Laatste berichten

De Vlaamse Radio‑ en Televisieomroeporganisatie heeft een nieuwe Europese aanbesteding geopend voor de exploitatie, bewaking en het onderhoud van haar vijf landelijke FM-netwerken, met ingang van 1 januari 2028. Het huidige contract voor de 32 FM-zenders van de publieke omroep liep sinds 2019 via het Nederlandse bedrijf Broadcast Partners, dat sindsdien is overgenomen door het Spaanse Cellnex, en loopt af op 31 december 2027. De aanbesteding richt zich specifiek op de FM-infrastructuur en staat los van de toekomstige procedures voor het DAB+-netwerk, waarvoor nog een afzonderlijk traject zal worden opgestart. In de eerste fase krijgen geïnteresseerde operatoren tot 23 maart de tijd om zich aan te melden voor de selectieronde en hun basisgegevens in te dienen. Pas in de tweede fase ontvangen de geselecteerde partijen het volledige bestek met de criteria waarop de gunning zal plaatsvinden. Het nieuwe contract heeft een looptijd van zeven jaar vanaf 1 januari 2028, met een geraamde waarde van ongeveer €21 miljoen. De omroep kan het contract tweemaal met een jaar verlengen, wat de totale duur tot maximaal negen jaar brengt. Met de aanbesteding wil de VRT rekening houden met de beoogde afschakeling van FM-uitzendingen tussen eind 2034 en eind 2036 en tegelijkertijd zorgen voor economische uitvoerbaarheid voor een potentiële partner. De geschiedenis van het VRT-zenderpark gaat terug tot 2008, toen het zendmast- en zendinstallatiepark op bevel van de toenmalige Vlaamse regering werd geprivatiseerd en verkocht aan Norkring België. Het beheer van de zenderinfrastructuur veranderde daarna meerdere keren van exploitant, en de overgang tussen partijen verliep niet zonder hobbels vanwege de eigendomsverhoudingen van de zendtorens. Hierdoor waren onder meer de internationale frequentiecoördinatie en toegang tot torenfaciliteiten onderwerp van langdurige onderhandelingen.

Ook Radio Hollandia is sinds deze week via DAB+ te beluisteren in de regio Den Haag. De zender heeft een plek gekregen op kanaal 5C van het lokale digitale netwerk en was tot voor kort uitsluitend online te horen. De uitbreiding is mogelijk geworden doordat Radio Excellent een aanvullende vergunning heeft verkregen voor uitzendingen via het lokale DAB+-netwerk in de Haagse regio. Radio Excellent maakt zelf al geruime tijd gebruik van DAB+ in dit gebied en voegt daar nu Radio Hollandia aan toe. Radio Hollandia kent een lange voorgeschiedenis. In de 80s was de zender actief als etherpiraat, met een nadruk op Nederlandstalige muziek, lokaal nieuws en verzoekplaten. Vanuit woonhuizen en andere geïmproviseerde studio’s werd uitgezonden voor een publiek dat zich niet altijd herkende in het aanbod van de officiële omroepen. Daarmee bouwde de zender een trouwe luisterkring op in Den Haag en omgeving. De activiteiten bleven destijds niet onopgemerkt. De toenmalige Radio Controle Dienst voerde regelmatig controles uit, wat leidde tot invallen en inbeslagnames van apparatuur. Ondanks die handhaving bleef de zender terugkeren in de ether, gedragen door vrijwilligers en technici die zich sterk verbonden voelden met het lokale radiolandschap. In de huidige opzet maakt Radio Hollandia deel uit van Radio Excellent.

Nog een foutje, Veronica begon niet in 1959 maar in 1960. De rol van Heerema was dat hij al kennis had van bouwen van booreilanden die dezelfde constructie hadden als het REM eiland, zgn Jack system. Dat had hij opgedaan met boorplatforms in het Meer van Maracaibo, waar al sinds de jaren 20 olie werd gewonnen, die vervolgens door de Lago, volle dochter van Exxon, op Aruba werd geraffineerd. De raffinaderij zal binnenkort worden gesloopt. InWW2 kwam 80% van alle brandstof voor de vliegtuigen, AVGas- niet kerosine- van de geallieerden uit Aruba en Curaçao, 50% van alle brandstoffen. Kortom: niets bijzonders. Het ging echt alleen om commerciële amusements TV, waarvan Heerema ook de voorbeelden zag op Aruba en Curaçao met TeleCuracao en TeleAruba (vanaf 1963), bestaan nog steeds. Waren toen eigendom van nota bene de staat der Nederlandse Antillen, maar volledig commercieel. 90% van de programmering bestond uit Amerikaanse TV series, net als TV Noordzee, aangevuld met Britse producties. Ook in Venezuela en de rest van Zuid Amerika was de TV een amusements medium, maar dan alles in het Spaans. Kortom, het verhaal over Heerema als mogelijke spion oid slaat nergens op. Het spionage verhaal doet denken aan het latere RNI, waarover ook de wildtse geruchten gingen, zeker vanwege de aanwezigheid van KG zenders. Ik denk dat het allemaal alleen bedoeld was om een eind te maken aan de commerciele activiteiten ter bescherming van het Heilige Bestel (Amen!), net als de raid op de Ross Revenge. Overigens werd de uitdrukking Nederland volgens mij niet gebruikt toen er nog maar een net was. Was het niet NTS?

