Kabinet wil lokale omroepen samenvoegen tot 80 grotere streekomroepen

De hervorming van het lokale omroepbestel in Nederland is een stap verder gekomen. Minister van Media Rianne Letschert heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd waarin de vorming van 80 grotere streekomroepen wordt vastgelegd. De Kamer moet nog over het voorstel stemmen.

Volgens het plan wordt de financiering van lokale omroepen vanaf 2028 niet langer via gemeenten geregeld, maar rechtstreeks door het Rijk verstrekt. Daarmee komt een einde aan een systeem dat al decennialang bestaat. In de huidige situatie ontvangen lokale omroepen hun subsidie via de gemeente waarin zij actief zijn.

De huidige constructie leidt geregeld tot spanning, omdat lokale omroepen een controlerende rol hebben richting gemeentebesturen, terwijl zij tegelijkertijd financieel afhankelijk zijn van dezelfde gemeenten. In de praktijk blijkt bovendien dat gemeenten niet altijd het volledige bedrag uitkeren waar een lokale omroep recht op heeft.

Door de financiering rechtstreeks vanuit het Rijk te organiseren moet er meer afstand ontstaan tussen omroepen en lokale politiek. Het uitgangspunt is dat redacties daardoor onafhankelijker kunnen opereren en hun controlerende rol richting lokale overheden beter kunnen uitvoeren.

Naast de wijziging in financiering wordt ook de structuur van het lokale omroepbestel aangepast. Nederland telt momenteel ruim 200 lokale omroepen. In het nieuwe model worden deze samengebracht tot ongeveer 80 streekomroepen. Deze organisaties krijgen een duidelijker regionale functie en moeten beschikken over een steviger organisatorische basis.

Met de schaalvergroting wil het kabinet de professionalisering van de sector ondersteunen. Volgens het ministerie is het huidige stelsel kwetsbaar doordat veel omroepen op kleine schaal werken en met beperkte middelen opereren.

De financiering wordt eveneens aangepast. Op dit moment komt het grootste deel van het budget uit het Gemeentefonds, met een totaalbedrag van ongeveer 13 miljoen euro. Het Rijk voegt daar structureel 18 miljoen euro aan toe. Vanaf 2028 wordt het volledige bedrag rechtstreeks door het Rijk uitgekeerd aan de streekomroepen.

Door deze aanpak krijgen de omroepen meer zekerheid over hun inkomsten. In het voorstel is vastgelegd dat het budget telkens voor een periode van vijf jaar wordt toegekend, zodat organisaties vooruit kunnen plannen en investeren in hun journalistieke en organisatorische ontwikkeling.