wel is dezelfde Skip Voogd in voor een, zoals hij dat zelf omschrijft ‘Folklore LP’, destijds gevuld door Pete Seeger. Hij had een ‘In Concert’ LP opgenomen waarbij deze LP een aantal songs herbergde dat het volgens hem het best voldeed met een Publiek Decor, ofwel ‘live opgenomen’. De songs bleven hem, na één keer beluisteren, meteen in het geheugen hangen. Skip schreef: ‘Het zal iedereen onherroepelijk meeslepen en de songs op de LP zijn meer dan alleen aandacht waard.’ Maar hij besefte ook dat er meer zangers vanuit Amerika de wereld op hun manier aan het veroveren waren. En wel ondermeer een zanger die decennia later nog steeds op zijn manier scoorden. Skip andermaal: ‘Hij heeft geducht te maken met de concurrentie van ene Bob Dylan te maken, die de laatste weken namelijk geducht naar voren is gekomen. En deze – er vaak als middeleeuwse roofridder uitziende –jongeman lijkt nog mét meer pep, met nog méér flair te zingen als Pete Seeger. Dylan is bovendien primitiever en staat dus dichter bij de luisteraar van zijn repertoire.’ Hans Knot, 14 februari 2026

Baken 16 staat op zondag 1 maart tussen 12:00 en 14:00 uur in het teken van De Mi Amigo Tour, Deel 2. Op Mi Amigo Radio verzorgen Marc Jacobs, Bart van Leeuwen en Johan Visser een nieuwe virtuele rondleiding over de MV Mi Amigo, het voormalige zendschip dat een vaste plek heeft in de geschiedenis van de zeezenders. De eerste editie van de tour, die plaatsvond op 28 september 2025, trok veel belangstelling. Met het tweede deel krijgen luisteraars opnieuw de mogelijkheid om digitaal mee te lopen door de studio, de zenderruimte en de machinekamer van het schip. Daarbij wordt niet alleen stilgestaan bij de technische voorzieningen, maar ook bij het dagelijkse leven aan boord, waar dj’s en bemanningsleden onder bijzondere omstandigheden samenwerkten. Centraal in de uitzending staan acht foto’s die Marc Jacobs destijds aan boord maakte. Aan de hand van deze beelden vertellen de drie presentatoren verhalen over specifieke plekken op het schip en gebeurtenissen die zich daar hebben afgespeeld. Iedere foto vormt het vertrekpunt voor een afzonderlijk onderdeel van het programma, waarin herinneringen en achtergrondinformatie samenkomen. De acht genummerde foto’s zijn vooraf te bekijken via de Facebookpagina van Mi Amigo Radio. Tijdens de uitzending kunnen luisteraars de beelden erbij houden, zodat beeld en verhaal elkaar aanvullen en de rondleiding stap voor stap gevolgd kan worden. Daarmee krijgt het programma een interactieve invulling, waarbij het publiek actief kan meekijken terwijl de verhalen zich ontvouwen.

Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte gaan vanaf mei een wekelijkse latenightshow verzorgen op NPO 1. Het programma draagt de titel ‘Jan-Willem Ruimt Op’ en wordt iedere vrijdag om 21:25 uur uitgezonden. Het radioduo is al geruime tijd samen te horen op NPO Radio 2 met de ochtendshow ‘Jan-Willem Start Op!’. Deze uitzending wordt al acht jaar gemaakt en op 29 mei bereikt het programma een mijlpaal met de 2000e aflevering. De presentatoren blijven hun dagelijkse ochtendprogramma op de radio naast het nieuwe televisieproject voortzetten. De aankondiging van het tv-programma volgde na een week waarin de twee presentatoren luisteraars nieuwsgierig maakten met verschillende hints tijdens hun radioshow. Uiteindelijk werd bekend dat zij een nieuw televisieprogramma gaan maken voor BNNVARA. In de latenightshow kijken Roodbeen en Kijk in de Vegte samen met een huisband, gastartiesten en publiek terug op de gebeurtenissen van de afgelopen week. Het programma combineert gesprekken, muziek en humor, waarbij actuele onderwerpen nog een laatste ronde krijgen. Daarbij wordt bekeken welke onderwerpen een extra draai verdienen en welke zonder omhaal terzijde kunnen worden geschoven. Verschillende onderdelen uit de radioshow krijgen ook een plek in het televisieprogramma. Zo keren bekende rubrieken zoals de Dobbelsteen en de Introrally terug in de uitzending. Daarmee wordt een deel van de herkenbare elementen uit het radioprogramma meegenomen naar het televisiescherm. Afbeelding: Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte (foto BNNVARA-Annemieke van der Togt)

