Zendmasten Liblice worden opgeblazen: redding strandt op de kosten

Tussen 12 en 16 oktober worden de twee zendmasten van 355 meter hoog bij Liblice in Midden-Bohemen opgeblazen. De locatie ligt vlak bij Český Brod, zo’n 40 kilometer ten oosten van Praag. Het precieze moment houdt beheerder České Radiokomunikace om veiligheidsredenen geheim. Een laatste poging om de ver zichtbare torens te behouden is gestrand op de kosten.

Een herkenningspunt langs de weg naar Praag

Voor veel automobilisten vormden de twee rood-witte masten een soort poort naar de Tsjechische hoofdstad: wie vanuit Oost-Bohemen over rijksweg 12 naar Praag reed en de slanke torens aan de horizon zag, wist dat de stad dichtbij kwam. Met enkele onderbrekingen bepaalden de zendmasten hier bijna honderd jaar lang het landschap.

Bijna een eeuw aan zendmasten

De geschiedenis van de zendlocatie begint in de jaren 1929 tot 1931, toen de eerste masten van 150 meter hoog verrezen, bekend als Liblice A. Die werden in augustus 2024 opgeblazen. In 1937 kwam daar een toren van 280 meter bij, uitgerust met techniek van Blaw-Knox, maar ook die verdween weer: in het najaar van 1972 werd hij gesloopt om plaats te maken voor een nieuwe en krachtigere installatie.

De huidige masten, gebouwd door Tesla Hloubětín, kwamen in 1978 in gebruik en hadden elk een zendvermogen van 750 kW, samen dus 1,5 MW. De installatie diende eerst de Tsjechoslowaakse en later de Tsjechische publieke omroep. Van 2023 tot 2025 zond de commerciële zender Country Radio uit op 639 kHz, een frequentie waarop daarvoor het publieke Dvojka te horen was, dat eerder onder de naam Praha bekendstond.

Redding stuit op de kosten

Nadat de Tsjechische publieke omroep in 2021 stopte met middengolfuitzendingen, ging České Radiokomunikace op zoek naar een nieuwe klant. De frequentie 639 kHz kwam na twee jaar stilte dankzij Country Radio weer in de lucht, maar die terugkeer was van korte duur, want sinds 2025 is het in Liblice opnieuw stil. De beheerder bood de installatie daarop te koop aan, zonder een concrete prijs te noemen, en toonde zich bereid om met een vrijwel symbolisch bedrag akkoord te gaan.

Zelfs een koopprijs van één kroon, omgerekend ongeveer vier cent, had het probleem niet opgelost, omdat de noodzakelijke reparaties werden geschat op circa 120 miljoen kronen, ruim 5 miljoen euro. Niemand bleek bereid dat bedrag te investeren, waarmee ook de laatste kans op behoud verviel.

Nieuwsgierigen riskeren hoge boetes

De aanstaande sloop trekt de laatste dagen veel belangstellenden naar Liblice. De weg naar de installatie is echter afgesloten voor doorgaand verkeer, en wie het inrijverbod negeert, riskeert een boete tot 2.000 kronen, ongeveer 80 euro.

De politie let daarnaast op avonturiers die sinds het buiten gebruik raken van de zender regelmatig proberen de torens te beklimmen, bij voorkeur bij zonsopgang vanwege het uitzicht. Voor ongeoorloofd klimmen kan een boete van maximaal 10.000 kronen worden opgelegd, ruim 400 euro, en als iemand door de brandweer of met een helikopter moet worden gehaald, kunnen de kosten oplopen tot duizenden euro’s.

Afbeelding: foto Wikimedia Commons