Het zendstation Hirschlanden: techniek en gebruik door de jaren heen

De Hirschlanden zender was een middengolfzendstation nabij het dorp Hirschlanden (Ditzingen), ten westen van Stuttgart in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Het station werd beheerd door Deutsche Telekom en haar voorgangers en werd vooral ingezet voor radio-uitzendingen op de middengolf.

De installatie werd in 1963 in gebruik genomen als zendlocatie voor het programma van het Armed Forces Network (AFN), dat gericht was op Amerikaanse militairen die in Duitsland waren gestationeerd. Het oorspronkelijke zendvermogen bedroeg 10 kW en de uitzendingen vonden plaats op 1142 kHz, later aangepast naar 1143 kHz. Het doel van deze uitzendingen was om Engelstalige radioprogramma’s beschikbaar te maken voor personeel en hun families in de regio Stuttgart.

Als antenne werd een vrijstaande, tegen de grond geïsoleerde stalen vakwerkmast gebruikt met een hoogte van ongeveer 40 meter. Deze mast had een rechthoekige doorsnede en werd oorspronkelijk al in 1936 gebouwd, waarna hij in 1963 werd verplaatst naar de locatie bij Hirschlanden. Door deze herplaatsing werd het een hergebruikte constructie binnen een nieuw zenddoel. In 2001 werd de antenne technisch aangepast door de toevoeging van een zogenaamde capaciteitskap op de top, waardoor de elektrische lengte van de mast werd vergroot en hij geschikt werd voor gebruik op meerdere frequenties.

Vanaf begin jaren 2000 werd de installatie tijdelijk multifunctioneel ingezet. Naast AFN-uitzendingen werd ook het commerciële radiostation Megaradio uitgezonden op 738 kHz met een lager vermogen van 5 kW. Deze periode duurde van 2002 tot 2003, waarna de uitzendingen van Megaradio werden beëindigd. Later werd de mast opnieuw gebruikt voor Truckradio, een zender gericht op vrachtwagenchauffeurs, tot deze uitzendingen rond 2008 werden stopgezet.

De technische opzet van het station bleef relatief eenvoudig vergeleken met grotere AM-zendlocaties, maar was effectief voor regionale dekking. Door de ligging in het vlakke landschap ten zuiden van Hirschlanden kon het signaal zich goed verspreiden over de regio Stuttgart en omliggende gebieden.

Het belang van de middengolfzender nam in de loop van de tijd af door de opkomst van FM-radio en later digitale distributie. Hierdoor werd het gebruik van het station geleidelijk verminderd. De zendmast werd uiteindelijk op 15 september 2015 verwijderd, waarna ook de bijbehorende zendgebouwen buiten gebruik werden gesteld. Daarmee kwam een einde aan een installatie die meer dan vijftig jaar verschillende radiodiensten had ondersteund in Zuid-Duitsland.

Afbeelding: zendmast van de middengolfzender Hirschlanden van Deutsche Telekom AG voor AFN (foto Wikimedia Commons)