Gordon is maandag niet te horen in de ochtendshow op Radio 10. De zanger en presentator verbleef voor vakantie in Australië, maar kan door geschrapte vluchten niet op tijd terugkeren naar Nederland. De verstoringen in het vliegverkeer hangen samen met de recente escalatie in het Midden-Oosten. Zaterdagochtend werd bekend dat de Verenigde Staten en Israël aanvallen hebben uitgevoerd op doelen in Iran met als doel het bewind daar te verzwakken. Iran reageerde daarop met onder meer raketaanvallen op Tel Aviv en Dubai. Als gevolg van de oplopende spanningen zijn in de regio diverse vluchten geannuleerd of omgeleid. Gordon meldde dat hij oorspronkelijk om 06:00 uur zou vertrekken, maar dat zijn vlucht is geschrapt. Volgens hem wordt nu gezocht naar een alternatieve route richting Nederland, waarbij meerdere tussenstops nodig zijn, onder meer via Bangkok en Istanbul. Door deze omweg loopt zijn terugkeer vertraging op. De presentator gaf aan te verwachten dinsdag weer in de ochtenduren aanwezig te zijn op Radio 10. In een videoboodschap liet Gordon weten geschrokken te zijn van de beelden van explosies in Dubai, een stad waar hij eerder enige tijd woonde. De ontwikkelingen in de regio zorgen niet alleen voor geopolitieke spanningen, maar hebben ook directe gevolgen voor het internationale luchtverkeer en daarmee ook voor de radioprogrammering in Nederland.

Donderdag 26 februari verschijnt bij Uitgeverij Aspekt het boek Russisch Roulette Raid TV-eiland REM van journalist Theo Jongedijk. In deze publicatie staat het gewapende ingrijpen van de Nederlandse overheid tegen het televisiestation TV-Noordzee centraal, dat in 1964 uitzond vanaf het zogeheten REM-eiland voor de kust van Noordwijk. In december 1964 maakte de regering een einde aan de pas gestarte uitzendingen van TV-Noordzee. Met inzet van de Koninklijke Marine werd het kunstmatige platform in beslag genomen. De actie was juridisch onderbouwd met een noodwet die bedoeld is voor situaties waarin sprake is van gevaar voor staat en bevolking. Volgens Jongedijk roept juist dat gebruik van noodwetgeving vragen op, omdat het hier ging om een commerciële televisie-onderneming van Nederlandse initiatiefnemers. Het REM-eiland was gebouwd op initiatief van scheepsbouwer Cornelis Verolme en projectontwikkelaar Reinder Zwolsman. Vanaf het in Ierland geconstrueerde platform wilde men het monopolie van Nederland 1 doorbreken in een periode waarin het Nederlandse omroepbestel nog in ontwikkeling was. Daarmee zou commerciële televisie vanaf open zee mogelijk worden, buiten het bestaande bestel om. De officiële motivering voor het ingrijpen riep destijds al twijfel op. Reclame-uitzendingen vanaf zee waren geen nieuw verschijnsel. Radio Veronica zond vanaf 1959 commerciële boodschappen uit vanaf een zendschip buiten de territoriale wateren en kon dat tot 1974 blijven doen. Ook het argument dat Amerikaanse series en amusement een ongewenste invloed zouden hebben op het Nederlandse publiek, overtuigt volgens de auteur niet. Programma’s als De onzichtbare man en Mister Ed golden vooral als onschuldig vermaak. In zijn onderzoek richt Jongedijk zich daarom op andere mogelijke motieven. Hij plaatst de gebeurtenissen nadrukkelijk in de context van de Koude Oorlog en wijst op Russische spionageactiviteiten in de Noordzee. Volgens hem kan het gewapende optreden tegen eigen onderdanen samenhangen met strategische belangen die destijds niet publiekelijk zijn gemaakt. Daarbij wijst hij erop dat Moskou tot op heden belangstelling heeft voor activiteiten in dit zeegebied. Uit archiefonderzoek blijkt bovendien dat vennoten van de Reclame Exploitatie Maatschappij, die verantwoordelijk was voor het REM-project, in die periode naar Rusland reisden. De vraag met welk doel deze bezoeken plaatsvonden, vormt een belangrijk onderdeel van het boek. Daarnaast besteedt Jongedijk aandacht aan de onopgeloste moord op filmregisseur Claude Berkeley, die in opdracht van Verolme en Zwolsman de bouw van het REM-eiland vastlegde. Een inmiddels 86-jarige Nederlandse zakenpartner van Berkeley, woonachtig in de Verenigde Staten, geldt als mogelijke kroongetuige. Met Russisch Roulette Raid TV-eiland REM brengt Jongedijk de politieke, juridische en internationale dimensies van de inval op het REM-eiland opnieuw in kaart en verbindt hij deze aan bredere geopolitieke ontwikkelingen uit de jaren 60. Informatie boek Schrijver: Theo Jongedijk Titel: Russisch Roulette Raid TV-eiland REM Uitgever: Uitgeverij Aspekt ISBN: 9789464874181 Prijs: €22,95 NUR: 400

