Waalse radiosector plaatst vraagtekens bij plannen voor FM-afschakeling

De Federatie Wallonië-Brussel werkt aan een ontwerpdecreet dat de toekomst van FM-radio en digitale radio in Franstalig België moet vastleggen. Het voorstel bevat voorwaarden voor een mogelijke afschakeling van FM-uitzendingen en een hervorming van de duur van radiovergunningen. Binnen de audiovisuele sector en bij de Franstalige mediaregulator CSA is echter kritiek ontstaan op de plannen, die volgens hen onvoldoende ingebed zijn in een bredere visie op de ontwikkeling van radio.

Het ontwerp komt voort uit de wens om de overgang naar digitale radio via DAB+ verder te stimuleren en tegelijkertijd de dubbele kosten van FM- en digitale distributie te verminderen. Een volledige afschakeling van FM kan volgens het voorstel alleen plaatsvinden wanneer meer dan 85 procent van de luistertijd digitaal verloopt, minder dan 10 procent van de luisteraars uitsluitend FM gebruikt en minstens 80 procent van de zenders die zowel analoog als digitaal uitzenden akkoord gaat met de beëindiging van FM.

Naast deze voorwaarden wil de regering de duur van toekomstige uitzendvergunningen verlengen van negen naar vijftien jaar. Daarmee moet volgens het voorstel de bereidheid tot investeringen in digitale radio worden versterkt en meer stabiliteit voor radiostations ontstaan.

Het decreet voorziet daarnaast in verdere ondersteuning van DAB+ en betere zichtbaarheid van radiostations op digitale platformen, connected tv-systemen en andere distributiekanalen. Ook wordt gekeken naar waarborgen voor de aanwezigheid van Franstalige radio in voertuigen, via operatorboxen en op interfaces zoals Google TV.

De sector, samengebracht in het College van Advies bij de CSA, stelt dat het voorstel op meerdere punten onvolledig is. Volgens de betrokken partijen ontbreekt een duidelijke langetermijnvisie waarin de afschakeling van FM wordt geplaatst binnen de bredere toekomst van radio. Daarbij wordt benadrukt dat een digitale omschakeling alleen verantwoord kan verlopen wanneer de positie van radio als medium wordt versterkt en niet verzwakt.

Een belangrijk kritiekpunt is het ontbreken van overleg met andere regio’s en landen, waaronder Vlaanderen, de Duitstalige Gemeenschap en buurlanden. Volgens de sector is zo’n overleg noodzakelijk om grensoverschrijdende effecten te vermijden en om te voorkomen dat buitenlandse zenders makkelijker marktaandeel winnen, wat gevolgen kan hebben voor lokale inkomsten en advertentiebudgetten.

Ook bestaan zorgen over de gevolgen voor lokale en onafhankelijke radiozenders. Binnen de sector wordt gewaarschuwd dat een te snelle of onvoldoende gecoördineerde afbouw van FM het pluralisme kan onder druk zetten.

De CSA en verschillende organisaties binnen de sector wijzen daarnaast op de voorgestelde verlenging van vergunningen tot vijftien jaar. In plaats daarvan gaat de voorkeur uit naar een tijdelijke verlenging van bestaande vergunningen met drie jaar, zodat er eerst ruimte ontstaat voor uitgebreider overleg over de verdere digitalisering van radio en de rol van FM binnen dat proces.

Verder pleit de sector voor een ruimer transitieplan voor digitale radio in de Federatie Wallonië-Brussel. Dat plan zou onder meer de verdere uitrol van DAB+ moeten versterken, maar ook duidelijke regels moeten bevatten voor de zichtbaarheid en toegankelijkheid van radiodiensten in digitale omgevingen. Daarbij wordt gewezen op het belang van aanwezigheid in voertuigen, op platformen van operatoren en binnen connected tv-systemen.

Volgens de adviezen van de CSA zouden er bovendien extra verplichtingen moeten komen voor digitale tussenplatformen om de vindbaarheid van lokale radiozenders te garanderen.