Klassement

Maar heeft iemand van jullie het boek ook gelezen? Hij viel hier rond 1 uur in de bus en inmiddels heb ik hem uit. Ik ben geen snelle lezer dus geeft al aan hoe 'dun' het verhaal is. Was het spannend, onderhoudend, interessant? Nee. Wat wijzer geworden? Nee. Van alles wat ik hier boven heb gelezen is er maar één reactie wat mij betreft van toepassing: 'Ik ga geen cent aan dit boek uitgeven...'

Heel deze discussie lijkt wel op de "Danger Man" aflevering "Not too jolly roger" waar een piratenstation vanaf de Red Sands Towers een baken zou zijn voor Russische spionage. Het "Russisch roulette boek" doet mij ook denken aan de "spionage affaire" in 1971 vanaf de mebo-2, een verhaal dat later uit de duim van Andy Archer kwam om na zijn ontslag Erwin Meister en Edwin Bollier terug te pakken. Ik ga geen cent aan dit boek uitgeven, zo kan je achter alles wel wat zoeken.... Henk Kruize

Nog een foutje, Veronica begon niet in 1959 maar in 1960. De rol van Heerema was dat hij al kennis had van bouwen van booreilanden die dezelfde constructie hadden als het REM eiland, zgn Jack system. Dat had hij opgedaan met boorplatforms in het Meer van Maracaibo, waar al sinds de jaren 20 olie werd gewonnen, die vervolgens door de Lago, volle dochter van Exxon, op Aruba werd geraffineerd. De raffinaderij zal binnenkort worden gesloopt. InWW2 kwam 80% van alle brandstof voor de vliegtuigen, AVGas- niet kerosine- van de geallieerden uit Aruba en Curaçao, 50% van alle brandstoffen. Kortom: niets bijzonders. Het ging echt alleen om commerciële amusements TV, waarvan Heerema ook de voorbeelden zag op Aruba en Curaçao met TeleCuracao en TeleAruba (vanaf 1963), bestaan nog steeds. Waren toen eigendom van nota bene de staat der Nederlandse Antillen, maar volledig commercieel. 90% van de programmering bestond uit Amerikaanse TV series, net als TV Noordzee, aangevuld met Britse producties. Ook in Venezuela en de rest van Zuid Amerika was de TV een amusements medium, maar dan alles in het Spaans. Kortom, het verhaal over Heerema als mogelijke spion oid slaat nergens op. Het spionage verhaal doet denken aan het latere RNI, waarover ook de wildtse geruchten gingen, zeker vanwege de aanwezigheid van KG zenders. Ik denk dat het allemaal alleen bedoeld was om een eind te maken aan de commerciele activiteiten ter bescherming van het Heilige Bestel (Amen!), net als de raid op de Ross Revenge. Overigens werd de uitdrukking Nederland volgens mij niet gebruikt toen er nog maar een net was. Was het niet NTS?

Donderdag 26 februari verschijnt bij Uitgeverij Aspekt het boek Russisch Roulette Raid TV-eiland REM van journalist Theo Jongedijk. In deze publicatie staat het gewapende ingrijpen van de Nederlandse overheid tegen het televisiestation TV-Noordzee centraal, dat in 1964 uitzond vanaf het zogeheten REM-eiland voor de kust van Noordwijk. In december 1964 maakte de regering een einde aan de pas gestarte uitzendingen van TV-Noordzee. Met inzet van de Koninklijke Marine werd het kunstmatige platform in beslag genomen. De actie was juridisch onderbouwd met een noodwet die bedoeld is voor situaties waarin sprake is van gevaar voor staat en bevolking. Volgens Jongedijk roept juist dat gebruik van noodwetgeving vragen op, omdat het hier ging om een commerciële televisie-onderneming van Nederlandse initiatiefnemers. Het REM-eiland was gebouwd op initiatief van scheepsbouwer Cornelis Verolme en projectontwikkelaar Reinder Zwolsman. Vanaf het in Ierland geconstrueerde platform wilde men het monopolie van Nederland 1 doorbreken in een periode waarin het Nederlandse omroepbestel nog in ontwikkeling was. Daarmee zou commerciële televisie vanaf open zee mogelijk worden, buiten het bestaande bestel om. De officiële motivering voor het ingrijpen riep destijds al twijfel op. Reclame-uitzendingen vanaf zee waren geen nieuw verschijnsel. Radio Veronica zond vanaf 1959 commerciële boodschappen uit vanaf een zendschip buiten de territoriale wateren en kon dat tot 1974 blijven doen. Ook het argument dat Amerikaanse series en amusement een ongewenste invloed zouden hebben op het Nederlandse publiek, overtuigt volgens de auteur niet. Programma’s als De onzichtbare man en Mister Ed golden vooral als onschuldig vermaak. In zijn onderzoek richt Jongedijk zich daarom op andere mogelijke motieven. Hij plaatst de gebeurtenissen nadrukkelijk in de context van de Koude Oorlog en wijst op Russische spionageactiviteiten in de Noordzee. Volgens hem kan het gewapende optreden tegen eigen onderdanen samenhangen met strategische belangen die destijds niet publiekelijk zijn gemaakt. Daarbij wijst hij erop dat Moskou tot op heden belangstelling heeft voor activiteiten in dit zeegebied. Uit archiefonderzoek blijkt bovendien dat vennoten van de Reclame Exploitatie Maatschappij, die verantwoordelijk was voor het REM-project, in die periode naar Rusland reisden. De vraag met welk doel deze bezoeken plaatsvonden, vormt een belangrijk onderdeel van het boek. Daarnaast besteedt Jongedijk aandacht aan de onopgeloste moord op filmregisseur Claude Berkeley, die in opdracht van Verolme en Zwolsman de bouw van het REM-eiland vastlegde. Een inmiddels 86-jarige Nederlandse zakenpartner van Berkeley, woonachtig in de Verenigde Staten, geldt als mogelijke kroongetuige. Met Russisch Roulette Raid TV-eiland REM brengt Jongedijk de politieke, juridische en internationale dimensies van de inval op het REM-eiland opnieuw in kaart en verbindt hij deze aan bredere geopolitieke ontwikkelingen uit de jaren 60. Informatie boek Schrijver: Theo Jongedijk Titel: Russisch Roulette Raid TV-eiland REM Uitgever: Uitgeverij Aspekt ISBN: 9789464874181 Prijs: €22,95 NUR: 400

Een beetje research zou geen kwaad kunnen, het begint al met het "doorbreken van het monopolie van Nederland 1", toen de REM in Augustus 1964 begon was het nog gewoon "Nederland" op VHF, Nederland 2 op UHF begon pas op 1 Oktober 1964. En ik denk dat ze het wel weer zullen hebben over een "booreiland".... Henk Kruize