Het boek Radio Monique, de stem van de Noordzee bevindt zich in de afrondende voorbereidingsfase. Onder liefhebbers van zeezenders bestaat al geruime tijd belangstelling voor de publicatie, die zich richt op de periode aan het einde van de jaren zeventig en jaren tachtig. De verschijning laat echter langer op zich wachten dan eerder voorzien. De samenstelling van het boek blijkt omvangrijker dan aanvankelijk werd ingeschat. De werkzaamheden namen in de afgelopen periode toe, waardoor de planning meerdere malen moest worden bijgesteld. Het project wordt door Ferry Eden zelf omschreven als een traject waarin de oorspronkelijke termijnen te optimistisch bleken. Die vertraging heeft vooral te maken met de zorgvuldigheid die bij de samenstelling wordt nagestreefd. Momenteel bevindt het boek zich in de fase vlak voor de vormgeving. In deze periode wordt uit het beschikbare archiefmateriaal een selectie gemaakt van geschikte foto’s. Daarnaast wordt ontbrekend beeldmateriaal opgespoord en worden afbeeldingen met een te lage resolutie opnieuw gescand. Per foto vindt beeldbewerking plaats en worden bijschriften geschreven. Deze werkzaamheden vragen veel tijd, maar zijn noodzakelijk om het historische overzicht zorgvuldig samen te stellen. Het streven is om het boek in de lente van dit jaar te laten drukken. Tot dat moment is voorintekening mogelijk via www.miamigoboek.eu. Wie vooraf bestelt, profiteert van een gunstiger tarief, aangezien na de verschijningsdatum het bedrag wordt verhoogd met de geldende portokosten. Met het boek wordt de geschiedenis van Radio Monique in woord en beeld vastgelegd, waarbij ruime aandacht uitgaat naar de ontwikkelingen op de Noordzee en de betrokken radiomakers uit die periode.

