Klassement

Toen Willem van Kooten in 1992 bij de start van Radio 538 sprak over een toekomst waarin iedereen zijn eigen radiostation zou hebben, klonk dat voor veel mensen nog als een verre gedachte. Radio maken betekende destijds dure studioapparatuur, vergunningen, zendmasten en flinke technische kennis. Wie een station wilde beginnen, had meer nodig dan alleen enthousiasme en een stapel platen. Ruim dertig jaar later blijkt die gedachte ineens verrassend dichtbij te zijn gekomen. Niet via grote investeringen of ingewikkelde studio’s, maar met een afgeschreven computer, gratis software en een internetaansluiting. Het opzetten van een eigen radiozender is inmiddels eerder een hobbyproject voor een regenachtige middag dan een technisch avontuur waar maanden voorbereiding voor nodig zijn. Dat bleek toen een oude minicomputer opnieuw in gebruik werd genomen. Het systeem kreeg Ubuntu Server 26.04 als basis, waarna AzuraCast werd geïnstalleerd. Dat pakket maakt het mogelijk om relatief eenvoudig een online radiozender op te zetten, inclusief muziekbeheer, automatische programmering en streaming. Waar dergelijke installaties vroeger alleen bereikbaar waren voor technici met uitgebreide kennis van Linux en audiostreaming, zijn tegenwoordig stap-voor-stap handleidingen beschikbaar die zelfs voor beginners goed te volgen zijn. En mocht een installatie toch ergens blijven hangen, dan staan hulpmiddelen als ChatGPT of Co-Pilot klaar om foutmeldingen te verklaren, configuraties aan te passen of complete scripts voor te stellen. Daarmee is de drempel opnieuw lager geworden. Waar vroeger een bevriende systeembeheerder nodig was, volstaat nu vaak een slimme vraag aan een AI-assistent. Voor de muziekkeuze werd bewust gekozen voor opnames uit de jaren 20, 30 en 40 van de vorige eeuw. Veel van die muziek is inmiddels rechtenvrij binnen Nederland en de Europese Unie, waardoor het mogelijk is om zonder ingewikkelde licentieconstructies een gevarieerde playlist samen te stellen. Na het toevoegen van de muziek en het afregelen van de audiostream draaide het station vrijwel direct stabiel. Toen het project eenmaal draaide en het idee ter sprake kwam tijdens een gesprek met vrienden, volgde al snel een spontane naam: Radio De Wasrol. Een naam die ergens precies past bij muziek uit het begin van de vorige eeuw, oude techniek en een vleugje nostalgie. De naam bleef hangen en werd uiteindelijk ook daadwerkelijk gebruikt voor het station. Daar bleef het niet bij. Een andere vriend vond het project dermate vermakelijk dat hij met behulp van Co-Pilot een complete website liet schrijven. Zonder uitgebreide kennis van webontwikkeling verscheen in korte tijd een werkende site waarop het station online bereikbaar werd gemaakt. Daarmee kreeg Radio De Wasrol ineens een volwaardige plek op internet. Het bijzondere aan dergelijke projecten is niet alleen dat ze technisch mogelijk zijn geworden, maar vooral hoe toegankelijk alles inmiddels is. Wat begin jaren 90 nog een toekomstvisie leek van een radiopionier, is tegenwoordig iets dat vanuit een hobbykamer kan ontstaan. Niet met enorme investeringen, maar met bestaande hardware, open-source software en een beetje nieuwsgierigheid. Juist daardoor krijgt de oude uitspraak van Willem van Kooten achteraf een andere betekenis. Niet voor iedereen is er tegenwoordig een FM-zender of een plek op DAB+, maar vrijwel iedereen kan zonder grote obstakels een eigen online radiostation beginnen. Soms zelfs met muziek uit een tijd waarin radio nog volledig draaide om grote houten toestellen, gloeiende buizen en een gezamenlijke luisteravond rond de huiskamerradio. Meer informatie over het project is te vinden via de website van Radio De Wasrol. Vincent Schriel, 2 augustus 2026

Vakarel radio was een groot zendcomplex in de omgeving van het dorp Vakarel, ten oosten van Sofia. Het station speelde gedurende een groot deel van de twintigste eeuw een centrale rol in de Bulgaarse radio-omroep en werd vooral ingezet voor middengolf- en later ook langegolfuitzendingen. Door de combinatie van hoge zendvermogens en een gunstige geografische ligging groeide het uit tot een van de belangrijkste zendlocaties van het land. De ontwikkeling van het zendstation begon in de jaren 30, toen Bulgarije zijn radionetwerk uitbreidde om landelijke dekking mogelijk te maken. In die periode werd radio steeds belangrijker als massamedium, maar de infrastructuur was nog beperkt tot enkele centrale zendpunten. De locatie bij Vakarel werd gekozen vanwege de open ligging en de verhoogde positie in het terrein, wat gunstig was voor de verspreiding over grotere afstanden. De eerste installaties kwamen in de late jaren 30 in gebruik en werden ingezet voor nationale radio-uitzendingen via middengolf, waarbij de focus lag op brede bereikbaarheid met relatief eenvoudige ontvangstapparatuur. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de werking van het station verstoord door de politieke en militaire situatie in de regio. De infrastructuur werd in deze periode deels beschadigd en de uitzendingen waren niet altijd stabiel of continu. Na 1944 werd het complex opnieuw opgebouwd binnen de herstructurering van de Bulgaarse omroepsector. In de jaren daarna werd het station stap voor stap hersteld en uitgebreid, waarbij de nadruk lag op het verhogen van zendvermogen en betrouwbaarheid om weer landelijke dekking te garanderen. In de jaren 50 en 60 volgde een periode van verdere modernisering en uitbreiding. Het zendcomplex werd voorzien van krachtigere AM-zenders en een uitgebreid antennepark met meerdere hoge masten. Deze masten werden gebruikt om verschillende zendconfiguraties mogelijk te maken, waaronder richtstraling en variabele dekking afhankelijk van de frequentie en het programma. De technische infrastructuur werd aangevuld met zendergebouwen, koelinstallaties en stroomvoorziening, waardoor het station geschikt werd voor continue nationale uitzendingen. In deze periode kreeg Vakarel een vaste positie binnen het netwerk van de Bulgaarse nationale radio en werd het ingezet voor nieuws, culturele programmering en algemene radiodiensten die in het hele land moesten worden ontvangen. Door de hoge zendvermogens had het station niet alleen nationaal bereik, maar onder bepaalde omstandigheden ook ontvangst in aangrenzende landen. Vooral ’s nachts kon het signaal verder reiken door de eigenschappen van de middengolfpropagatie. Dit maakte het complex ook technisch interessant binnen de regionale radiostructuur van Zuidoost-Europa. Vanaf de jaren 90s veranderde het radiolandschap sterk door de snelle opkomst van FM-radio, die betere geluidskwaliteit bood en minder gevoelig was voor storingen. Hierdoor nam het belang van middengolf geleidelijk af en werd het gebruik van grote zendinstallaties teruggebracht. Uiteindelijk verloor het complex zijn primaire zendfunctie en werd de infrastructuur buiten gebruik gesteld. De Blaw-Knox toren, het meest kenmerkende onderdeel van de locatie, bleef nog jarenlang staan nadat de zendactiviteiten waren afgenomen. Op 16 september 2020 werd de toren uiteindelijk gesloopt. Afbeelding: Blaw-Knox toren van het zendcomplex Vakarel (foto Wikimedia Commons)

Giel Beelen keert tijdelijk terug bij Radio Veronica. Vanaf maandag 27 juli neemt hij de presentatie over van Marisa Heutink, die de komende weken met vakantie is. Beelen is tussen 10:00 en 12:00 uur te horen. Vanochtend, vrijdag 24 juli, schoof Beelen alvast aan in het programma van Marisa Heutink om kennis te maken met de luisteraars. Daarmee werd vooruitgelopen op zijn tijdelijke terugkeer achter de microfoon. Voor Beelen is het een terugkeer naar een station waar hij eerder al actief was. Tussen 2017 en 2020 presenteerde hij de ochtendshow op Radio Veronica. Na deze periode stapte hij over naar NPO Radio 2, waar hij later nog meerdere keren als invaller tijdens de ochtenduren te horen was. Na zijn periode bij NPO Radio 2 richtte Beelen zich onder meer op zijn werkzaamheden als creatief directeur bij YourSafe Radio. Eind vorig jaar stopte deze zender vanwege tegenvallende resultaten met alle gepresenteerde programma’s. Sindsdien was Beelen opnieuw tijdelijk te horen bij verschillende stations, waaronder Radio 538 en NPO Radio 5. Station director Robbert-Jan van de Velde van Radio Veronica laat weten dat de tijdelijke samenwerking met Beelen goed past bij de zomerperiode. Volgens hem voelt de terugkeer vertrouwd omdat Beelen al eerder onderdeel was van het station. Afbeelding: Giel Beelen (foto Radio Veronica)

De discussie over de toekomst van de middengolf komt hier met enige regelmaat terug. Er leeft nog altijd het idee dat een landelijke AM-zender met een relatief bescheiden vermogen van zeg 20 kW voldoende zou zijn om Nederland te bedienen. Daarbij wordt vaak gesteld dat middengolf goedkoper zou zijn dan een netwerk van FM-zenders of een landelijke verspreiding via DAB+. In theorie klinkt dat aantrekkelijk, maar in de praktijk ligt de situatie aanzienlijk complexer. Een middengolfzender heeft inderdaad het voordeel dat een enkel opstelpunt een groot gebied kan bereiken. Vooral in de avonduren, wanneer radiosignalen verder dragen, kan een AM-zender met beperkt vermogen grote delen van Nederland bestrijken. Toch betekent bereik op papier niet automatisch dat luisteraars ook daadwerkelijk een storingsvrij en bruikbaar signaal ontvangen. Juist daar begint het verschil tussen theorie en dagelijkse praktijk. Voor landelijke dekking op FM zijn meerdere zendinstallaties nodig. Een modern FM-netwerk bestaat uit meerdere zenders om ook binnenshuis en onderweg een stabiel signaal te leveren. De investering in infrastructuur, mastlocaties, energieverbruik en onderhoud ligt daardoor hoog. Daar staat tegenover dat FM nog altijd door een groot deel van de bevolking wordt gebruikt, zowel in auto’s als via traditionele radio’s thuis en op het werk. DAB+ vraagt eveneens om een uitgebreid netwerk van zenders, maar werkt efficiënter doordat meerdere radiozenders gezamenlijk binnen één multiplex kunnen worden verspreid. Daardoor worden de kosten gedeeld tussen verschillende aanbieders. Bovendien ligt het energieverbruik van moderne DAB+-zenders doorgaans lager dan dat van vergelijkbare FM-installaties. Vooral voor commerciële omroepen met een landelijke ambitie biedt dat voordelen op langere termijn. Bij middengolf ligt het kostenplaatje anders dan vaak wordt gedacht. Hoewel er in theorie minder zendlocaties nodig zijn, vraagt een AM-zender veel vermogen om een betrouwbaar signaal te leveren. Een middengolfzender van 20 kW klinkt bescheiden, maar het daadwerkelijke stroomverbruik ligt vaak aanzienlijk hoger door verliezen in de installatie en de benodigde randapparatuur. Daarnaast zijn grote antennesystemen nodig, inclusief uitgebreide aarding en onderhoud van het terrein. Vooral de energiekosten spelen tegenwoordig een grote rol. Daar komt bij dat storingen op de middengolf de afgelopen jaren sterk zijn toegenomen. Elektronische apparatuur, ledverlichting, zonnepanelen en voedingen veroorzaken steeds meer ruis. Hierdoor is een theoretisch goed bereik in de praktijk lang niet altijd bruikbaar. Vooral binnenshuis wordt ontvangst steeds lastiger. Voor luisteraars die gewend zijn geraakt aan storingsvrije digitale audio via DAB+, streaming of FM, vormt dat een belangrijk nadeel. Een extra factor is de opkomst van elektrische auto’s. Juist daarin blijkt AM-ontvangst vaak problematisch. Elektromotoren, accupakketten, omvormers en laadsystemen veroorzaken elektromagnetische storing die vooral de middengolfband sterk beïnvloedt. Zelfs bij goed afgeschermde voertuigen blijft het lastig om een schoon AM-signaal te ontvangen tijdens het rijden. Verschillende autofabrikanten hebben daarom besloten om AM-radio volledig weg te laten uit nieuwe elektrische modellen. FM en DAB+ zijn veel minder gevoelig voor deze storingen en bieden daardoor een stabielere ontvangst onderweg. Voor landelijke radio is dat een belangrijk punt, omdat autoradio nog altijd een groot deel van het luistergedrag bepaalt. Wanneer een groeiend aantal voertuigen geen AM-ontvanger meer bevat of storingsgevoelige ontvangst heeft, neemt het potentiële bereik van middengolf automatisch verder af. Wanneer de kosten worden afgezet tegen het aantal luisteraars ontstaat een nog duidelijker beeld. Een landelijke FM-zender bereikt dagelijks honderdduizenden luisteraars. Grote DAB+-netwerken bedienen eveneens een aanzienlijk publiek en worden steeds vaker standaard ingebouwd in auto’s en draagbare radio’s. De publieke- en commercieel zenders hebben afscheid genomen van de middengolf omdat het aantal luisteraars die er nog gebruik van maakte sterk was afgenomen. Door het sterk afgenomen gebruik worden de kosten per luisteraar op AM relatief hoog. Zelfs wanneer een middengolfzender technisch goedkoper zou zijn dan een volledig FM-netwerk, blijft de vraag hoeveel mensen er daadwerkelijk gebruik van maken. Voor commerciële exploitanten speelt dat aspect een doorslaggevende rol, omdat advertentie-inkomsten direct samenhangen met luistercijfers en bereik. Ook de ontwikkeling van ontvangers speelt mee. Veel moderne radio’s ondersteunen nog wel FM en DAB+, maar laten de middengolfband achterwege. In nieuwe auto’s verdwijnt AM-ontvangst steeds vaker volledig. Daarmee neemt het potentiële luisterpubliek automatisch verder af, ongeacht het bereik van de zender zelf. Dat betekent niet dat middengolf volledig nutteloos is geworden. Dankzij de LPAM zenders blijft de band interessant. Voor een brede landelijke publiekszender lijkt de rol echter steeds kleiner te worden, zeker nu de overstap naar digitale distributie verder doorzet. FM blijft voorlopig dominant door het grote aantal bestaande ontvangers en de stabiele geluidskwaliteit. DAB+ groeit ondertussen verder als digitale opvolger, mede dankzij efficiënter frequentiegebruik en lagere distributiekosten per zender. Tegen die achtergrond wordt het steeds moeilijker om middengolf nog als volwaardig alternatief voor landelijke radio-uitzendingen te zien. Vincent Schriel, 5 juli 2026

