Nieuwe DOCS-documentaire over de rituelen van de Asmat in West Papoea

Vanaf 4 maart is de documentaire Het langhuis, de voorouders en mensenvlees beschikbaar in de feed van DOCS, op NPO Luister en alle podcastplatforms. Radiomaker Jan Maarten Deurvorst volgt hoogleraar antropologie Jaap Timmer in West Papoea bij de Asmat, een stam van jagers en verzamelaars. Centraal in de documentaire staat de bouw van een langhuis, een tijdelijk bouwwerk van soms wel veertig meter dat zowel dient voor de verering van voorouders als voor sociale bijeenkomsten. In het afgelegen dorp As Atat worden de handelingen rond het langhuis uitgevoerd volgens een ritueel protocol dat verbonden is met mythes en het oorsprongsverhaal van de stam.

De documentaire belicht het cyclische wereldbeeld van de Asmat. Kunst en creatiedrift spelen een grote rol: er worden continu houtsnijwerken en levensgrote bisj-beelden gemaakt. Alles in de natuur is onderhevig aan een terugkerende cyclus; wat aan de natuur wordt onttrokken, moet ook weer teruggegeven worden. Dit principe stond ook centraal in historische gebruiken, zoals het koppensnellen en ritueel kannibalisme, die nu zijn verdwenen maar destijds verweven waren met het cyclische denken van de stam.

Daarnaast biedt de documentaire een blik op de zelfstandigheid en overlevingskracht van de Asmat. Nederlandse kunstenaar Roy Villevoye, die ook aan het woord komt, beschrijft hoe de stam in de wildernis snel bivak, vuur en voedsel kon regelen. De Asmat wisten hun eigen cultuur en levenswijze te behouden, buiten religieuze invloeden en markteconomie.

De documentaire is onderdeel van DOCS, de documentaire podcast van de publieke omroep onder eindredactie van NTR en VPRO, met presentatie door Dija Kabba.

Beschikbaarheid: vanaf 4 maart op NPO Luister en alle podcastplatforms.