Kabinet kiest voor vier omroephuizen en samengaan NOS en NTR

De plannen voor een ingrijpende hervorming van de publieke omroep krijgen steeds meer vorm. Het kabinet kiest voor vier omroephuizen, terwijl de NOS en NTR samen verder moeten gaan. Ook verdwijnt het huidige ledensysteem. Het wetsvoorstel met de nieuwe plannen gaat vrijdag in consultatie.

De hervorming van de publieke omroep staat al langere tijd op de politieke agenda. Voormalig mediaminister Eppo Bruins presenteerde vorig jaar al plannen waarbij de NTR zou verdwijnen en de bestaande omroepen zouden opgaan in vier of vijf omroephuizen.

Na kritiek van onder meer omroepen en de Tweede Kamer is dat plan aangepast. De NTR blijft bestaan, maar gaat samen met de NOS. Daarnaast heeft het kabinet definitief gekozen voor vier omroephuizen.

Op dit moment zijn er elf omroepverenigingen. Die moeten de komende jaren samengaan in vier nieuwe organisaties. De nieuwe wet moet in 2028 ingaan en het vernieuwde omroepbestel moet in 2029 gereed zijn.

De eerste samenwerkingen lijken inmiddels duidelijk te worden. KRO-NCRV, Omroep MAX en WNL hebben aangegeven samen verder te willen in één omroephuis. BNNVARA en Omroep ZWART vormen een andere combinatie, terwijl AVROTROS en PowNed eveneens samen verder willen. EO, HUMAN en VPRO willen ook gezamenlijk één omroephuis vormen.

Een belangrijke vraag is welke plaats Ongehoord Nederland in het nieuwe bestel zou krijgen. De andere omroepen hadden al eerder laten weten weinig mogelijkheden te zien voor samenwerking met ON!. Eerder werd duidelijk dat Ongehoord Nederland mogelijk helemaal geen onderdeel meer zal zijn van het publieke bestel. Minister Rianne Letschert maakte dinsdag bekend dat zij de vergunning van ON! wil intrekken vanwege meerdere misstanden.

Naast de nieuwe indeling wil het kabinet ook een einde maken aan het huidige ledensysteem. De vier omroephuizen krijgen volgens het wetsvoorstel een vaste plaats binnen het publieke bestel. Ook komen er maximumtermijnen voor bestuurders en leden van raden van toezicht bij de publieke omroep. Zij kunnen hun functie maximaal twee periodes van vier jaar vervullen.

Het wetsvoorstel gaat vandaag, vrijdag 11 september, in consultatie. Iedereen kan dan reageren op de plannen, waarna het kabinet het voorstel nog kan aanpassen voordat de Tweede Kamer zich erover buigt.

Voor de belangrijkste onderdelen van de hervorming bestaat al langere tijd steun in de Tweede Kamer. Een meerderheid sprak zich vorig jaar al uit voor vier omroephuizen en het samengaan van de NOS en NTR.