Radiocommunicatie via langegolf, middengolf en kortegolf biedt voor de scheepvaart onvervangbare toegang tot weers- en veiligheidsinformatie. Twee technologieën verdienen hierbij speciale aandacht: WEFAX en NAVTEX. Deze systemen leveren met beperkte bandbreedte en eenvoudige ontvangers essentiële data, en blijven bruikbaar ondanks de komst van satellietcommunicatie. Wat is WEFAX en hoe werkt het WEFAX, ook bekend als weerfax of HF-fax, is een systeem voor het verzenden van zwart-wit weerkaarten via kortegolf. Het systeem maakte oorspronkelijk gebruik van facsimile-technologie, waarbij gedrukte kaarten gescand worden lijn-voor-lijn en omgezet in radiosignalen. Zo’n signaal kan worden ontvangen zonder internet of moderne infrastructuur. Dankzij kortegolfverbindingen blijven weerkaarten voor schepen op zee altijd toegankelijk. Afbeelding: WEFAX bericht van Royal Navy, Northwood (UK) (voor grotere weergave klik op afbeelding) Bij de technische opzet wordt gebruikgemaakt van enkelzijband-modulatie (SSB), waarbij een kleine frequentieverschuiving grijstinten in weerskaarten definieert. Bij USB-ontvangst ligt de afstemming meestal 1,9 kHz onder de draaggolf. Het signaal vertoont zwart bij ongeveer 1500 Hz en wit rond 2300 Hz. Vaak wordt een overdrachtsnelheid van 120 lijnen per minuut gebruikt; andere waarden, zoals 60 tot 240 lijneb per minuut, zijn ook mogelijk. Wat is NAVTEX en hoe functioneert het NAVTEX staat voor Navigational Text Messages, vroeger bekend als Navigational Warnings by Telex. Het is een internationale automatische radiotelexdienst voor de verspreiding van maritieme veiligheidsinformatie (MSI), waaronder navigatie- en weerswaarschuwingen, en zoek-en-reddingsberichten. Uitzending vindt plaats via middengolfzenders vanaf kuststations, zowel in het Engels (op 518 kHz) als in lokale talen (op 490 kHz). NAVTEX maakt deel uit van het WWNWS en GMDSS, waarvoor bepaalde schepen onder SOLAS-verplichtingen zijn uitgerust met ontvangstapparatuur. Een NAVTEX-bericht bevat een zendgebiedindicator en een onderwerpindicator. Hierdoor kan de ontvanger irrelevante berichten negeren. De transmissie gebeurt in FEC-modus en heeft doorgaans een bereik tot ca. 300 zeemijlen. Afbeelding: NAVTEX-ontvanger met bericht (voor grotere weergave klik op afbeelding) Waarom WEFAX en NAVTEX ondanks satelliet nog steeds essentieel zijn Satellietcommunicatie heeft een grote dekking, maar vergt complexe apparatuur en is afhankelijk van infrastructuur. In veel gebieden op zee zijn de satellietkosten hoog of is de ontvangst onbetrouwbaar. WEFAX en NAVTEX draaien op eenvoudige radio-ontvangers die robuust zijn en weinig onderhoud vergen. De frequente uitzendingen en het gebruik van vrije radiofrequenties maken ze gratis toegankelijk voor elk schip binnen ontvangstbereik. Daarnaast zit achter WEFAX een bewezen technologie die beeldinformatie levert in gebieden zonder internet of andere moderne systemen; de kortegolfband is wereldwijd beschikbaar en resistent tegen uitval. NAVTEX daarentegen biedt tekstuele veiligheidsmeldingen automatisch en gestructureerd, ook bij uitval van andere communicatiemiddelen. Samenvattende eigenschappen WEFAX: zendt weerkaarten via kortegolf (3–30 MHz), met SSB-modulatie, typischerwijze 120 lijnen per minuut en variabele IOC-modi. Ideaal voor visuele weersinformatie, ook bij beperkte bandbreedte. NAVTEX: automatische tekstberichten via middengolf (490/518 kHz), gebruikmakend van FEC (SITOR-B), met internationale dekking voor navigatie- en weerswaarschuwingen. Soms ook op hogere frequentie (HF) zoals 4209,5 kHz. Het gebruik via verschillende radio-golflengten (lange-, midden- en kortegolf) verhoogt de kans dat schepen minstens één kanaal bereiken bij verschillende omstandigheden. WEFAX via kortegolf geeft visuele kaarten, NAVTEX biedt belangrijke tekstberichten via middengolf en HF als back-upoptie. Waarom blijft het functioneel Door hun eenvoud, lage kosten voor de eindgebruiker, wereldwijde beschikbaarheid en betrouwbaarheid blijven WEFAX en NAVTEX waardevol. Ze vormen een fundament voor maritieme veiligheid, vooral wanneer satelliet of internet ontoegankelijk is. Verder vormt NAVTEX een verplicht onderdeel van internationale regelgeving (SOLAS, GMDSS), waardoor veel schepen het zelfs wettelijk aan boord moeten hebben. Afbeelding: foto door Bahadir Civan (pexels.com)

Na een jaar afwezigheid keert FRS-Holland deze zomer terug met een nieuwe editie van de Summer Splash. Op de zondagen 26 juli, 2 augustus en 9 augustus verzorgt het kortegolfstation telkens een avondvullend programma met speciale thema-uitzendingen. De uitzendingen zijn te beluisteren van 21:00 tot 23:00 uur Nederlandse tijd. In tegenstelling tot de gebruikelijke programmering staat Summer Splash volledig in het teken van themaprogramma’s. Tijdens de drie uitzendavonden brengt FRS-Holland in totaal zes specials van elk een uur. De onderwerpen lopen uiteen en worden pas tijdens de uitzendingen bekendgemaakt. Eerdere edities bevatten onder meer thema’s als Soul Land, Psychedelic, Summer of Love, Made in Holland, German Underground, Travelling Sounds, Motown Classics, Summer Classics en muziek uit de 90s. De eerste Summer Splash werd georganiseerd in de zomer van 2020. Daarna volgden nieuwe edities in 2022, 2023 en 2024. Vorig jaar ging de reeks niet door vanwege persoonlijke omstandigheden binnen de organisatie. De uitzendingen zijn te ontvangen via de kortegolf op 7.700 kHz, 7.400 kHz en 6.400 kHz. De frequenties 5.800 en 9.300 kHz worden dit jaar niet gebruikt. Na iedere uitzendavond worden de programma’s in de weken daarna nog meerdere keren online beschikbaar gesteld, zodat luisteraars de uitzendingen op een later moment kunnen terugluisteren. Luisteraars die een ontvangstbericht insturen, ontvangen een nieuwe QSL-kaart. Wie schrijft naar de postbus van FRS-Holland krijgt daarnaast een sticker met het stationslogo toegestuurd. Voor € 10 is ook een poster verkrijgbaar met foto’s uit de geschiedenis van het station. Daarbij wordt tevens een souvenir-cd meegeleverd die is uitgebracht ter gelegenheid van het 45-jarig bestaan van FRS-Holland. Herhalingen uitzending 26 juli 29 juli – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 31 juli – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 1 augustus – 17:00 - 19:00 uur – laut.fm/jukebox 2 augustus – 10:00 - 12:00 uur – laut.fm/jukebox 3 augustus – 20:00 - 22:00 uur – laut.fm/jukebox Herhalingen uitzending 2 augustus 5 augustus – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 7 augustus – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 8 augustus – 17:00 - 19:00 uur – laut.fm/jukebox 9 augustus – 10:00 - 12:00 uur – laut.fm/jukebox 10 augustus – 20:00 - 22:00 uur – laut.fm/jukebox Herhalingen uitzending 9 augustus 12 augustus – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 14 augustus – 20:00 - 22:00 uur – frsonline.ddns.net 15 augustus – 17:00 - 19:00 uur – laut.fm/jukebox 16 augustus – 10:00 - 12:00 uur – laut.fm/jukebox 17 augustus – 20:00 - 22:00 uur – laut.fm/jukebox

De zomerprogrammering van KL85 blijft tot en met 31 augustus volledig in het teken staan van de zeezenders. Wekelijks zijn ongeveer 65 uur aan historische uitzendingen en themaprogramma’s te horen, waarbij verschillende perioden uit de geschiedenis van Radio Caroline, Radio Veronica, Radio Atlantis, Radio Seagull en Radio Mi Amigo centraal staan. Naast de reguliere stream is vanwege de toenemende belangstelling voor deze programma’s ook een extra luisterstream beschikbaar. Laatste uren van Caroline op 259 meter In de nacht van zaterdag 25 op zondag 26 juli staat een uitgebreid themablok in het teken van de laatste uitzendingen van Radio Caroline op de middengolfgolflengte 259 meter (1187 kHz). Caroline verhuisde in 1966 van 199 naar 259 meter, waarna de uitzendingen vanaf de MV Mi Amigo jarenlang een vertrouwd onderdeel van de zeezenderwereld werden. Ook Radio Veronica, Radio Atlantis, Radio Seagull en Radio Mi Amigo maakten in verschillende perioden gebruik van deze frequentie. De Mi Amigo verliet de 259 meter al in december 1976. Radio Caroline beëindigde de uitzendingen op deze golflengte op 3 maart 1977. Tijdens de zeezendernacht zijn de laatste programma’s uit die periode opnieuw te horen, met onder meer James Ross, Johnny Jason en Mark Lawrence. De uitzending wordt op woensdagmiddag herhaald. Voorafgaand aan deze historische uitzendingen is tussen 00:00 en 01:00 uur het slotdeel van The Day the Music Died te horen. In deze reeks wordt de geschiedenis van de zeezenders behandeld, waarbij het laatste deel de ontwikkelingen tot en met de legalisering van Radio Caroline op 648 kHz in 2017 volgt. Aandacht voor Mi Amigo en Caroline Ook de rest van de week staat in het teken van verschillende mijlpalen uit de zeezendergeschiedenis. Zo wordt uitgebreid stilgestaan bij Mi Amigo 50, met opnamen van de reünie die in 2024 in Terneuzen vanaf de Castor werd gehouden. Tijdens deze bijeenkomst waren voor het eerst stereojingles van Radio Mi Amigo te horen. Daarnaast zendt KL85 programma’s uit van de Radio Mi Amigo-reünie die in 2000 via Radio Magdalena werd verzorgd. Ook de Caroline Top 500 uit 1984 keert terug op de programmering, evenals een terugblik op Mi Amigo 45, dat in 2019 vanuit Blankenberge werd georganiseerd. Op vrijdagmiddag is bovendien de Middagboot vanaf de Waddenzee buitengaats opnieuw te beluisteren. Gedurende de hele zomer zijn daarnaast afleveringen van De geschiedenis van de zeezenders, een productie van de Vereniging voor Vrije Radio, opgenomen in de programmering. De uitzendingen zijn te beluisteren via de speler op KL85.net, de online stream en de mobiele app. Programmaoverzicht Zaterdag 25 juli 11:00 – Paul St John 12:00 – Bob’s Sixties Splash – Bob Le Roi 13:00 t/m 15:00 – Veronica Top 40 (21 augustus 1971) – Lex Harding Zondag 26 juli 00:00 – The Day the Music Died deel 12 01:00 – Laatste dag Radio Caroline op 259 – James Ross 02:00 – Johnny Jason 03:00 – Johnny Jason 04:00 – Mark Lawrence & James Ross 05:00 – Mark Lawrence & James Ross 12:00 – Bob’s Sixties Splash – Bob Le Roi 13:00 – Sentimental Journey – Paul de Haan 14:00 – De Vrienden van de Radio – Niels Zack 15:00 – De Vrienden van de Radio – Hélène Zack 16:00 – De Vrienden van de Radio – Ruud Kuijper 17:00 – Paul St John Maandag 27 juli 08:00 – Non Stop met Lex 08:30 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 17 10:00 – Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 – Paul St John 12:00 t/m 17:00 – Mi Amigo 50 (reünie 2024) 18:00 – Muziek uit Zee 19:00 – Mebo II Club: RNI – Henk Kruize 20:00 – Mebo II Club: andere zeezenders – Henk Kruize Dinsdag 28 juli 00:00 t/m 05:00 – Radio Magdalena / Mi Amigo Zoersel 2000 08:00 – Non Stop met Lex 08:30 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 18 10:00 – Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 – Paul St John 12:00 t/m 17:00 – Caroline Top 500 (1984) 18:00 – Muziek uit Zee Woensdag 29 juli 00:00 en 01:00 – Billboard 100 – Frank van Agtmaal 06:00 t/m 11:00 – Mi Amigo 45 (2019) 12:00 – The Day the Music Died deel 12 13:00 t/m 17:00 – Laatste dag Radio Caroline op 259 18:00 – De Vrienden van de Radio – Roelof Meijer 19:00 – Eric Demeyer 20:00 – Henny Radstaak 21:00 – Stanny Dobbelsteen 22:00 – Mike Collins 23:00 – Paul St John Donderdag 30 juli 08:00 – Non Stop met Lex 08:30 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 19 10:00 – Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 – Paul St John 12:00 t/m 17:00 – Radio Magdalena / Mi Amigo Zoersel 2000 18:00 – Muziek uit Zee Vrijdag 31 juli 00:00 t/m 05:00 – Mi Amigo 50 (reünie 2024) 08:00 – Non Stop met Lex 08:30 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 20 10:00 – Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 – Paul St John 12:00 – Sentimental Journey – Paul de Haan 16:00 t/m 18:00 – Middagboot vanaf de Waddenzee buitengaats 19:00 t/m 23:00 – Caroline Top 500 (1984)