''In zijn onderzoek richt Jongedijk zich daarom op andere mogelijke motieven. Hij plaatst de gebeurtenissen nadrukkelijk in de context van de Koude Oorlog en wijst op Russische spionageactiviteiten in de Noordzee. Volgens hem kan het gewapende optreden tegen eigen onderdanen samenhangen met strategische belangen die destijds niet publiekelijk zijn gemaakt. Daarbij wijst hij erop dat Moskou tot op heden belangstelling heeft voor activiteiten in dit zeegebied.'' Hier een gedeelte van mijn 'chat' met Gemini 3 AI, met op het eind de ''onzichtbare analist'' , anonieme BVD-agenten die maandenlang de radiofrequenties van de REM in de gaten hielden, niet om naar de muziek te luisteren, maar om te checken of er gecodeerde signalen naar het Oostblok werden verzonden. 1. De "Spionage-hub" angstDe inlichtingendiensten rapporteerden aan de regering dat het REM-eiland een ideale plek was voor de Sovjet-Unie om afluisterapparatuur te plaatsen. Omdat het eiland buiten de territoriale wateren lag, was het juridisch een "niemandsland". De angst was dat de Russen het platform zouden kunnen overnemen of huren om NAVO-communicatie en militair vliegverkeer in de gaten te houden. 2. De rol van Claude BerkeleyEen opvallend nieuw element in het onderzoek van Jongedijk is de link met de Britse filmregisseur Claude Berkeley. Zijn plotselinge dood en zijn connecties met de REM roepen vragen op over of er meer speelde dan alleen televisie maken. De inlichtingendiensten hielden de zakelijke contacten van de REM nauwgezet in de gaten op zoek naar buitenlandse (communistische) invloeden. 3. Operatie als militaire oefeningDe inval op 17 december 1964 werd door de inlichtingendiensten en de marine niet alleen gezien als een politieactie, maar als een testcase: Hoe snel kan Nederland een object op zee heroveren? De inzet van helikopters en de marine was een machtsvertoon dat specifiek bedoeld was als signaal naar "het Oosten" dat Nederland zijn kustlijn en de Noordzee onder controle had. 4. Dossiers in de doofpotJongedijk suggereert dat veel informatie over de rol van de BVD en de werkelijke redenen voor de haast achter de "anti-REM-wet" jarenlang strategisch uit de openbaarheid zijn gehouden. De officiële reden was altijd "het beschermen van het publieke omroepbestel", maar de inlichtingendossiers wijzen op een veel harder veiligheidsmotief. 1. Massale overdracht naar het Nationaal ArchiefDe AIVD heeft recentelijk tienduizenden dossiers uit de BVD-periode (1945-1998) overgedragen aan het Nationaal Archief. Onderzoekers hebben nu toegang tot zogenaamde "onderwerpsdossiers". In de inventarislijsten komen dossiers voor over de REM (Reclame Exploitatie Maatschappij) en TV Noordzee, die expliciet onder de categorie "buitenlandse beïnvloeding" en "verstoring van vitale infrastructuur" vallen. 2. Bevestiging van de "Russische connectie"Uit de vrijgegeven documenten blijkt dat de BVD inderdaad rapportages opstelde over de kwetsbaarheid van installaties op het continentaal plat. Specifiek detail: Er zijn aanwijzingen gevonden dat de dienst vreesde dat de technici op het eiland — die vaak internationaal (o.a. Amerikaans en Brits) waren — onbedoeld informatie konden lekken of dat de zendmast gebruikt kon worden voor SIGINT (Signals Intelligence) door vijandelijke mogendheden. 3. De rol van de Historisch AdviseurDe AIVD heeft tegenwoordig een eigen historisch adviseur die extern onderzoek (zoals dat van Jongedijk) faciliteert. Hoewel niet elk document direct op straat ligt, bevestigen bronnen binnen de dienst dat de inval op het REM-eiland in 1964 intern altijd is beschouwd als een beveiligingsoperatie en niet slechts als een juridische handhaving van de Omroepwet. 4. Nog steeds beperkingenNiet alles is openbaar. Documenten die gaan over de specifieke afluistertechnieken die de marine en de BVD gebruikten tijdens de raid, vallen vaak nog onder de 75-jarige geheimhoudingstermijn. Dit verklaart waarom Jongedijk in zijn boek spreekt van "Russisch Roulette": de overheid nam een risico door de werkelijke motieven deels in de schaduw te laten. In de vrijgegeven BVD-dossiers en het onderzoek van Jongedijk komen een paar namen telkens bovendrijven. Het is een bonte verzameling van zakenlieden, avonturiers en (vermeende) spionnen. Hier is de "cast" van hoofdrolspelers die de inlichtingendiensten destijds nauwgezet volgden: De Kopstukken van de REMCornelis Verolme: De bekende scheepsbouwer. De BVD hield hem in de gaten omdat hij de enorme stalen constructie van het eiland bouwde. Men vreesde dat zijn internationale zakelijke belangen (ook in het Oostblok) een veiligheidsrisico vormden. P.S. Heerema: De offshore-pionier. Zijn technische kennis over het bouwen op zee maakte de overheid zenuwachtig; als hij een eiland kon bouwen voor tv, kon hij dat ook voor andere (buitenlandse) doeleinden. De "Verdachte" ConnectiesClaude Berkeley: Een Britse regisseur die een sleutelrol speelde bij de REM. In de dossiers wordt gesuggereerd dat hij banden had met buitenlandse diensten. Zijn plotselinge overlijden kort na de raid is nog steeds omgeven met mysterie en speculatie in het boek. John Sheffield: Een Britse bankier die de financiering rondmaakte. De BVD onderzocht of er "fout" kapitaal achter de REM zat dat bedoeld was om de Nederlandse stabiliteit te ondermijnen. De Handhavers & InlichtingenofficierenMr. Wiarda: De toenmalige korpschef van de Rijkspolitie die de tactische leiding had over de inval, maar die nauw in contact stond met de top van de BVD om de operatie militair-strategisch aan te pakken. "De onzichtbare analist": In de archieven duiken rapporten op van anonieme BVD-agenten die maandenlang de radiofrequenties van de REM monitorreerden, niet om naar de muziek te luisteren, maar om te checken of er gecodeerde signalen naar het Oostblok werden verzonden.