De reeks programma’s die verdwijnen van NPO Radio 5 wordt verder uitgebreid. KRO-NCRV heeft bekendgemaakt dat ook het radioprogramma Volgspot vanaf 2027 niet meer op de zender te horen zal zijn. Het besluit hangt samen met de bezuinigingen waarmee de publieke omroep te maken heeft. Volgens KRO-NCRV dwingen de financiële ingrepen tot keuzes die gevolgen hebben voor het programma-aanbod dat gemaakt kan blijven worden. Binnen de publieke radiozenders wordt NPO Radio 5 het zwaarst geraakt door de maatregelen. Volgspot wordt gepresenteerd door Hijlco Span en is in het weekend te horen op NPO Radio 5. In het programma komen muziek, media en theater samen. Tijdens iedere uitzending spreekt Span een uur lang met bekende en minder bekende Nederlanders uit de culturele sector. Daarnaast zijn er regelmatig liveoptredens van artiesten. Het programma kent een lange geschiedenis op de Nederlandse radio. Volgspot begon in 1982 op NPO Radio 2 en bleef daar 28 jaar te horen. Daarna ging het programma verder als rubriek binnen een uitzending op NPO Radio 5. In 2016 kreeg Volgspot opnieuw een zelfstandige plek op de zender. Het verdwijnen van Volgspot volgt op een eerdere beslissing om ook het programma Adres Onbekend te schrappen. Dat programma is nog het einde van het jaar op zondag tussen 12:00 en 14:00 uur te horen op NPO Radio 5. In Adres Onbekend wordt met hulp van luisteraars geprobeerd mensen die elkaar uit het oog zijn verloren weer met elkaar in contact te brengen. Het programma geldt als voorloper van televisieprogramma’s als Spoorloos en Memories. Naast het verdwijnen van programma’s worden er ook wijzigingen doorgevoerd in de programmering van de zender. Simone Walraven gaat de dagelijkse middagshow presenteren en Daniël Dekker krijgt een extra uur zendtijd. Angela Groothuizen verliest haar programma, terwijl Bert Kranenbarg mogelijk naar het weekend verhuist. Ook voor De Sandwich en Andermans Veren is de toekomst op de zender onzeker. De veranderingen hangen samen met de bezuinigingen bij KRO-NCRV. De omroep moet door de financiële maatregelen 35 banen schrappen, waarvan een deel bij de radioprogrammering rond NPO Radio 5. Afbeelding: Hijlco Span (foto KRO-NCRV/Roland J. Reinders)

Documentairemaker Julie Ng heeft een officiële klacht ingediend bij de NPO naar aanleiding van een interview in het programma De Wild in de Middag op NPO Radio 2. Het gesprek met presentator Ruud de Wild en co-host Lauren Verster zou volgens Ng over haar documentaire Meer Dan Babi Pangang gaan, maar draaide grotendeels uit op opmerkingen en vragen over Chinees-Indisch eten. Aanleiding voor het interview was de documentaire Meer Dan Babi Pangang, waarin Ng via het restaurant van haar vader stilstaat bij het succes en de kwetsbare positie van Chinees-Indische restaurants in Nederland. De film behandelt thema’s als culturele aanpassing, identiteit en beeldvorming, waarbij het gerecht babi pangang symbool staat voor de vermenging van Chinese, Indische en Nederlandse invloeden. Het radio-item werd aangekondigd als ‘China Journaal’ en ging gepaard met een Chinees muziekfragment. In het daaropvolgende gesprek lag de nadruk echter op gerechten als loempia’s en babi pangang. Er werden vragen gesteld over de grootte van loempia’s, het suikergehalte van sauzen en de opvallende kleur van babi pangang-saus. Daarbij werd onder meer gesuggereerd dat de saus fluoriserend oogt en werd een vergelijking gemaakt met contrastvloeistof bij een CT-scan. Volgens Ng bleef de inhoud en maatschappelijke strekking van haar documentaire daardoor onderbelicht. In haar klacht spreekt zij van racisme, het reduceren tot een karikatuur en het in stand houden van achterhaalde stereotypen en clichés. Zij stelt dat haar film een bredere culturele en maatschappelijke context heeft, terwijl het interview volgens haar werd teruggebracht tot grappen over eten en ingrediënten. Na afloop van de uitzending namen De Wild en Verster opnieuw contact met haar op om excuses aan te bieden. Dat gebeurde nadat er kritiek van luisteraars was binnengekomen. Ng heeft aangegeven dat zij tijdens dat telefoongesprek heeft toegelicht dat zij zich overdonderd voelde door het verloop en het niveau van het interview. De klacht is ingediend bij de zendermanager audio van de NPO en is vervolgens doorgestuurd naar PowNed, de omroep die verantwoordelijk is voor het programma. Wat het verdere traject zal zijn en welke stappen eventueel worden genomen, is op dit moment niet bekend. Afbeelding: Ruud de Wild (foto PowNed / Linda Stulic)