Extra Gold staat komend weekend opnieuw in het teken van muziek- en radiohistorie. De online zender brengt op zaterdag- en zondagochtend historische zeezenderuren, aangevuld met programma’s rond oude hitlijsten, origineel vinyl en herinneringen aan de radio van vroeger. De zeezenderuren zijn iedere zaterdag en zondag te horen van 09:00 tot 10:00 uur en worden samengesteld door Herbert Wentink. Op zaterdag keert de uitzending terug naar 25 juli 1988 met Walter Simons en het programma “Broodje Ross” op Radio 5.5.8. Op zondag staat een uitzending van Radio Noordzee Internationaal uit 1974 centraal, met Leo van der Goot en “Driemaster”. Zaterdagmiddag met historische Top 40 uit 1980 Na het zeezenderuur zorgen Jaap en Jan voor de vertrouwde Extra Gold-sfeer met muziek uit het verleden. Om 12:00 uur volgt Jan Streefland met Happy Saturday, een programma met een mix van verrassende muziek en een ontspannen zaterdagmiddaggevoel. Vanaf 13:00 uur presenteert Peter Hoogwerf een historische Top 40. Deze keer staat het jaar 1980 centraal. De uitzending gaat terug naar een periode waarin onder meer Diana Ross met Upside Down als hoogste nieuwe binnenkwam. Naast de bekende hits is er aandacht voor de bijbehorende Tipparade, samengesteld met medewerking van Bert van der Laan. De historische zaterdagmiddag wordt vanaf 16:00 uur vervolgd met de complete Tipparade uit 1980. Extra Gold besteedt daarbij niet alleen aandacht aan de grote hits, maar ook aan minder bekende nummers die destijds in de lijsten stonden. De muziek wordt gedraaid vanaf originele 45-toerenplaten. Avondprogramma met radioherinneringen en Elvis Presley Vanaf 18:00 uur presenteert Martien Engel Goud van Oud. In dit programma staan muziek- en radioherinneringen centraal, met aandacht voor onder meer de zeezenderperiode rond Radio Mi Amigo. Naast muziek zijn ook jingles, commercials en fragmenten uit vroegere radioprogramma’s onderdeel van de uitzending. Om 19:00 uur volgt Fred van Veen met een nieuwe invulling van zijn programma Tand des Tijds. Daarna staat vanaf 20:00 uur de radiodocumentaire The Memphis Flash centraal, waarin het muzikale leven van Elvis Presley chronologisch wordt gevolgd. Naast de uitvoeringen van Elvis komen ook originele versies van de nummers voorbij. De zaterdagavond wordt vanaf 21:00 uur afgesloten met Classic Crooners, een programma vanuit het Van Veen’s Crooner Café met muziek uit eerdere decennia. Zondag met vinyl, jaren 70 en zeezenderhistorie Op zondag vervolgt Extra Gold de historische programmering met onder meer de Jaap Jansen Show en Bouwjaar 55. Na het zeezenderuur van Herbert Wentink is Jaap Jansen vanaf 10:00 uur te horen met een selectie van bijzondere en vertrouwde muziek. Om 11:00 uur volgt Jan Hariot met Bouwjaar 55, waarin muziek uit verschillende periodes centraal staat. Vanaf 12:00 uur draait Ron van der Tuijn zijn Vinylshow, waarin platen vanaf de originele geluidsdragers centraal staan. Tussen 14:00 en 17:00 uur staat Seventies Sunday op het programma. Bert van der Laan haalt naast bekende hits ook minder vaak gehoorde nummers uit de jaren 70 uit de archieven van Extra Gold. De muziek wordt aangevuld met geluiden uit de radio van toen, waaronder commercials uit die periode. Vanaf 17:00 uur neemt Peter Vrakking de luisteraar mee naar de geschiedenis van zeezenders met Pirate Gold. Het programma bevat muziek, tunes, jingles en fragmenten uit de periode van de offshore radio. Zondagavond met Caroline-herinneringen en albums Om 19:00 uur presenteert Martien Engel de 19tig Show, waarin hij teruggaat naar de Caroline-periode van 1979 en 1980. De uitzending bevat muziek uit die jaren, aangevuld met jingles, reclames en herinneringen aan de programma’s van toen. Vanaf 20:00 uur volgt Pieter Oele met Albumshow 2.0. Daarin worden bekende en minder bekende albums besproken, waarbij onder meer Amerikaanse albumlijsten als uitgangspunt dienen. De uitzending sluit aan bij de historische muziekperiodes die ook tijdens de zaterdagmiddag bij Extra Gold centraal staan. Programmaoverzicht weekend Extra Gold Zaterdag 09:00 - 10:00 uur: Historisch zeezenderuur met Herbert Wentink 10:00 - 12:00 uur: Jaap en Jan met muziek uit de Extra Gold-archieven 12:00 - 13:00 uur: Happy Saturday met Jan Streefland 13:00 - 16:00 uur: Historische Top 40 1980 met Peter Hoogwerf 16:00 - 18:00 uur: Historische Tipparade 1980 18:00 - 19:00 uur: Goud van Oud met Martien Engel 19:00 - 20:00 uur: Tand des Tijds met Fred van Veen 20:00 - 21:00 uur: The Memphis Flash 21:00 - 22:00 uur: Classic Crooners Zondag 09:00 - 10:00 uur: Historisch zeezenderuur met Herbert Wentink 10:00 - 11:00 uur: Jaap Jansen Show 11:00 - 12:00 uur: Bouwjaar 55 met Jan Hariot 12:00 - 14:00 uur: Vinylshow met Ron van der Tuijn 14:00 - 17:00 uur: Seventies Sunday 17:00 - 19:00 uur: Pirate Gold met Peter Vrakking 19:00 - 20:00 uur: 19tig Show met Martien Engel 20:00 - 21:00 uur: Albumshow 2.0 met Pieter Oele

Oud-radiomaker, voice-over en mediatrainer Wim van Putten is op 74-jarige leeftijd overleden. Van Putten werd bij een groot publiek bekend als presentator van de LP-Show, die later verderging als de LP en CD-Show en uiteindelijk de CD-Show. Daarnaast was hij actief als producer, muzieksamensteller, coach en voice-over. Van Putten begon zijn radiocarrière in 1975 bij Hilversum 4, waar hij het programma Musica Religiosa maakte. In die periode werkte hij ook als leraar economie en Engels. Die werkzaamheden combineerde hij met zijn werk als producer en presentator voor de NCRV. In 1978 en 1979 presenteerde hij op Hilversum 3 het programma Muziek bij de koffie. Daarnaast was hij werkzaam voor de NOS op Hilversum 4 en voor Radio Nederland Wereldomroep. Op 5 mei 1979 trad Van Putten in dienst bij de TROS. Daar presenteerde hij onder meer TROS Aktua Radio en werkte hij mee aan De Havermoutshow van Tom Mulder. Ook was hij als producer betrokken bij programma’s als TROS Nachtwacht, Vijftig pop of een envelop en Continu Muziek. Vanaf 1980 presenteerde Van Putten op donderdagavond de LP-Show op Hilversum 3. Met de opkomst van de compact disc veranderde de programmanaam in 1983 in LP en CD-Show en vanaf 1987 in CD-Show. Gedurende vijftien jaar bleef het programma een vast onderdeel van de donderdagavondprogrammering. Na de invoering van de horizontale programmering op Radio 3 in oktober 1992 verdween het programma uit het uitzendschema. Naast zijn werkzaamheden voor Radio 3 was Van Putten ook te horen op Radio 1, Radio 4 en Radio 5. Op Radio 4 presenteerde hij onder meer concertregistraties vanuit het Concertgebouw in Amsterdam. Op Radio 5 verzorgde hij het programma Basicode 3, waarin aandacht werd besteed aan de destijds veelgebruikte standaard voor computerprogramma’s. In maart 1993 verliet Van Putten de TROS en ging hij als music director aan de slag bij Sky Radio, samen met collega Peter Teekamp. Later werkte hij als zelfstandig radio-, televisie- en mediatrainer. In die functie begeleidde hij presentatoren, nieuwslezers en dj’s bij onder meer Radio 538, Radio 10, Radio Veronica, FunX en diverse landelijke en regionale omroepen. Ook buiten de radiostudio was zijn stem veel te horen. Van Putten sprak talloze radio- en televisiereclames, documentaires en televisieprogramma’s in. Hij was ruim 25 jaar de vaste stem van de Nationale Postcode Loterij en verleende zijn stem aan programma’s als Postcode Loterij Miljoenenjacht, Lingo en Eén tegen 100. Tot voor kort was hij bovendien de stationvoice van Radio 121. Daarmee bleef zijn stem ook de afgelopen jaren nog regelmatig op de radio te horen. Afbeelding: Wim van Putten (foto Juul Geleick)

TalkRadio is van start gegaan als nieuwe online radiozender die zich volledig richt op gesproken nieuws en actualiteit. De zender zendt 24 uur per dag korte audiobulletins uit en wil luisteraars binnen twintig minuten op de hoogte brengen van de belangrijkste ontwikkelingen. De nieuwsvoorziening is gebaseerd op journalistiek samengestelde berichten van het ANP, aangevuld met actuele weersinformatie van het KNMI. De nieuwe zender is bedoeld voor mensen die snel een overzicht van het nieuws willen krijgen, zonder lange gesprekken, uitgebreide analyses of opinieprogramma’s. Alle nieuwsberichten worden verwerkt tot korte en begrijpelijke audiobulletins, waarbij gebruik wordt gemaakt van technologie en kunstmatige intelligentie om het productieproces te ondersteunen. Volgens initiatiefnemer Richard Otto ontstond het idee vanuit de behoefte aan een nieuwszender die zich volledig richt op actuele en feitelijke informatie. Het doel is om luisteraars snel inzicht te geven in wat er speelt, zonder politieke inkleuring of uitgebreide achtergronden. Achtergrond- en onderzoeksjournalistiek blijven volgens hem belangrijk, maar TalkRadio richt zich juist op het snel informeren over de belangrijkste gebeurtenissen. Hoewel kunstmatige intelligentie een rol speelt bij de selectie, verwerking en productie van de nieuwsbulletins, verloopt het proces niet volledig automatisch. De technische keten bevat meerdere controle-, verificatie- en monitoringsmomenten om de actualiteit, kwaliteit en betrouwbaarheid van de uitzendingen te waarborgen. TalkRadio is momenteel als bèta te beluisteren via TalkRadio.nl. Binnenkort wordt de zender ook beschikbaar via verschillende radioaggregators. Daarnaast verschijnen deze week apps voor Android en iOS, waardoor luisteren ook mogelijk wordt via Apple CarPlay en Android Auto. Op een later moment worden de nieuwsbulletins eveneens beschikbaar als podcast en als on-demand audioupdates. Voor de journalistieke en strategische ondersteuning beschikt TalkRadio over een Raad van Advies met ervaren professionals uit de mediawereld. Daarin hebben Bert Klaver, voormalig radiopresentator en mediadirecteur, Ton Verlind, journalist en voormalig hoofdredacteur van Brandpunt, mediaondernemer Ruud Hendriks en journalist Bas Nieuwenhuijsen zitting. TalkRadio maakt deel uit van Tens Media BV en werd in 2026 opgericht. De naam TalkRadio is niet nieuw. Eind jaren 90s bestond al een gelijknamige praatzender met presentatoren als Theo van Gogh, Harry Mens, Jan Lenferink en Beau van Erven Dorens. In 2020 volgde een kortstondige herstart met podcasts. De huidige invulling kiest voor een online nieuwszender met doorlopende, korte nieuwsbulletins die volledig zijn gericht op actuele berichtgeving.

Het Decca-navigatiesysteem was decennialang een vertrouwd hulpmiddel voor de scheepvaart en luchtvaart, lang voordat satellietnavigatie gemeengoed werd. Het systeem, ontwikkeld door de Britse Decca Company, maakte gebruik van een netwerk van vaste langegolfzenders waarmee schepen en vliegtuigen hun positie konden bepalen. Vooral in kustwateren groeide Decca uit tot een belangrijk radionavigatiesysteem, omdat het een relatief nauwkeurige plaatsbepaling mogelijk maakte zonder de beperkingen van oudere systemen. De basis van Decca lag in de Tweede Wereldoorlog. Het systeem werd ontwikkeld als hulpmiddel voor de geallieerde marine, die behoefte had aan een nauwkeurige manier om mijnenvelden op te ruimen en landingsoperaties voor te bereiden. Kort voor D-Day werd een eerste operationele keten opgebouwd aan de Engelse zuidkust, met een hoofdstation en meerdere secundaire zenders. Daarmee konden schepen hun positie op zee veel nauwkeuriger vaststellen dan met conventionele navigatiemiddelen. Die eerste inzet maakte meteen duidelijk dat het systeem niet alleen militair, maar ook civiel van grote waarde zou zijn. Na de oorlog werd Decca commercieel verder uitgebouwd. Vanaf 1946 verschenen langs Europese kusten complete zenderketens, opgebouwd uit een hoofdzender en meestal drie secundaire zenders. Elke keten werkte op lage frequenties in het langegolfgebied, doorgaans tussen 70 en 129 kHz. De afzonderlijke zenders straalden continu signalen uit, waarbij de ontvanger aan boord het faseverschil tussen de signalen vergeleek. Door die verschillen te meten kon de gebruiker zijn positie bepalen aan de hand van hyperbolische lijnen op speciale zeekaarten. Dat maakte Decca tot een van de eerste systemen waarmee een positie vrijwel direct kon worden afgelezen, zonder ingewikkelde handmatige berekeningen. De technische werking was voor zijn tijd bijzonder praktisch. In plaats van pulsen, zoals bij systemen als LORAN, werkte Decca met continue draaggolven. De ontvanger vergeleek de fase van het signaal van de hoofdzender met die van een secundaire zender. Het resultaat werd weergegeven op een zogenoemde decometer, een afleesinstrument dat de navigator direct kon gebruiken in combinatie met een kaart waarop de Decca-lijnen al waren voorgedrukt. Dat verkortte de tijd tussen meting en positiebepaling aanzienlijk, wat vooral op drukke vaarroutes en in kustgebieden een groot voordeel was. Decca groeide vooral in Europa uit tot een dicht netwerk van zendlocaties. In het Verenigd Koninkrijk, Scandinavië, Duitsland, Nederland en de Noordzee ontstonden ketens die waren afgestemd op scheepvaart, visserij en offshore-verkeer. Vooral in de Noordzee bleek het systeem waardevol, omdat het nauwkeurige navigatie mogelijk maakte voor vissersschepen en bevoorradingsverkeer van olie- en gasplatforms. In die periode waren er wereldwijd ongeveer 180 Decca-zenders in gebruik, verdeeld over tientallen ketens. Voor zendlocaties betekende Decca de bouw van een groot aantal gespecialiseerde langegolfzenders. Deze installaties bestonden meestal uit geïsoleerde maststralers, vaak tientallen meters hoog, ontworpen voor betrouwbare dekking over grote afstanden. Een goed voorbeeld is de Decca-zender in Zeven in Duitsland. Deze locatie beschikte over een 93 meter hoge getuide mast en een kleinere reservemast. Zeven maakte vanaf 1952 deel uit van de Duitse Decca-keten en kreeg later ook een rol in de Friese keten. Zulke stations vormden samen de ruggengraat van het systeem: zonder een stabiele keten van synchroon werkende zenders was nauwkeurige positiebepaling niet mogelijk. Het netwerk was opgebouwd volgens een vaste structuur. Een hoofdzender stond centraal, met daaromheen secundaire zenders die op zorgvuldig gekozen afstanden waren geplaatst. Idealiter vormden die locaties een geometrisch gunstige configuratie, zodat de snijlijnen van de signalen op zee zo bruikbaar mogelijk waren. De onderlinge afstand tussen hoofd- en secundaire zenders lag meestal tussen 110 en 220 kilometer. Juist die geografische opbouw maakte Decca geschikt voor regionale dekking, met een hoge nauwkeurigheid in kustgebieden en een afnemende precisie op grotere afstand. Decca werd vooral gebruikt in de scheepvaart, maar kende ook toepassingen in de luchtvaart. In maritieme omgevingen was het systeem populair bij kustvaart, vissersschepen en loods- en sleepdiensten. In de luchtvaart werd Decca onder meer gebruikt voor routebegeleiding en vroege bewegende kaartweergaven. De maritieme sector bleef echter de belangrijkste gebruiker, mede omdat het systeem daar langdurig een duidelijke meerwaarde bood boven andere radionavigatiemiddelen. Vanaf de jaren zeventig kreeg Decca te maken met toenemende concurrentie van Loran-C, dat op grotere afstanden voordelen bood. Toch bleef Decca nog lang in gebruik, vooral in Europa, waar het netwerk al volledig was ingeburgerd. Pas met de opkomst van satellietnavigatie verloor het systeem zijn functie. GPS bood wereldwijde dekking, hogere nauwkeurigheid en minder afhankelijkheid van regionale zendketens. Op 31 maart 2000 werd het Decca-navigatiesysteem definitief uitgeschakeld. Daarmee kwam een einde aan een radionetwerk dat ruim een halve eeuw een vaste rol speelde in de maritieme navigatie en in de geschiedenis van langegolfzendlocaties. Afbeelding: (foto Wikimedia Commons)

192 radio besteedt donderdagavond 16 juli aandacht aan de muziek en radiohistorie uit de jaren 50 en vroege jaren 60 met een nieuwe uitzending van Offshore and More. Het programma is te horen van 20:00 tot 22:00 uur en bestaat uit twee specials. Het eerste uur staat in het teken van het vervolg op de special over Jim Pewter. De Amerikaanse dj maakte in Europa naam met programma’s waarin hij veel aandacht besteedde aan muziek uit de jaren 50 en het begin van de jaren 60. Via de AFN was hij te horen met een opvallende platenkeuze, waarbij regelmatig nummers voorbij kwamen die in Europa weinig of geen aandacht kregen. In het tweede uur verschuift de aandacht naar de Nederlandse radiohistorie. De uitzending behandelt de Hilversumse zenders uit dezelfde periode en gaat daarnaast in op de beginjaren van Veronica in de jaren 60. De productie en presentatie van de uitzending zijn in handen van Frank van Heerde. De techniek wordt verzorgd door Jaap Lensen. 192 Radio is te beluisteren via de website en de diverse radiportalen.