Het programma Offshore and More start op donderdag 26 februari met een zesdelige serie over Radio London. De reeks is te beluisteren op 192 Radio tussen 20:00 en 22:00 uur. In de weken daarna worden de overige delen aansluitend uitgezonden. In het eerste deel staat het jaar 1965 centraal. Samensteller en presentator Frank van Heerde behandelt de ontwikkelingen rond het zeezenderstation en plaatst de gebeurtenissen in chronologisch perspectief. Daarbij draait hij kenmerkende nummers die in die periode op Radio London te horen waren, eveneens in tijdsvolgorde, zodat een muzikaal beeld ontstaat van het betreffende jaar. De serie biedt ruimte voor achtergrondinformatie over het ontstaan, de programmering en de impact van Radio London. Naast muziek komt ook het reilen en zeilen van het station aan bod, waarbij wordt stilgestaan bij de rol die het speelde binnen het offshore-radiolandschap van de 60s. De productie, samenstelling en presentatie van de reeks zijn in handen van Frank van Heerde. De technische ondersteuning wordt verzorgd door Frank van Agtmaal.

'Mogelijke motieven' 'Mogelijke kroongetuige'. Het klinkt nogal speculatief allemaal.

Ruud Hendriks is gestart met een volledig door kunstmatige intelligentie geproduceerde dagelijkse podcast onder de naam The State of Tech. Het project is ontwikkeld door Doorzetters BV en verschijnt zeven dagen per week om 07:00 uur op de grote podcastplatformen. De nieuwe podcast brengt in ongeveer vijftien minuten een overzicht van het belangrijkste technologienieuws. De presentatie is in handen van de AI-stemmen Siert de Groot en Linda Duursma. Deze stemmen zijn digitaal ontwikkeld en voorzien van een herkenbare naam en persoonlijkheid, met als doel een vaste plek te krijgen binnen het Nederlandse medialandschap. Volgens de initiatiefnemers is het volledige productieproces geautomatiseerd. Niet alleen het samenstellen van de inhoud en het schrijven van de teksten gebeurt via kunstmatige intelligentie, ook de stemproductie, distributie naar platformen en publicatie op de eigen website verlopen zonder menselijke tussenkomst. Daarnaast worden promotionele uitingen rond iedere aflevering automatisch gegenereerd en verspreid. De podcast is dagelijks beschikbaar vanaf 07:00 uur via onder meer Spotify, Apple Podcasts en YouTube. Daarmee richt de productie zich op luisteraars die in de ochtend snel bijgepraat willen worden over ontwikkelingen binnen de technologiesector. Met The State of Tech kiest Doorzetters BV nadrukkelijk voor een andere benadering dan bij de bestaande podcast Doorzetters, waarin ondernemersverhalen centraal staan en die wordt gepresenteerd door Richard Bross en Ruud Hendriks. Waar die productie draait om gesprekken en persoonlijke ervaringen, staat bij de nieuwe titel een volledig geautomatiseerde werkwijze centraal. Doorzetters BV geeft aan dat verdere geautomatiseerde mediaproducties in ontwikkeling zijn, gericht op uiteenlopende doelgroepen en niches binnen de Nederlandse markt.

Een beetje research zou geen kwaad kunnen, het begint al met het "doorbreken van het monopolie van Nederland 1", toen de REM in Augustus 1964 begon was het nog gewoon "Nederland" op VHF, Nederland 2 op UHF begon pas op 1 Oktober 1964. En ik denk dat ze het wel weer zullen hebben over een "booreiland".... Henk Kruize