‘Laat je niet misleiden’: VRT waarschuwt voor valse profielen tijdens Digitale Week

De VRT is gestart met een grootschalige sensibiliseringscampagne om Vlamingen te waarschuwen voor het toenemende aantal valse onlineprofielen van bekende gezichten. De actie gaat van start op 7 oktober, bij de opening van de Digitale Week van Mediawijs, en loopt tot 31 oktober. Met de campagne wil de publieke omroep het bewustzijn vergroten rond onlineoplichting waarbij criminelen de namen en foto’s van bekende Vlamingen misbruiken in misleidende advertenties en sociale mediaposts.

De aanleiding voor de campagne is de sterke stijging van onlinefraude. Volgens de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) verloren Belgen de voorbije zes jaar bijna 99 miljoen euro aan frauduleuze investeringen via valse tradingplatformen. In 2024 alleen ging al 15,9 miljoen euro verloren. Slachtoffers verliezen gemiddeld bijna 30.000 euro, met uitschieters tot 1 miljoen euro per persoon. Het misbruik van vertrouwde gezichten blijkt een veelgebruikte tactiek: criminelen spelen in op herkenning en vertrouwen, waardoor slachtoffers sneller geneigd zijn geld over te maken.

Bewustwording centraal

De campagne draait om de slogan ‘In het echt zou je het niet geloven. Waarom dan wel online?’ en benadrukt hoe gemakkelijk mensen online misleid kunnen worden door ogenschijnlijk betrouwbare advertenties. In de televisiespots en online video’s voeren vier bekende VRT-gezichten alledaagse situaties uit die in het echte leven duidelijk ongeloofwaardig zijn, maar online vaak wel geloofd worden. De boodschap is duidelijk: wat offline vreemd lijkt, is dat online meestal ook.

De VRT verspreidt de campagne via televisie, radio, sociale media en print, en biedt op vrt.be concrete tips om fraude te herkennen en te vermijden. De omroep wil Vlamingen helpen om digitaal weerbaarder te worden en bewuster om te gaan met wat ze online zien en delen.

Bekende gezichten als ambassadeurs

De campagne wordt gedragen door Fatma Taspinar, Jacotte Brokken, Maureen Vanherberghen en

. Zij worden regelmatig zelf geconfronteerd met valse profielen waarin hun naam en foto worden misbruikt. Taspinar zag al tientallen keren nepaccounts met haar gezicht opduiken, terwijl Brokken aangaf dat valse profielen telkens opnieuw verschijnen, ook nadat ze verwijderd zijn. Vanherberghen hoorde tijdens haar radiowerk vaak schrijnende verhalen van slachtoffers die zich schamen voor hun goedgelovigheid, terwijl Van de Veire zelfs berichten ontving van mensen die dachten deel te nemen aan een niet-bestaande wedstrijd onder zijn naam.

Naast deze vier ambassadeurs steunen ook andere bekende VRT’ers, onder wie Danira Boukhriss Terkessidis, Fien Germijns, Jeroen Meus, Philippe Geubels, Tom Waes en Wim Lybaert, de campagne. Vrijwel alle nieuwsankers en bekende gezichten binnen de publieke omroep worden met deze vorm van misbruik geconfronteerd.

Publieke rol van VRT

Als publieke omroep wil de VRT haar verantwoordelijkheid nemen in de strijd tegen desinformatie en onlineoplichting. De organisatie doet dat niet alleen via deze sensibiliseringscampagne, maar ook via structurele initiatieven. VRT NWS beschikt over een checkredactie die dagelijks valse berichten en profielen onderzoekt en weerlegt. Daarnaast bieden programma’s als Het uur van de waarheid en WinWin context en advies over betrouwbare informatie en consumentenbescherming.

Ook via educatieve projecten werkt de omroep aan digitale weerbaarheid. In samenwerking met Mediawijs biedt VRT de EDUbox Cybersecurity en EDUbox Nepnieuws aan, waarin jongeren leren omgaan met misleidende informatie en onlineveiligheid.

Verder werkt de VRT samen met de Universiteit van Vlaanderen. In twee nieuwe videopodcasts wordt wetenschappelijk ingegaan op deepfakes en beeldmanipulatie. Computerwetenschapper dr. Hannes Mareen legt uit waarom deepfakevideo’s steeds moeilijker te herkennen zijn, terwijl kunsthistoricus prof. dr. Koenraad Jonckheere toont hoe beeldmanipulatie door de eeuwen heen het publiek heeft beïnvloed — van schilderkunst tot sociale media.

De campagne ‘Laat je niet misleiden door een vals profiel’ onderstreept de rol van de publieke omroep als informatiebron en waakhond, en wil Vlamingen aanzetten om kritischer te kijken naar wat ze online tegenkomen.

Afbeelding: Peter Van de Veire, laat je niet misleiden (foto VRT)