Gebruikers van KiwiSDR kunnen voortaan met maximaal acht personen tegelijk verbinding maken met dezelfde ontvanger. Daarmee is het aantal beschikbare gebruikersslots verdubbeld ten opzichte van de eerdere limiet van vier. De uitbreiding zorgt ervoor dat openbare KiwiSDR-ontvangers meer luisteraars tegelijk kunnen bedienen, waardoor de kans kleiner wordt dat een ontvanger bezet is. KiwiSDR is een internetontvanger gebaseerd op software defined radio (SDR). Over de hele wereld stellen radioamateurs en hobbyisten hun ontvanger beschikbaar via internet, zodat iedereen zonder eigen antenne kan luisteren naar signalen op onder meer de langegolf, middengolf, kortegolf en delen van de VHF-band. Openbare ontvangers zijn eenvoudig te vinden via de website van KiwiSDR, waar een wereldkaart direct toegang biedt tot duizenden beschikbare stations. De uitbreiding naar acht gebruikers verandert niets aan de belangrijkste functies van de ontvanger. Alle luisteraars beschikken nog steeds over een eigen frequentiekeuze en een volledige waterfall-weergave. Wel wordt de beschikbare verwerkingscapaciteit over meer gelijktijdige gebruikers verdeeld. Voor beheerders van openbare KiwiSDR-ontvangers betekent dit dat meer bezoekers tegelijkertijd kunnen luisteren. Openbare KiwiSDR-ontvangers zijn eenvoudig te vinden via de website van KiwiSDR. Daar is een overzicht beschikbaar van ontvangers die door gebruikers wereldwijd beschikbaar zijn gesteld. Via de kaartweergave kunnen luisteraars een locatie kiezen en direct verbinding maken met een beschikbare ontvanger. Hierdoor kunnen gebruikers snel verschillende locaties vergelijken en luisteren naar signalen uit uiteenlopende delen van de wereld. Luisteren via smartphone en tablet Ook het mobiele gebruik van KiwiSDR is de afgelopen tijd verder verbeterd. Naast de vertrouwde webinterface zijn inmiddels speciale apps beschikbaar waarmee luisteren onderweg eenvoudiger wordt. Voor iPhone en iPad is Echo uitgegroeid tot een uitgebreide SDR-app. Naast KiwiSDR ondersteunt de applicatie ook OpenWebRX, WebSDR en FM-DX Webserver. Gebruikers kunnen via een wereldkaart ontvangers opzoeken, favorieten opslaan, een waterfall bekijken, frequenties zoeken en eenvoudig tussen verschillende SDR-platforms schakelen. Android-gebruikers kunnen gebruikmaken van QiwiQ, een app die speciaal is ontwikkeld voor KiwiSDR. De applicatie biedt toegang tot openbare ontvangers, ondersteunt de waterfall-weergave en maakt het mogelijk om frequenties rechtstreeks vanaf een smartphone of tablet te bedienen. Naast de mobiele apps blijft de webinterface de standaardmanier om een KiwiSDR te bedienen. Via een moderne browser op een computer, smartphone of tablet zijn alle functies van de ontvanger beschikbaar, zonder dat daarvoor extra software hoeft te worden geïnstalleerd. Met de uitbreiding naar acht gelijktijdige gebruikers en de beschikbaarheid van mobiele apps wordt KiwiSDR toegankelijker voor een grotere groep luisteraars. Zowel thuis als onderweg is het daardoor eenvoudiger om via ontvangers over de hele wereld naar radioverkeer, omroepstations en andere radiosignalen te luisteren.

BNNVARA start op maandag 3 augustus met een nieuwe ochtendshow op NPO Radio 2. Daniël Lippens en Roelof de Vries presenteren vanaf die datum iedere werkdag tussen 06:00 en 09:00 uur het programma Daniël & Roelof Zijn Al Op. Nieuwslezer Carmen Verheul maakt opnieuw deel uit van het vaste team. Lippens en De Vries waren de afgelopen jaren al regelmatig samen te horen als invallers in de ochtenduren van NPO Radio 2. Vanaf 3 augustus nemen zij de presentatie van het programma definitief op zich. De uitzendingen combineren muziek, actualiteit en verhalen van luisteraars. Volgens BNNVARA vullen beide presentatoren elkaar aan met verschillende kwaliteiten. Daniël Lippens richt zich vooral op spontaniteit en het contact met luisteraars, terwijl Roelof de Vries zijn journalistieke achtergrond, observaties en droge humor inbrengt. Carmen Verheul blijft verantwoordelijk voor het nieuws tijdens de uitzendingen. Met de keuze voor het nieuwe presentatieduo wil BNNVARA een herkenbaar ochtendprogramma bieden waarin muziek, nieuws en ontspanning samenkomen. De omroep ziet in Lippens en De Vries een duo met een eigen stijl dat voortbouwt op de ervaring die zij de afgelopen jaren als invallers hebben opgedaan. Daniël & Roelof Zijn Al Op is vanaf 3 augustus iedere maandag tot en met vrijdag tussen 06:00 en 09:00 uur te horen op NPO Radio 2. Afbeelding: Daniël Lippens en Roelof de Vries (foto NPO Radio 2 / Erik Carrière)

De Duitse radiozender Hamburg Zwei krijgt eind augustus een nieuwe naam en wordt onderdeel van het audionetwerk van de Antenne Bayern Group. Vanaf dat moment gaat de zender verder als 80er 90er Oldie Antenne Hamburg. Met deze samenwerking wil de exploitant de economische positie van het station op langere termijn versterken. Volgens exploitant Radio 95.0 past de samenwerking binnen een ontwikkeling waarbij steeds meer regionale radiozenders aansluiting zoeken bij grotere landelijke netwerken. Directeur Andreas Rohde ziet de samenwerking met een nationale partner als een logische stap om de concurrentiepositie van de zender veilig te stellen. Ondanks de aansluiting bij het landelijke netwerk blijft de regionale programmering behouden. De zender blijft voldoen aan de voorwaarden van de Hamburgse media-autoriteit en houdt vast aan het bestaande oldie-based AC-format, dat zich richt op luisteraars tussen de 30 en 50 jaar. Op FM 95.0 blijven regionale nieuwsuitzendingen, lokale programmaonderdelen en een groot aanbod van muziek uit de 80s onderdeel van de programmering. Ook de Antenne Bayern Group ziet de samenwerking als een volgende stap in haar strategie om landelijke merken te combineren met regionale radiozenders. Daarbij wordt voortgebouwd op de aanpak die eerder is toegepast met ROCK ANTENNE Hamburg. Het concept van een nationaal muziekmerk in combinatie met een lokaal programma wordt nu ook ingezet voor het oldieformat. De landelijke zender 80er 90er Oldie Antenne is sinds juli 2023 in Duitsland via DAB+ en via satelliet in een groot deel van Europa te ontvangen. Het station bereikt momenteel ongeveer 594.000 luisteraars per dag. De eigendomsverhoudingen van Radio 95.0 GmbH & Co. KG veranderen door de samenwerking niet. Frank Otto blijft met een belang van 51 procent meerderheidsaandeelhouder. De overige aandelen zijn verdeeld over Radio Hamburg (16,4 procent), Regiocast (16,3 procent) en radio ffn (16,3 procent). De vernieuwde zender is uiterlijk eind augustus 2026 te beluisteren via FM 95.0 in Hamburg, regionaal via DAB+ en daarnaast via internetradio, de eigen app en smart speakers.

De Sendeanlage Bisamberg was een middengolfzendstation nabij de plaats Bisamberg, in de buurt van Wenen. De locatie speelde gedurende tientallen jaren een rol in de nationale radio-omroep en werd vooral gekenmerkt door de hoge zendmast die in de regio zichtbaar was. Ingebruikname en vroege jaren Het zendstation werd begin jaren 30 in gebruik genomen, in een periode waarin middengolf een belangrijk medium was voor landelijke radiodistributie. De locatie werd gekozen vanwege de gunstige ligging ten noorden van Wenen, waardoor een groot bereik mogelijk was binnen Oostenrijk en omliggende gebieden. In deze beginfase werd de installatie gebruikt voor nationale uitzendingen van de publieke omroep en vormde het een belangrijk knooppunt binnen het opkomende radionetwerk. Rol tijdens de Tweede Wereldoorlog Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam de zendlocatie onder controle van de Duitse autoriteiten te staan, nadat Oostenrijk in 1938 was ingelijfd. In deze periode werd de installatie gebruikt binnen het bredere Duitse omroepnetwerk, waarbij radio een belangrijk propagandamiddel was. De technische infrastructuur werd in die jaren aangepast en uitgebreid om te voldoen aan de eisen van de toenmalige omroepstrategie. Net als veel andere strategische communicatiefaciliteiten in Europa was de site kwetsbaar voor militaire ontwikkelingen. In de latere fase van de oorlog en de nasleep daarvan raakte de infrastructuur beschadigd en werd deze na 1945 opnieuw opgebouwd en hersteld voor civiel gebruik. Na-oorlogse periode en modernisering Na de oorlog werd de Sendeanlage Bisamberg opnieuw in gebruik genomen door de Oostenrijkse publieke omroep. In de decennia daarna werd de installatie meerdere keren gemoderniseerd, waarbij zendtechniek, antenne-opbouw en vermogen werden aangepast aan nieuwe standaarden binnen de middengolfuitzendingen. De hoge mast, die uiteindelijk circa 265 meter hoog werd, zorgde voor een groot dekkingsgebied en maakte het station tot een belangrijk knooppunt binnen het nationale radiodistributienetwerk. Technische opzet Het zendstation werkte met AM-middengolftechniek, waarbij hoge zendvermogens werden ingezet om landelijke dekking te realiseren. De centrale mast fungeerde als stralende antenne, ondersteund door technische gebouwen voor zenders, voeding en controle. Afbouw in de jaren 90s Vanaf de jaren 90s nam het belang van middengolf snel af door de opkomst van FM-radio en later digitale distributie. Dit leidde tot een geleidelijke afbouw van het gebruik van grote middengolf-zendlocaties in Oostenrijk. Voor de Sendeanlage Bisamberg betekende dit dat de operationele rol werd teruggeschroefd. Rond 1995 werd de zender al beperkt ingezet, waarna in 1997 definitief werd gestopt met reguliere middengolfuitzendingen vanaf deze locatie. Hiermee kwam een einde aan een lange periode waarin de mast een centraal onderdeel was van de Oostenrijkse radiodistributie. Buiten gebruik en ontmanteling Na de shutdown werd de zendinstallatie niet meer actief gebruikt. De mast en technische infrastructuur verloren hun functie en de locatie werd geleidelijk ontmanteld. Uiteindelijk werd de markante zendmast verwijderd, waarmee het visuele herkenningspunt van het complex uit het landschap verdween. Historische betekenis De Sendeanlage Bisamberg blijft een voorbeeld van de grootschalige middengolfinfrastructuur die in de 20e eeuw nodig was om nationale radiodekking te realiseren. De combinatie van oorlogsgeschiedenis, naoorlogse heropbouw en uiteindelijke sluiting in de jaren 90 maakt de locatie representatief voor de verschuiving van analoge naar moderne omroeptechnologie in Oostenrijk.

Onlinezender KL85 heeft een extra audiostream beschikbaar gemaakt. De uitbreiding volgt op de toenemende belangstelling voor de historische zeezenderprogramma’s die deze zomer worden uitgezonden. Naast de bestaande speler op de website van KL85 kunnen luisteraars de programma’s nu ook via een extra stream in de browser of via de mobiele app voor Android en iPhone beluisteren. Tot en met 31 augustus besteedt KL85 wekelijks ongeveer 65 uur aan programma’s over de geschiedenis van de zeezenders. Daarbij zijn originele uitzendingen, historische hitlijsten, documentaires en speciale themaprogramma’s te horen. In de nacht van zaterdag 11 op zondag 12 juli staat de start van Radio Atlantis centraal. Vijftigdrie jaar na de eerste uitzendingen blikt KL85 terug op de beginperiode van het station met historische programma’s van onder anderen Tony Houston, Adriaan van Landschoot, Peter van Dam, Mike Moorkens en Luc van Kapellen. De uitzending wordt op woensdagmiddag 15 juli herhaald. Daarnaast is tussen 00:00 en 01:00 uur het tiende deel van The Day The Music Died te horen, waarin de geschiedenis van de zeezenders wordt belicht. Ook in de rest van de week blijft de zeezendergeschiedenis een belangrijk onderdeel van de programmering. Zo is er aandacht voor de Veronica Top 1000 uit 1974, de Caroline Top 500 uit 1984, programma’s vanaf de RadioDay 2015, uitzendingen van Mi Amigo via de Magdalena, London FM en een terugblik op Kennedy FM met Radio Nordsee International. Verder wordt op meerdere werkdagen de serie De geschiedenis van de zeezenders van de Vereniging voor Vrije Radio uitgezonden. De uitzendingen zijn te beluisteren via de website en de app van het online radiostation. Programmaoverzicht Zaterdag 11 juli * 11:00 – Paul St John * 12:00 – Bob’s Sixties Splash – Bob Le Roi * 13:00-15:00 – Veronica Top 40 (22 mei 1971) Zondag 12 juli * 00:00 – The Day The Music Died deel 10 * 01:00-05:00 – Radio Atlantis (15 juli 1973) * 12:00 – Bob’s Sixties Splash – Bob Le Roi * 14:00 – De Vrienden van de Radio – Niels Zack * 15:00 – De Vrienden van de Radio – Hélène Zack * 16:00 – De Vrienden van de Radio – Ruud Kuijper * 17:00 – Paul St John Maandag 13 juli * 08:00-08:30 – Non Stop met Lex * 08:30-09:00 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 9 * 10:00 – Muziek uit Zee met Lex van de Noord * 11:00 – Paul St John * 12:00-18:00 – Veronica Top 1000 (1974) Dinsdag 14 juli * 00:00-06:00 – Mi Amigo via de Magdalena (Zoersel 2000) * 08:00-08:30 – Non Stop met Lex * 08:30-09:00 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 10 * 10:00 – Muziek uit Zee met Lex van de Noord * 11:00 – Paul St John * 12:00-18:00 – Caroline Top 500 (1984) Woensdag 15 juli * 00:00-02:00 – Billboard 100 met Frank van Agtmaal * 06:00-12:00 – London FM (2017) * 12:00-17:00 – Herhaling Atlantis-special * 18:00 – De Vrienden van de Radio – Roelof Meijer * 19:00 – De Vrienden van de Radio – Eric Demeyer * 20:00 – De Vrienden van de Radio – Henny Radstaak * 21:00 – De Vrienden van de Radio – Stanny Dobbelsteen * 22:00 – De Vrienden van de Radio – Mike Collins * 23:00 – Paul St John Donderdag 16 juli * 08:00-08:30 – Non Stop met Lex * 08:30-09:00 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 11 * 10:00 – Muziek uit Zee met Lex van de Noord * 11:00 – Paul St John * 12:00-18:00 – Mi Amigo via de Magdalena (Zoersel 2000) Vrijdag 17 juli * 00:00-06:00 – Veronica Top 1000 (1974) * 08:00-08:30 – Non Stop met Lex * 08:30-09:00 – De geschiedenis van de Zeezenders (VVVR) deel 12 * 10:00 – Muziek uit Zee met Lex van de Noord * 11:00 – Paul St John * 16:00-19:00 – Buitengaats Middagboot vanaf de Waddenzee * 19:00-24:00 – Caroline Top 500 (1984)

RTV Noord is vanaf maandag 6 juli weer drie weken onderweg met de Rondje Zummerboot. Tot en met vrijdag 24 juli varen verslaggeversduo’s door een groot deel van de provincie Groningen om de verschillende vaargebieden en het landschap vanaf het water in beeld te brengen. De belevenissen zijn tijdens de actieperiode dagelijks live te volgen via televisie, radio, de website en de app van RTV Noord. De uitzendingen zijn iedere werkdag te zien en te horen van 10:00 tot 14:00 uur. Na Noord Vandaag wordt daarnaast elke avond op televisie een uitgebreide samenvatting uitgezonden. Voor de editie van 2026 worden twee boten ingezet. De redactieboot draagt de naam Ranomi, als eerbetoon aan de uit Sauwerd afkomstige olympisch zwemkampioen Ranomi Kromowidjojo. De techniekboot heeft de naam Bauke, vernoemd naar wielrenner Bauke Mollema uit Zuidhorn. Ook het publiek wordt bij Rondje Zummer betrokken. Via een formulier op de website van RTV Noord kunnen kijkers en luisteraars een groet sturen naar de bemanning van de boten. Deze berichten kunnen tijdens de uitzendingen in beeld verschijnen. Daarnaast roept RTV Noord inwoners op om zelf in beweging te komen. Deelnemers kunnen wandelend, fietsend of op het water kilometers maken en deze doorgeven om gezamenlijk gestelde doelen te bereiken. Langs de route is publiek eveneens welkom. Iedere ochtend begint het programma om 10:00 uur met een gezamenlijk muzikaal beweegmoment, waaraan iedereen kan deelnemen. Afbeelding: RTV Noord

In de programmering voor de komende week op KL85 staat een reeks historische zeezenderuitzendingen en themablokken centraal, met aandacht voor onder meer Mi Amigo, Veronica, Radio Caroline en Radio Nordsee International. Daarnaast wordt teruggeblikt op radiogeschiedenis uit verschillende periodes, waaronder speciale documentaires en herhalingen uit eerdere producties. Een vaste reeks rond de geschiedenis van de zeezenders tot 1976 wordt gedurende de zomer op meerdere dagen uitgezonden in de ochtenduren. Ook de periode na 1976 komt aan bod in een twaalfdelige reeks van Ron van Veen, die te horen is in de nachtelijke uren tussen 00:00 en 01:00 uur tijdens de zeezendernacht. Deze reeks werd samengesteld ter gelegenheid van de 25e verjaardag van de wet tegen zeezenders in Nederland en belicht de verdere ontwikkeling van de betrokken radioprojecten. Een belangrijk onderdeel van het weekendprogramma draait rond historische uitzendingen van Mi Amigo vanaf de Magdalena, waarbij onder meer de herstart in 1979 wordt belicht. Daarbij komt de eerste uitzenddag met Ton Schipper en Wim de Groot aan bod, evenals bijdragen van onder anderen Daniël Bolen, Johan Vermeer en Ben van Praag in de dagen erna. Daarnaast staan onder meer de Veronica Top 1000 uit 1974, de Caroline Top 500 uit 1984 en het Radioday 2015-archief van Extra Gold op het schema. Ook de Waddenzee-uitzendingen en Kennedy FM met Radio Nordsee International maken deel uit van de programmering. De zeezendergeschiedenis tot 1976 is deze zomer op meerdere momenten te horen tussen 08:30 en 09:00 uur op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag. De uitzendingen zijn te beluisteren via de website en de app van het online radiostation. Programmaoverzicht Zaterdag 4 juli 11:00 Paul St John 12:00 Bob Sixties Splash – Bob Le Roi 13:00 RNI 19730926 Top 50 – Ferry Maat 14:00 RNI 19730926 Top 50 – Ferry Maat 15:00 RNI 19730926 Top 50 – Ferry Maat Zondag 5 juli 00:00 Houtland 19990901 The Day the Music Died updated – Ron van Veen deel 9 01:00 Mi Amigo 19790701 1200 – Opening Ton Schipper 02:00 Mi Amigo 19790714 0900 – Ben van Praag muziektrein 03:00 Mi Amigo 19790703 0800 – Daniël Bolen + Caroline boodschap 04:00 Mi Amigo 19790701 1500 – Wim de Groot Soulparty 05:00 Mi Amigo 19790709 1400 – Johan Vermeer Middagpauze 12:00 Bob Sixties Splash – Bob Le Roi 14:00 Vrienden van de Radio – Niels Zack 15:00 Vrienden van de Radio – Hélène Zack 16:00 Vrienden van de Radio – Ruud Kuijper 17:00 Paul St John Maandag 6 juli 08:00 Non Stop met Lex 08:30 Geschiedenis van de Zeezenders VVVR deel 5 10:00 Muziek uit Zee – Lex vd Noord 11:00 Paul St John 12:00 Veronica 19740726 1600 – Veronica Top 1000 Rob Out 13:00 Veronica 19740726 1700 – Lex Harding 14:00 Veronica 19740726 1800 – Stan Haag 15:00 Veronica 19740726 1900 – Lex Harding 16:00 Veronica 19740726 2000 – Frans van den Beek 17:00 Veronica 19740726 2100 – Karel van de Kemp Dinsdag 7 juli 00:00 Extra Gold Radioday 2015 – Wim de Groot 01:00 Extra Gold Radioday 2015 – Ad Roberts 02:00 Extra Gold Radioday 2015 – Wim de Valk 03:00 Extra Gold Radioday 2015 – Ronald van der Vlught / Ronald Bakker 04:00 Extra Gold Radioday 2015 – Arjan Snijders 05:00 Extra Gold Radioday 2015 – Elly van Amstel 08:00 Non Stop met Lex 08:30 Geschiedenis van de Zeezenders VVVR deel 6 10:00 Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 Paul St John 12:00 Caroline 19840420 1500 – Top 500 Simon Barrett 13:00 Caroline 19840420 1600 – Top 500 Simon Barrett 14:00 Caroline 19840420 1700 – Top 500 Simon Barrett 15:00 Caroline 19840421 0900 – Robin Ross 16:00 Caroline 19840421 1000 – Dave Richards 17:00 Caroline 19840421 1100 – Dave Richards Woensdag 8 juli 00:00 Billboard 100 – Frank van Agtmaal 01:00 Billboard 100 – Frank van Agtmaal 06:00 Kennedy FM 20150708 0600 – Wim de Groot 07:00 Kennedy FM 20150708 0700 – Wim de Groot 08:00 Kennedy FM 20150708 0800 – Tony Winter 09:00 Kennedy FM 20150708 0900 – Tony Winter 10:00 Kennedy FM 20150708 1000 – Walter Galle 11:00 Kennedy FM 20150708 1100 – Walter Galle 12:00 Houtland – Ron van Veen deel 9 13:00 Mi Amigo 19790701 1200 – Ton Schipper 14:00 Mi Amigo 19790714 0900 – Ben van Praag 15:00 Mi Amigo 19790703 0800 – Daniël Bolen 16:00 Mi Amigo 19790701 1500 – Wim de Groot 17:00 Mi Amigo 19790709 1400 – Johan Vermeer 18:00 Vrienden van de Radio – Roelof Meijer 19:00 Vrienden van de Radio – Eric Demeyer 20:00 Vrienden van de Radio – Henny Radstaak 21:00 Vrienden van de Radio – Stanny Dobbelsteen 22:00 Vrienden van de Radio – Mike Collins 23:00 Paul St John Donderdag 9 juli 08:00 Non Stop met Lex 08:30 Geschiedenis van de Zeezenders VVVR deel 7 10:00 Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 Paul St John 12:00 Extra Gold Radioday 2015 – Wim de Groot 13:00 Extra Gold Radioday 2015 – Ad Roberts 14:00 Extra Gold Radioday 2015 – Wim de Valk 15:00 Extra Gold Radioday 2015 – Ronald van der Vlught 16:00 Extra Gold Radioday 2015 – Arjan Snijders 17:00 Extra Gold Radioday 2015 – Elly van Amstel Vrijdag 10 juli 00:00 Veronica Top 1000 1974 – Rob Out 01:00 Veronica Top 1000 – Lex Harding 02:00 Veronica Top 1000 – Stan Haag 03:00 Veronica Top 1000 – Lex Harding 04:00 Veronica Top 1000 – Frans van den Beek 05:00 Veronica Top 1000 – Karel van de Kemp 08:00 Non Stop met Lex 08:30 Geschiedenis van de Zeezenders VVVR deel 8 10:00 Muziek uit Zee – Lex van de Noord 11:00 Paul St John 16:00 Waddenzee Buitengaats Middagboot – Walter Galle 17:00 Waddenzee Buitengaats Middagboot – Walter Galle 18:00 Waddenzee Buitengaats Middagboot – Walter Galle 19:00 Caroline Top 500 – Simon Barrett 20:00 Caroline Top 500 – Simon Barrett 21:00 Caroline Top 500 – Robin Ross 22:00 Caroline Top 500 – Dave Richards 23:00 Caroline Top 500 – Dave Richards

Veertig jaar geleden sprak ik een van de oprichters van Domstad Radio in Utrecht. Ik maakte voor die zender al een tijdje programma's en het was de opvolger van Hof van Holland waarbij ook Ferry Eden betrokken was. We hadden het over de terugkeer van Mi Amigo. Dat was toch wel nieuws in die dagen. Hij vroeg: "Goh, is dat niet iets voor jou?” Ik aarzelde toch wel even want ik had totaal niet de indruk enige kans te hebben.Met dat soort dingen heb ik toch nooit veel geluk. Daar komt bij dat er studieplannen op de rails stonden en ik geholpen moest worden aan een hernia. Verder ging ik er vanuit dat die zender wel in eigen kring mensen zou vinden. Maar ja... veel ex Mi Amigo dj's zaten immers nu wel bij Caroline. We kwamen tot de slotsom dat ik toch een Domstad programma zou opsturen. De spreker aan de andere kant van de lijn zou wel zorgen dat die opname bij ene Patrick terecht kwam. Zo geschiedde. Intussen hoorde ik een inderdaad een nieuw stem opduiken op Mi Amigo. Daniel Bolen: Met in de avond programma's met aandacht voor pop artiesten. Dat deed hij best leuk vond ik. Had meteen zoiets van "het zou toch wel leuk zijn". Maar ja, het bleef nog een aantal dagen stil. Op vrijdagochtend 5 juli rond een uur of elf riep mijn moeder dat er een meneer aan de telefoon was die moeilijk te verstaan leek. Het was telefoon uit België. Of ik inderdaad nog interesse had om aan boord te gaan. Dat kon wel natuurlijk! Aanvankelijk dacht ik dat ik binnen enkele dagen mijn koffers wel te kunnen pakken. Maar dat zag ik toch verkeerd. Of ik 's middags al in Antwerpen wilde zijn! Oei, maar toch. 's Avonds om zeven uur werd ik opgehaald op het station van Antwerpen door een befaamde meubelmaker. De bedoeling was om de volgende ochtend meteen naar het schip te gaan. Maar het verliep toch anders. Zaterdagochtend 6 juli was het erg stormachtig. Dus ging de tocht niet door en bracht ik een hele dag in de omgeving van een hotel door. Wat ik gedaan heb? Ik zou het niet meer weten. De volgende ochtend was de zee nog steeds ruw. Dus weer een dag gewacht. Maar 's-avonds zou het rustiger worden. Na een stevige lunch, wat ik overigens achteraf gezien beter niet had moeten doen, werd er met een motorboot alsnog getracht de haven uit te komen. Dat ging niet soepel. De bestuurders van de motorboot waren een beetje de weg kwijt. Gelukkig was er een portable radio ontvanger aan boord. Door het nulpunt aan te geven van het 272 signaal in combinatie van de kompasgegevens kon de richting worden bepaald waar de boot lag. Net op tijd overigens want pal na de branding deed de eerder ingenomen lunch al een verwoede poging er weer uit te komen. En dat lukte! Daarna volgde nog veel meer maaginhoud de weg naar het ruime sop, zelfs zoveel malen dat ik buiten bewustzijn raakte. Pas toen we langszij de Magdalena lagen werd ik wakker geschud. Of ik even over wilde springen! Mijn dak klim ervaringen zorgde er gelukkig voor dat ik in een keer goed sprong en daarna mijn koffer kon overnemen. Eenmaal aan boord ben ik meteen gestrekt op het middengedeelte van het schip gaan liggen. Toen voelde ik me tenminste een beetje mens en kon met iedereen wat bij praten. Want er moest een hoop gebeuren. Na het verzoek van Kees Borrel om toch een bak koffie te proberen en toch wat te eten zijn we 's avonds aan de slag gegaan met diverse studiowerkzaamheden en hebben onder andere het audio aangepakt. Er zat namelijk totaal geen compressie op het signaal. Maar ook de card-machines gaven steeds problemen. Ik kan me herinneren dat die eerste dag toch nog nachtwerk werd, ook al omdat menig maaginhoud zich eruit bleef werken. De volgende ochtend, 9 juli, was ik rond 10:30 mijn bed uit om mijn eerste programma voor te bereiden. Dat deden we altijd in een hok naast de studio waar alle platenbakken stonden en de dozen met de verplicht te draaien singles. Even voor tweeën loste ik met een heel draaierig gevoel in mijn hoofd Daniel Bolen af. En na de Hitmaker was het zover… de eerste show. Wat trof ik aan? Allereerst de bemanning natuurlijk. Aan boord waren er de dj's Wim de Groot en Daniel Bolen. Maar ook de kapitein Hanna die waarschijnlijk uit Syrië kwam. Een man met twee rechterhanden die in staat was de generatoren en de scheepsmotor aan de praat te houden. Ik had meteen al zoiets: als die man er niet meer is dan hebben we hier een serieus probleem. Hij sprak gebrekkig Engels, maar dat gold ook voor mij dus dat schiep wel een band. Verder waren er echte matrozen aan boord. Nou ja, echte… ze waren meegekomen met de reis uit Griekenland: John en Peter. Wat ze te doen hadden op een schip dat voor anker ligt? Ik zou het niet meer weten. Al die weken eigenlijk niet mee samengewerkt. We hadden ieder zo zijn eigen leefschema. John was de de opvallendste. Al was het alleen maar omdat die grotendeels van de tijd stoned rondliep. Hierover maakte ik in de Middagpauze van 13 juli tussen 14:00 en 15:00 nog een opmerking over. Maar we hadden ook een heuse kok aan boord. Noemde zich ook Daniel. Maar dat was vermoedelijk ook een schuilnaam omdat ook hij uit het midden oosten afkomstig was. Hij verzorgde iedere dag een warme hap, al viel het ons wel op dat het vaak dezelfde brokken vlees betrof met een onbekende rode saus. We begonnen dan ook te vermoeden dat het een uniek soort kattenbrokken betrof. De grote vriezers beneden in het ruim lag vol met dat spul! De dagelijkse consumptie van dit culinair goedje leidde ook tot diverse opmerkingen in enkele programma's later in de week. MV Magdalena (foto Piet Treffers) De Magdalena was een omgebouwd vrachtschip. Met in het ‘vrachtruim’ de generatoren, tanks met brandstof en water, twee grote vrieskisten en natuurlijk de Amerikaanse 10 KW AM zender. Je ging met een stijl laddertje naar beneden vanaf het deck. Het eerste wat je zag als je beneden kwam was de ‘werkplaats’ van Hanna. Pal naast de luid draaiende generatoren. Allerlei motor onderdelen lagen daar verspreid om gerepareerd of in ieder geval gesmeerd te worden. Rechts naast de klimladder hing een bord waarop, door Kees Borrel, met een krijtje werd bijgehouden hoeveel brandstof er ieder dag doorheen ging (dacht zo'n kleine 1000 liter) en vooral wat we nog over hadden. Het bleek al erg hard te zijn gegaan sinds de reis uit Griekenland. Dat was ook een van de redenen dat er niet 24 uur per dag werd uitgezonden. Maar er was ook nog een andere reden. De zender stond namelijk op 1.100 kHz. Dat is 2 kHz scheef in het Europese raster. Al bij mijn reis naar boord had ik aangegeven dat er zo snel mogelijk een kristal moest komen voor 1.098 kKz. Helaas duurde dat nog enige weken voor die aan boord kwam. Die 2 kHz verschil gaf 's avonds een nare piep met ‘onze’ medegebruiker op de 272, namelijk een zender uit Bratislava in het toenmalige Tsjecho-Slowakije, in een groot deel van Europa. Kun je niet maken vond ik. Maar er waren ook andere reden waarom we 's avonds ophielden. De studio bevond zich boven op het deck. Ik spreek hier over de studio omdat er in feite maar ook één was. Er stond in een ruimte ernaast nog wel een studiootje met onder andere een zelfgemaakt mengpaneel, maar daar daar viel niet mee te werken. Kon er ook niks mee beginnen omdat er ook geen elektronica onderdelen aan boord waren (geen kabels, pluggen,weerstanden, condensatoren ect), laat staan ontstoringsmateriaal. Want overal straalt het hf signaal van de zender in. Het hok waarin dit alles stond werd dan ook later de ‘newsroom’. Daar konden we met een portable radio op de FM de BRT en Hilversum horen. Dit betekende wel dat in de uitzendstudio ook het productie werk gedaan moest worden. En dat kon natuurlijk alleen 's avonds en 's nachts. Op donderdagavond 12 juli was er weer een klein bootje langszij geweest met wat proviand en de nieuwe Belgische Nationale Hitparade. Maar er was ook een nieuweling meegekomen: Ben van Praag, onze Vlaamse Benjamin! Geconfronteerd met de veelvoud aan dingen waar je aan boord moest denken besloten we eendrachtig Ben rustig in de avond te laten beginnen. Dat was dus, kan het ook niet helpen, vrijdagavond 13 juli. We waren nu met z'n vieren en dat gaf eindelijk wat minder werkdruk. Want er viel genoeg te sleutelen, vooral in die ene studio. Daar stonden twee direct drive draaitafels, twee Revox B77 recorders, twee cassettedecks, uiteraard een mengpaneel en drie zogenaamde spotmaster 2000 machines voor het afspelen van cards. Met de cardmachines was altijd wel wat mee. Bijna ieder avond moest ik die machines open maken en opnieuw het loopwerk reinigen en weer afstellen. Want gedurende de dag programma's gingen die machines steeds meer haperen. Programma makers duwen namelijk de hele dag cards in de apparaten en trekken die er weer uit als ze weer op que staan. Als, want vaak liepen die cards ook nog door. De deur op de MV Magdalena met deejay namen (foto The Offshore Radio Archive) De ellende begon eigenlijk al met de inhoud van een grote doos die naast de beroemde kastdeur stond met daarop de handtekeningen van de dj's. In die doos zaten allerlei oude cards uit een voormalige radiostudio van Radio Veronica uit 1974. Chips reclames, motorraces in Zandvoort, sigaretten reclames, noem maar op, het zat er allemaal tussen. Blijkbaar ergens vijf jaar op een plank gelegen en verkocht aan Mi Amigo. In een helder ogenblik heb ik een van de weinige C90 cassettes die aan boord waren gebruikt om al die reclames op te nemen. Moest ook wel want we wisten die cards voor hergebruik. Al die verschillende gebruikte cards, rode en grijze door elkaar, deden het loopwerk van de machines natuurlijk ook niet goed. Al heeft het me tot de dag van vandaag verbaasd dat dergelijke, voor die tijd, dure apparaten zo enorm kwetsbaar waren en een slecht geluid gaven. Zeker als je met die machines opnam. Later op land heb ik nog veel gewerkt met FTM-machines. De ‘hapering- en doorloopproblematiek’ kwam daarbij ook voor maar toch wel minder in mijn herinnering. Een hoop gedoe dus om een en ander draaiend te houden. En daar kwam nog bij: ga maar eens met elektronica sleutelen op zee! Als je een apparaat uit elkaar haalt en bijvoorbeeld een schroefje naast je neerlegt rolt het meteen weg, ( die zien we nooit meer ter..rug. De soldeerboot valt ook geregeld op de grond en dat geldt natuurlijk voor al het gereedschap. Steeds alles dus in bakjes en dozen opbergen: heel vermoeiend. We hadden ook de pech dat het een slechte zomer was. Het waaide elke dag flink en de Magdalena was een ‘platbodem’ die door de toen al wat geringe inhoud van de tanks hoog op het water lag. Ik kan me welgeteld één dag herinneren dat we op het deck even in de zon zaten. Maar het is me nog onduidelijk van welke straling we toen het meest hebben genoten! De ligplaats van de Magdalena hielp ook al niet. Het kanaal voor de Belgisch kust is al aardig smal aan het worden, dus is er veel getij werking. Tweemaal daags een enorme stroming, zag je 's morgens zeewier luiers en cola blikjes in rap tempo voorbij komen. ‘s avonds kwamen ze weer voorbij, maar dan de andere kant op. Op de heenreis naar het zendschip kwam de presentatie al te sprake van de ‘Belgische Nationale Hitparade’ zoals de top 50 nu heette. Hoe het muntje precies rolde weet ik niet meer, behalve dan dat ik de eer kreeg toebedeeld om die hitlijst de komende weken te doen. Normaal gesproken bereid je zo'n programma voor door speciale jingles te maken en overzichtsmontages. Daar kwam niet veel van terecht door het gesleutel in de late avond uren. En ik deed ook al ‘Ook goeiemorgen’. Ik had nog wel even ‘Nieuw in de Top 50’ gemaakt. Gelukkig had ik nog wel een cassette van land meegenomen met daarop alle tunes die Radio Mi Amigo ooit gebruikte, onder andere de instrumentale versie van ‘No No Sheriff’ van Emily Star. Die hoor je aan het einde van lunch op zee van 13 juli. Op die cassette stond ook ‘Carmen’ van Herb Alpert, de Top 50 tune dus. Ik kan me herinneren dat ik bij de eerste keer dat ik de Top 50 presenteerde die tune gewoon van cassette draaide. We hadden geen tijd gehad om hem op card te zetten. Platen pakken, gaan zitten en onderwijl uitrekenen dat je goed uitkomt met de nummer een tegen drie uur. En dan eindigen met: “Ik ben moe, heb slaap en ga naar bed"… zo ging dat in 1979. Van die eerste Top 50 van 14 juli 1979 is helaas weinig bewaard gebleven. Alleen het begin en eind. Studio aan boord van de MV Magdalena (foto SMC / archief Rob Olthof) Hoe zag een dag eruit op de Magdalena? Om 06:30 uur werd ik gewekt door de kapitein. Zodra die mij zag komen ging hij de generatoren opstarten in het ruim. Daarbij wachtte ik af totdat de generatoren het benodigde toerental hadden gehaald en de juiste spanning afgaven. Vervolgens liep ik door naar de zender en begon daar de opstart procedure. Het was voornamelijk een buizenzender waarbij de eindtrap pas als laatste werd aangezet. Dus dat duurde even. Tenslotte alle stromen en spanningen controleren en dan snel naar boven hollen, over het dek naar de studio, de tune op de draaitafel leggen en in starten, het was meestal dan al een paar minuten voor zeven. Vervolgens een paar keer melden dat zo direct de uitzendingen beginnen en dan ‘Mi Amigo tijd de juiste altijd’ draaien en beginnen met de show. ‘Ook goeiemorgen’ duurde tot 09:00 uur. Daarna nam Wim de Groot het over met het beroemde ‘Schijven voor bedrijven’ met vooralsnog verzonnen verzoeken. Maar Wim sliep nog! Edoch dankzij de nieuwe hitsingle van ABBA, ‘Voulez Vous’ en ‘Angel Eyes’ op de B-kant, kon ik hem dagelijks wekken rond 08:30 uur. Beide nummers zijn namelijk rond de vijf minuten. Daarom koos ik bijna dagelijks een van die twee nummers. In die tijd redde ik het net om de titel aan te kondigen, over het deck te lopen, Naar beneden te gaan naar de slaaphutten, vervolgens op de deur van het verblijf van Wim te bonzen, wachten totdat er een redelijk wakker antwoord kwam, terug rennen naar boven en nog even snel een ander plaat klaar zetten en gewoon weer doorgaan. Elke dag weer spannend of dit zou lukken! Zodra Wim begon nam ik een snelle hap en ging weer verder slapen. Tot tegen de middag. Dan was het tijd voor de eerder beschreven spannende culinaire hap opgediend door onze kok Daniel. Ja, natuurlijk weer met die geheimzinnige maar inmiddels overbekende rode saus. En dan naar boven. Terwijl Daniel Bolen nog bezig was met de ‘Lunch Op Zee’ zocht ik alvast in de ruimte naast de studio de ‘verplichte platen’ uit. Dat waren voornamelijk Vlaamse producties die verplicht een aantal keren per dag gedraaid moesten worden. Vervolgens op zoek naar de leuke oldies. Dat viel niet altijd mee, er was maar een geringe voorraad verzamel lp's aan boord. En Wim verzuchte al eens eerder op de zender: “We hebben niet eens CCR aan boord". Om 14:00 uur was het dan weer mijn beurt tot 16:00 uur met de ‘Middagpauze’. Daarna even rust tot 18:00 uur., want dan was het weer tijd voor de ‘De muziekdoos’. Pas in de avond kon ik wat aandacht besteden aan de andere voornamelijk technische klussen. En na 22:00 uur tijd voor wat productie werk, waaronder bijvoorbeeld het maken van de ‘Monopole Music’ spot. Let wel: Dit was een normale dag! Daarbuiten gebeurde er nog tal van andere dingen die erbij kwamen, want er was bijna ieder dag wel wat aan de hand. Op de achtergrond van al dit zee gebeuren rommelde het ook nog met de organisatie aan land. Radio Mi Amigo kwam steeds meer in Vlaamse handen ten koste van de overgebleven leden in Spanje. Achteraf hoorde ik dat zelfs Adriaan van landschoot de boel in lucht hield. Al die verwikkelingen leidde er toe dat we in het begin alleen maar zeiden dat de luisteraar kon schrijven ‘naar het bekende adres’. Later mochten we het bekende Spaanse postadres in Playa De Aro gewoon noemen. Maar op dinsdag 17 juli werd dit ineens een postadres in Mauritius. Eenmaal per maand vloog er namelijk iemand van de ambassade heen en weer tussen dat eiland en Brussel. Daar werd dan de post, via slinkse wegen, blijkbaar overhandigd. Zo was er een nieuwe constructie ontworpen en was Spanje afgedaan. Overigens heb ik in juli nooit post gezien! We moesten dagenlang een verzoekplaten programma's doen zonder verzoeken. Zoals eerder verteld was de Magdalena in feite een vrachtschip. daar waren ook twee masten op van zo'n 15 meter hoog. Daartussen waren 5 draden gespannen van het antenne systeem. Daar was regelmatig wat mee. Al op mijn eerste dag aan boord brak 's morgens een van de antenne draden rond half negen. Aangezien ik nog zeeziek was van de heenreis lieten ze me die ochtend liggen. Zover ik weet heeft Kees Borrel die ochtend alleen de reparatie uitgevoerd. Maar een week later ging het weer een aantal keren flink mis. Dat kwam doordat we een aantal dagen ruw weer hadden. Ik had al eerder beschreven dat we op een rot plek lagen met veel stroming. Voeg daar een beetje wind bij, windkracht 6 à 7, en je ligt dan vaak tweemaal per dag dwars op de golven. Een hoop gewiebel dus. Daardoor deed ik 's morgens soms met één hand programma: gewoon met de linkerhand me vasthouden aan de onderkant van het mengpaneel en met de rechterhand de meeste handelingen doen. Als je dat niet deed reed je zo met je stoel zo weg. En steeds de cards en de platen vastleggen natuurlijk want anders ligt e.a. meteen op de grond. De horizontale antenne draden zwiepten dan ook. En braken dan soms af. Ik kan me herinneren dat ik een nacht met Kees bezig was en na veel moeite eindelijk weer een en ander vastgeknoopt hadden. Na een zeer korte nachtrust viel het me op dat Kees nogal erg laat in de wereld der wakkeren aankwam. Dat was niet zonder reden. Een half uur nadat we die nacht klaar waren brak er weer een andere draad. "Ik durfde je niet weer wakker te maken" zei Kees me de volgende ochtend en had de klus zoveel mogelijk zelf geklaard. Zo ging dat door op die boot. Maar er gebeurde ook leuke dingen. Zo kwam op woensdag 18 juli een grote boot uit Scheveningen langszij met aan boord een complete TV ploeg van de Veronica Omroep Organisatie. Ze maakten een opname van de zeezenders Mi Amigo en Delmare. Aanvankelijk deed kapitein Hanna er moeilijk over. Hij was geïnstrueerd om geen vreemdelingen toe te laten. Op zich begrijpelijk natuurlijk. Er was enige overtuigingskracht nodig om hem ‘om te krijgen’. Met die reis kwam ook Leo van der Goot mee om te bespreken wat we zouden doen. Dat was knap lastig. We konden uiteindelijk in beeld niets zeggen wat de organisatie in problemen kon brengen. Ik haakte dan ook af, maar Daniel Bolen vond het wel spannend om wat in beeld te zeggen. Kwam ook mooi uit want hij had een hele grote stoere zonnebril mee waardoor de TV-crew hem aardig onherkenbaar kon maken. Het werd een kort en weinig zeggend interview. Even later stond ik met Leo bij de ingang van de studio: "Mijn handen jeuken vreselijk als ik jullie zo bezig zie". “Nou wat mij betreft mag je stuurboord doen hoor" zei ik nog met een grote glimlach. Dat heeft hij toch maar niet gedaan. Studio aan boord van de MV Magdalena (foto SMC / archief Rob Olthof) Rond de die tijd kwam er ook een tender met onder andere nieuwe jingles en de nieuwe Belgische Nationale Hitparade voor zaterdag 21 juli. Die nieuwe jingles waren onder meer van de Belgische groep LBS die ook de Hitmaker hadden. Dat de communicatie tussen schip en land niet ideaal was bleek ook wel uit het feit dat de jingles werden aangeleverd op een grote studio tape waarop alles opgenomen was op 38 cm/sec. Niet handig aangezien we aan boord alleen een paar Revox B77 hadden staan van het type 9,5 en 19 cm/sec. We moest dus op één Revox op 19 afspelen en de andere op 9,5 opnemen. Daarna de 9,5 opname op 19 afspelen. Het zijn zo de trucjes uit het analoge tijdperk. Het werkte wel maar deed wel afbreuk aan de kwaliteit. De bekendste jingle was wel natuurlijk ‘Mi Amigo it’s a loving thing… everybody sing’, opgenomen op het intro van het nummer LBS (van de groep LBS). Maar er werden natuurlijk meer opvallende jingles gebruikt. Zo ook de naam jingles van Donna Summer. Hoe kwamen we daar aan? In 1977 leerde ik Ruud Hendriks kennen. Hij benaderde me toen ik bezig was met middengolf uitzendingen. We wilden nu iedere week uitzendingen doen in Amsterdam onder de naam Radio Mercurius. Ook Ad Roberts en Graham Gill deden daarbij programma's. Maar ook Ruud die de naam Rob Hudson voor zichzelf bedacht, vernoemd naar de straat waar hij vroeger woonde. Voor mij werd toen de naam Johan Vermeer door hem bedacht. In deze Mercurius periode kreeg Rob er lucht van dat Donna Summer weer naar Nederland kwam. Samen met Ronald Bakker gingen ze naar de TV-studio's in Hilversum en stapten ze op Donna af met de vraag of ze een paar naam jingles wilde inspreken. Dat kon toen blijkbaar gewoon want op een gegeven moment belde Hudson mij op en ik hoorde "Hello, this is Donna Summer on the Johan Vermeer show". Dat had ie toch mooi voor elkaar gekregen. Uiteraard heeft Donna ook voor andere dj's naam jingles ingesproken waaronder Rob Hudson zelf natuurlijk. Deze werd veelvuldig door hem gebruikt aan boord van de MV Mi Amigo. Deze naam jingle had ik natuurlijk meegenomen naar boord. Dat kwam mooi uit want Donna Summer had net in die periode een aantal grote hits zoals “Hot Stuff en Bad Girls. Veel gebruikt dus in de Vermeer programma's vanaf zee! Donna is er niet meer. Maar tot op de dag van vandaag gebruik ik bij Radio Mi Amigo Internationaal ieder zaterdag van 09:00 en 10:00 uur en zondag van 16:00 tot 17:00 uur een verknipte versie met alleen mijn naam nog. Eigenlijk als een soort eerbetoon. Geldt ook voor Hanna de kapitein. Naar analogie van de kapitein jingles bij Don Allen op RNI liet ik Hanna ook naam jingles inspreken. Ook die gebruik ik nog steeds in een verknipte versie. Rond de 18e maakten we ook aan boord het z.g strijdlied op ‘Love Me Tender’. Ik ga daar verder niet meer op in want ik wil daar eigenlijk niet meer aan herinnerd worden! Zaterdag 21 juli was het weer tijd voor de Belgische Nationale Hitparade en Tipparade. Alweer de derde op Radio Mi Amigo. Het zou de laatste hitlijst worden die ik tot nu toe in mijn leven gepresenteerd heb, want die van zaterdag 28 juli werd pas op 29 juli uitgezonden en werd gepresenteerd door Ferry Eden. Rond 22 juli kregen we hoog bezoek. Er kwam weer een tender met daarop niet alleen een nieuwe deejay, Tom de Bree, maar ook mister Patrick Valain himself. Gewaagd maar toch. Hij kwam niet alleen zomaar kijken. Aan land vond men blijkbaar de zender wel aardig klinken en men begon zich af te vragen of er met vier man aan boord niet zo langzamerhand tijd was om te beginnen met nieuwsuitzendingen. Op zich begrijpelijk, maar nieuws lezen is toch een ander tak van sport. Dus we stonden niet te popelen om het zomaar te zeggen. En we hadden er de faciliteiten ook niet voor aan boord. In het hok waar nog de zelfbouw studio bevond moesten we met een radio-cassette recorder, de enige aan boord, nieuwsuitzendingen van de BRT en NOS opnemen en berichten met de hand herschrijven en op ieder uur voorlezen. Desondanks begonnen we er mee op maandag 23 juli. Op die dag begon 's morgens vroeg ook onze nieuwe aanwinst Tom de Bree. Na een slechte en korte nacht mocht hij aftrappen tussen 05:00 en 07:00 uur met ‘Welkom in de wereld der wakkeren’. Van dit enige programma van hem is gelukkig het laatste uur bewaard gebleven. Hoe het verder precies gegaan is met Tom weet ik niet meer. Ik ben hem verder nooit meer tegengekomen. Wat ik nog wel weet is dat hij jong was, rond de 17, en dat hij toch wel schrok van wat er allemaal op je afkomt als je op zo'n schip werkt. Hij trok dan ook de conclusie er niet mee door te gaan. Gelukkig voor hem kwam er snel weer een tender waarmee ook twee Belgische zendamateurs meekwamen die een nieuwe coax kabel meebrachten voor de zender. Want met die zender… daar was ook geregeld wat mee. De tweede helft van juli. Er waren eindelijk wat dagen dat het even rustig was na een paar dagen ruw weer. Je werd er af en toe gek van. Door die enorme stroming aldaar lagen we vaak tweemaal daags dwars op de golven. Dan viel alles om je heen omver en moest je dus alles vasthouden. Maar het kon nog gekker. Ik kan me herinneren dat ik tijdens een middagprogramma ook nog een enorme trilling door het schip voelde met daarbij een onheilspellend knarsend geluid. Op zender sprak ik daar niet over en startte 'gewoon’ een plaat in. Maar ik liep daarna toch meteen naar buiten om te kijken wat dit nu weer was. De kapitein (Hanna) kwam me al tegemoet: "Don't worry, nothing wrong" zei hij geruststellend. Wat bleek: het anker lag te ‘krabben’. Dit wordt veroorzaakt door de enorme krachten die op de ketting werken als je ook nog eens dwars ligt. Dan begint het anker namelijk te slepen c.q. wat te stuiteren. En dat laatste veroorzaakt het kabaal en de trillingen. Hanna zou in de loop van die middag het anker even op illen, want we schoven al aardig een stukje weg, en gaan varen. Of dat allemaal gelukt is weet ik niet meer want de motor was regelmatig ‘in reparatie’ door Hanna. Het was wel een moment dat ik weer dacht: hoe moet dat in het najaar als we nu al midden in de zomer zo liggen te tollen en het anker het niet houdt. Afijn, rond de 22ste kwamen dus Patrick en Tom de Bree aan boord en we begonnen dus met nieuwsuitzendingen. En het was ook de dag van het eerste en laatste programma van Tom. Ik heb inmiddels begrepen dat hij vandaag de dag nog steeds radioactief is op zenders in Zeeland en West Vlaanderen. Hoe dan ook: De boot was nu wel een beetje vol aan het worden! Er was niet voldoende slaapruimte meer voor iedereen en dus moesten de slaapvertrekken gedeeld worden. Deze situatie zou nog ruim een dag duren. Daarna gingen Patrick, Tom de Bree, Daniel Bolen en ik dacht ook Kees Borrel van boord. Vanaf dat moment moesten we dus met z'n drieën, Wim de Groot, Ben van Praag en ik dus, de programmering vullen met het nieuws erbij. Maar we waren ook weer eens een dag uit de lucht. Wederom technische problemen. Het was het begin van mijn laatste week aan boord van de Magdalena. Woensdag 25 juli, de dag nadat we een dag uit de lucht waren door een zenderstoring. Het is mijn eerste ‘Lunch op zee’. Die heb ik opgenomen op een C90 cassette en is dus een van de weinige studio opnames van de Magdalena. Veel meer konden we ook niet opnemen want er waren maar een paar audio cassettes aan boord en ook geen tape 's. Non-stop uren opnemen voor 24 uur uitzendingen was dus ook helemaal al onmogelijk. Zoals ik al eerder schreef was er met de zender ook regelmatig wat aan de hand. Het begon eigenlijk al een dag nadat ik aan boord was, ik meen de dinsdag 10 juli. Het moet tijdens ‘Stuurboord’ van Wim de Groot zijn geweest toen we merkten dat het ineens stil was. Dat wil zeggen: de zender stond wel aan maar bleef ongemoduleerd. Dat was vreemd. Ik ging meteen naar het vertrek tussen de twee studioruimte in. Daar stonden de platen en de audioprocessor. Ik zag dat de meters in de studio aangaven dat er audio was en de ledjes op de uitgang van de audio processor stonden ook vrolijk te knipperen. Toch je weet het maar nooit waar, figuurlijk en soms letterlijk, de kink in de kabel zit. Probleem was ook dat ik geen enkel materiaal had om dingen te meten. Geen audio versterkers, geen spanningszoekers ect. Alleen één multimeter en wat gereedschap. Ook het afluisteren van de zender moest ik doen met een overstuurde transistor radio. Nadat ik ook de leiding naar beneden had geïnspecteerd moest de conclusie toch wel zijn dat het probleem lag bij het modulatie gedeelte van de zender. Dat was lastig zoeken. Wie de beelden van ‘Veronica Nieuwslijn’ bekijkt ziet dat de zender twee deuren had. Links zat o.a. de oscillator en bij de rechter deur de eindtrap en het modulatie gedeelte. Die deur kon je niet zomaar openen als de zender in bedrijf was in verband met een beveiliging. Terecht ook want je komt dan ook in het hoogspanningsgedeelte van de eindtrap. En daar stond best wel wat spanning op! Maar ja, als ik er niet bij kom kan ik ook niet uitzoeken waarom het audio niet verder komt. Dus de volgende dag toch maar klemmetjes tussen de deur gezet en open gedaan. Hup, de zender aan en de kast in en vooral geen domme dingen doen! Na wat gepuzzel zag ik dat het audio van de studio na wat versterking een vreemd printplaatje in ging met een relais er op. Ik vroeg me af “wat wordt daar nu geschakeld?” Omdat dat te achterhalen duwden ik de relais uiteinden even tegen elkaar. En warempel, we moduleerden weer! Het was dus blijkbaar een schakeling die de zender beveiligde tegen over moduleren. Dat is op zich nog wel begrijpen. Maar wat er nu precies stuk is gegaan heb ik toch niet kunnen achterhalen. Ook niet na lang gepuzzel in het dikke bruine naslagwerk van die zender. Had toch liever gewoon een meter gehad met een rood vlak dat aangaf hoe hard de modulatie was. Afijn we konden weer uitzenden. Ik nam het risico van een eventueel effect van het doorverbinden en bond een elastiekje om het relais heen. De volgende dag rond 16:30 uur gingen we weer verder met de uitzendingen. Ik heb begrepen dat het elastiekje tot het eind toe is blijven zitten. Gang beneden aan boord van de MV Magdalena (foto SMC / archief Rob Olthof) De tweede keer, rond de 24 juli, ging het fout met de aansturing naar de antenne. Maar dat wist ik toen nog niet. Voor de duidelijkheid eerst iets over de opbouw van het hele systeem voor de techneuten onder ons. De zender was een 10 kw RCA zender die in Griekenland aan boord was geplaatst en dus ‘scheef’ op 1.100 kHz stond. De installatie stond in het midden van het schip beneden in het vrachtruim. Even voorbij de werkplaats van Hanna en de generatoren. De opbouw was zeer efficiënt. Allereerst werd er met transistoren en een kristal de frequentie opgewekt. Daarna werd het signaal versterkt tot ongeveer 10 watt. Dit gedeelte zat allemaal keurig verpakt in een klein blikje en zat in het linker gedeelte. Vervolgens ging het signaal naar een buffertrap met een buis die het opzweepte naar een zo’n honderd watt. Daarna ging het hf-signaal de eindbuis in. En van daaruit kon, onder goede omstandigheden, ruim 10 kW uit komen. Daarna werd het signaal via een gefixeerde afstemcircuit getransporteerd via een 50 ohm coax kabel naar de boeg van het schip. Daar stond een zogenaamde copler die ook weer met wat spoelen en condensatoren het signaal aanpaste aan het antenne systeem. Dat bestond uit een paar draden die eerst verticaal omhoog gingen en vervolgens, over het deck de periode ( 1/4 periode) zoveel mogelijk af maakte, daarbij handig gebruik maakte van de lengte van het schip. De Magdalena had dus geen gezeur van hoge afbrekende masten bij stormen. Op zich best leuk bedacht natuurlijk. Maar helaas wel last van afbrekende draden. De tweede keer dat er iets mis ging, rond 24 juli, merkte ik dat er veel minder stroom door de eindtrap liep. En waar geen stroom is, is ook geen vermogen! Wederom een vreemde klacht. Toch vermoedde ik al iets met het antenne systeem. Ik ging toen met dat ene simpele multimetertje controleren of toch niet ergens sluiting was naar massa of een onderbreking. Was niet te vinden, gek wordt je daarvan! Gelukkig kwam er snel ‘redding’ van land. We zaten net met een grote ploeg aan boord en er moesten toen ook mensen er van af: Patrick Valain, Tom de Bree, Kees Borrel en Daniel Bolen. En het was eindelijk een paar dagen rustig op zee! Er kwam toen 's avonds een tender met twee collega zendamateurs aan boord die een grote bos dikke coax meenamen. Ze hadden aan land begrepen, door de manier van het in elkaar zakken van het signaal, dat het probleem een aanpassingskwestie moest zijn en een donkerbruin vermoeden dat de gekozen coax dikte van de kabel aan boord waarschijnlijk wel aan de mager kant was. Op de avond van de 24e rolden we als de bliksem de nieuwe coax uit. Zender aan en.. warempel, de anode stroom liep weer op tot de bekende waarde. Wat bleek dus: ergens halverwege was door de enorme antenne stroom de coax een beetje gesmolten en veroorzaakte een misaanpassing. Maar net nog geen sluiting. Dus niet te vinden met dat multimetertje. Ik stond daarna nog met de Vlaamse techneuten in een heerlijk avondzonnetje en spiegelgladde Noordzee na te praten. “Waarom was je niet gewoon doorgegaan op gering vermogen” vroegen zij nog. Ik antwoordde dat ik geen gekke risico's kan nemen zolang ik niet weet wat er echt stuk is. Dat begrepen ze wel. Geeft maar weer aan hoe je soms voor dilemma's komt te staan als je niet alle middelen hebt om technische problemen kordaat op te lossen. Het begon steeds meer te knijpen. De tender op 24 juli had diverse mensen van boord gehaald maar geen nieuwe er gebracht. En we hadden de afspraak gemaakt dat ze me in het laatste weekend van juli zouden ophalen. Ik had namelijk begin augustus een ziekenhuis opname gepland staan voor een hernia behandeling in het inmiddels ter ziele gegane Slotervaart ziekenhuis in Amsterdam. Ook Wim de Groot wilde er wel eens even af. Hij zat er al bijna twee maanden op. Tijdens de heenreis had ik al begrepen dat je een en ander niet strak kunt plannen want de zee is voor Zeebrugge altijd volop in beweging. We verwachtten echter toch spoedig op z'n minst een klein bootje want ook de nieuwe Top 50 was ook nog niet aangekomen. En die stond toch echt voor zaterdagmiddag gepland. Dus dat gaf toch wel hoop. Inmiddels begon ik tijdens de programma's toch al opmerkingen te maken over “ik kan de Top 50 niet vinden... en wij maar zoeken". Meer aanwijzingen konden we toch echt niet geven. En zo passeerde de donderdag en de vrijdag. Aangezien ik er toch vanuit ging dat ik snel van boord zou gaan besloot ik in ieder geval een van de weinige cassettes aan boord te gebruiken om mijn ochtend programma op te nemen van 27 juli. Dat allemaal in de veronderstelling en hoop dat het mijn laatste ochtendshow zou zijn. In werkelijkheid deed ik ook nog gewoon zaterdagochtend 28 juli. Vrijdagavond was dus duidelijk dat we de Top 50 niet hadden. En om nou die van de week er voor te herhalen zou de geloofwaardigheid van ‘De Belgische Nationale Hitparade’ geen goed doen. We besloten dan ook voor de volgende dag de normale weekprogrammering aan te houden. Toch zou er ongetwijfeld een deze dagen wat moeten gebeuren. En wanneer zou ik dan mijn laatste programma doen? Ik besloot er vanuit te gaan dat ik toch in het weekend opgepikt zou worden. Zodoende nam ik vrijdagavond 27 juli , na sluitingstijd, mijn allerlaatste programma op dat ooit uitgezonden zou worden vanaf de Magdalena. Het betreft Soul Party voor de zondagmiddag van 15:00 tot 17:00 uur. Maar wanneer kwam die tender nou? Zaterdagmiddag 28 juli deden we dus de normale programma's die we ook door de week deden. Dat zag er dus ernstig uit. Want als de organisatie er zelfs niet voor kan zorgen dat de Top 50 er op tijd is, dat moet er toch wat aan de hand zijn. Wat er gespeeld heeft weet ik nog steeds niet maar we waren opgelucht toen er op zaterdagavond laat alsnog een bootje verscheen met verse programmamakers waaronder oude bekenden: Jerry Hoogland en Ferry Eden. Voor ons de geruststelling dat we van boord konden. Al had ik een vreemd gevoel over de toekomst. Ik verliet het schip terwijl ik wist dat de motor het niet meer deed en dat anker niet veel kon hebben. Eenmaal weer in het klein bootje werd ik gelukkig niet meer zo zeeziek zoals op de heenreis. Blijkbaar had ik voldoende zeebenen gekregen. Want dat is ook iets opmerkelijks van het leven op zee. Toen ik op de Magdalena aankwam moest ik me de eerste dagen overal aan vast houden. Vooral bij het lopen over het deck. Maar op het eind merkte ik bij mezelf ineens dat ik zomaar recht door kon lopen terwijl we toch echt soms flink lagen te rollen. Het menselijk brein weet dat toch maar aan te passen. Hoe dan ook: eenmaal weer aan land hebben Wim en ik overnacht bij Patrick Valain en de volgende dag de Benelux trein genomen naar het noorden. Op zondag 29 juli deed Ferry Eden alsnog de Belgische Nationale Hitparade. Daarna werd mijn laatste programma uitgezonden tussen 15:00 en 17:00 uur. Het betreft Soul party opgenomen op vrijdagavond laat. Dat deed ik met twee C90 cassettes. We hadden namelijk geen C120 meer aan boord. Ik had er eentje gevonden die een kleine 50 minuten was (a- en b-kant ). En eentje voor mezelf die iets korter was. We hadden gelukkig twee cassette decks die simultaan konden opnemen. De nieuwe boord dj's moesten dus met extra platen en natuurlijk de hitmaker de uren live opvullen. Duidelijk hoorbaar. Ik had besloten er geen afscheidsprogramma van te maken en pas in de laatste minuten te vermelden dat ik al van boord was en mogelijk niet meer zou kunnen terugkeren. Gewoon dus nog voor de laatste keer mijn favoriete soul plaatjes pakken met wat hits en programma doen. Al zou een oplettende luisteraar misschien al iets gemerkt kunnen hebben bij het draaien van ‘Way Back Home’ van Jr Walker and the All Stars, de instrumentale versie die altijd door Graham Gill werd gebruikt. Vlak voor het einde van het laatste uur kwam Wim de Groot even om de hoek kijken. Hij wilde wel even weten hoe ik dat zou doen met die laatste minuten. Hij zou immers ook Club 33 voor de zondag opnemen. Het maakte alles bij elkaar er een apart moment van waarbij ik niet aldoor lekker uit mijn laatste woorden kwam. En dan vervolgens echt voor de laatste keer "Dag Johan Vermeer" in starten . Dat was het dan, een rare ervaring. De thuiskomst was minstens net zo vreemd. Ik kwam rond 16:30 uur thuis en hoorde nog net mijn laatste half uur op Mi Amigo. Dat was toch wel even slikken, zou ik ooit nog teruggekomen? In het laatste programma vermelde ik al dat er een en ander ging veranderen in mijn leven waardoor terugkomst bij Radio Mi Amigo onzeker was. Maar ik hield wel ‘de lijnen open’, zoals dat zo mooi heet. Eerder schreef ik al dat mijn studieplannen op de rails had gezet. Die kon ik niet zomaar afbreken. Wel bleek later dat een modulaire aanpak mogelijk was om die studie af te ronden. Maar de grootste hobbel was toch die hernia behandeling. Daar nam men vroeger echt alle tijd voor. Uiteindelijk was het een behoorlijke operatie en moest ik daarna weer leren lopen. Dat ging pas weer een beetje in de derde week van september. Augustus 1979 kwam Wim de Groot zelfs nog op ziekenbezoek. Hij vroeg me of nog ik de instellingen van de audio compressor uit mijn hoofd wist want hij ging weer terug naar boord. Tja...dat was na een operatie met narcose natuurlijk niet helemaal helder meer natuurlijk. Wel jammer dat ze aan boord blijkbaar die instellingen hadden gewijzigd. De Magdalena 23 september 1979 (foto The Offshore Radio Archive) Ik was, geloof ik, nog geen dag thuis of de Magdalena werd binnengesleept in Terneuzen. De vraag of ik nog zou teruggaan hoefde ik dus niet meer te beantwoorden: het was voorbij. Maar ik had zeker naar een formule gezocht om door te gaan als de zender was gebleven. Intussen was het Nederlandstalige Caroline nog wel in de lucht. Het duurde dan ook niet lang voordat ik benaderd werd door Rob Hudson en Paul De Wit om naar de MV Mi Amigo te gaan. Na een dag overdenken besloot ik daar toch maar niet op in te gaan. Had al veel slechte verhalen gehoord over die organisatie. Zo waren er deejays die nog veel tegoed hadden. En was de slechte staat van het schip natuurlijk geen aanrader. Het zeezender gebeuren was voor mij nu voorgoed voorbij. Maar na 40 jaar kijk ik nog steeds terug op een periode waarin heel veel gebeurde in korte tijd. En waarin we probeerden toch met heel weinig middelen er een leuk station van te maken. Daarbij had ik ook het geluk om met mensen aan boord te werken die tegen een stootje konden en een groot relativeringsvermogen hadden. Daardoor werd er ook veel gelachen. En ja, dit betekent nu ook het einde van het Vermeer verhaal. Misschien pakken andere ex zeejocks nog een en ander op. Hopelijk heb ik hiermee wat inzicht kunnen geven hoe het er aan toe ging in die tijd op zee. Dat het niet alleen maar vrolijk plaatjes draaien was. Ik stond in 2019 op de Castor bij Mi Amigo 45 nog na te praten met Wim de Groot over onze periode aan boord. We stonden in de avondzon met uitzicht op zee verhalen op te halen. Ik vertelde hem dat ik tijdens het digitaliseren van oude programma's hoorde dat we best soms moe waren. “Kun je nagaan hoe blij ik was toen jullie kwamen want ik deed in het begin alle programma's in mijn eentje!" zei Wim. Het was zeker soms aanpakken. Na 40 jaar wil je dit soort dingen nog wel eens vergeten. Want het geheugen is nu eenmaal selectief. Maar we spraken natuurlijk ook over hoe het allemaal zo fout heeft kunnen gaan in die paar maanden. Hoe jammer dat was. Ferry Eden zal in zijn boek daar zeker nog nader op in gaan. Maar het was voor mij hoe dan een spannend jongensboek. En vandaag de dag is er gelukkig weer een Radio Mi Amigo: www.radiomiamigo.international. 40 jaar later doe ik weer ieder weekend een programma in de zeezender stijl compleet met een oude Lieveling of oude deejay hittips. Zo houden we toch een beetje de herinneringen levend!

De plannen voor de verwijdering van de voormalige RTL-zendmasten in het Luxemburgse Junglinster krijgen steeds meer vorm. CLT-UFA, het moederbedrijf van RTL, wil de drie circa 215 meter hoge stalen masten in het najaar van 2026 afbreken. Daarbij wordt het bovenste deel van de constructies met explosieven neergehaald, waarna de resterende delen met zwaar materieel worden verwijderd. Een exacte datum is nog niet vastgesteld. Volgens een woordvoerder van CLT-UFA kan de sloop om juridische redenen niet vóór begin oktober plaatsvinden. Daarnaast zijn nog niet alle benodigde vergunningen verleend. De gemeente Junglinster heeft inmiddels een sloopvergunning afgegeven die twee jaar geldig is. Burgemeester Ben Ries heeft aangegeven dat uitsluitend de bovenste delen van de masten worden opgeblazen. De onderste delen worden daarna op een conventionele manier gedemonteerd. Ook voor de voormalige RTL-zendlocatie in Beidweiler is inmiddels een sloopvergunning verstrekt. Volgens de gemeente was er nauwelijks een mogelijkheid om de plannen tegen te houden, omdat de zendmasten geen monumentale status hebben. De vergunning is daarom verleend op verzoek van eigenaar CLT-UFA. Als mogelijke aanleiding voor de versnelde uitvoering wordt ook een incident uit april 2025 genoemd. Een jongere klom toen zonder beveiliging in een van de zendmasten, wat leidde tot een omvangrijke reddingsactie door politie en hulpdiensten. Sindsdien zou de installatie mogelijk als een veiligheidsrisico worden beschouwd. Historische betekenis De zendlocatie in Junglinster neemt een belangrijke plaats in de Europese radiogeschiedenis in. Hier begon Radio Luxemburg zijn uitzendingen. In 1933 werd de langegolfzender officieel in gebruik genomen en groeide de locatie uit tot de krachtigste langegolfzender van Europa. In 1939 kwamen daar kortegolfuitzendingen bij. Na de Tweede Wereldoorlog bleef Junglinster een belangrijk uitzendcentrum. Tussen 1954 en 1959 werden de oorspronkelijke zendmasten vervangen door drie nieuwe stalen vakwerkmasten. De krachtige uitzendingen vanaf deze locatie veroorzaakten zelfs het zogenoemde Luxemburg-effect, waarbij radiosignalen elkaar via de ionosfeer konden beïnvloeden. De langegolfuitzendingen verhuisden in 1972 naar Beidweiler, terwijl Junglinster nog jarenlang in gebruik bleef voor onder meer kortegolf. De laatste langegolfzender werd op 2 januari 2023 om 01:00 uur uitgeschakeld. Tegenwoordig wordt vanaf de locatie alleen nog een FM-zender met een vermogen van 200 watt gebruikt voor Eldoradio. Woningbouw op het terrein Op het terrein rond de zendmasten, bekend als Um Bichel, heeft CLT-UFA andere plannen. Hier moet op termijn een nieuwe woonwijk verrijzen met ruimte voor meer dan 1.000 inwoners. De verwijdering van de zendmasten vormt een belangrijke stap in de herontwikkeling van het gebied. Afbeelding: Zendlocatie Junglinster (foto Wikimedia Commons)