Klassement

Nu de langegolfuitzendingen vanuit Droitwich zijn beëindigd, is een campagne begonnen om de twee karakteristieke zendmasten van Wychbold een beschermde monumentenstatus te geven. De 213 meter hoge masten, die sinds 1934 het Britse langegolfsignaal verzorgden, gelden volgens erfgoedorganisaties als een belangrijk onderdeel van de Britse omroepgeschiedenis en verdienen daarom behoud. De zendinstallatie bij Droitwich werd destijds bewust centraal in Engeland gebouwd, zodat het langegolfsignaal vrijwel het hele Verenigd Koninkrijk kon bereiken. De bouw was voor die tijd een omvangrijk project. De kosten bedroegen ongeveer 200.000 pond, wat tegenwoordig overeenkomt met ongeveer 20 miljoen pond. Slechts tien gespecialiseerde monteurs bouwden de masten, onder wie een medewerker die eerder had meegewerkt aan de bouw van de Sydney Harbour Bridge. Op 6 september 1934 werd de zender officieel in gebruik genomen. Het eerste programma dat via de nieuwe langegolfzender werd uitgezonden was The Merry Makers van componist Eric Coates. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg de installatie een veel grotere functie dan alleen radio-uitzendingen. De masten werden ingezet om Duitse radionavigatie- en radarsystemen te verstoren en speelden daarnaast een rol bij geheime communicatie met het Franse verzet. Ook tijdens de voorbereidingen van D-Day maakte de zendinstallatie deel uit van het communicatienetwerk. Na de oorlog hervatte de zender zijn reguliere uitzendingen. De belangstelling voor de locatie bleek groot toen in 1957 een open dag werd georganiseerd. Ongeveer 13.000 bezoekers kwamen een kijkje nemen, waarna ook andere zendstations vergelijkbare open dagen hielden. In de jaren daarna werd de apparatuur gemoderniseerd en kwamen er aanvullende middengolfzenders op het terrein. De langegolfuitzendingen vanuit Droitwich zijn op zaterdag 27 juni om 01:00 uur definitief beëindigd. Volgens de BBC was vervanging van de sterk verouderde apparatuur economisch niet verantwoord. De omroep wijst erop dat het aantal luisteraars via langegolf de afgelopen jaren sterk is afgenomen, terwijl de meeste luisteraars inmiddels gebruikmaken van FM en digitale distributie via DAB+. Met het uitschakelen van de zender verdwijnt ook een bijzonder verschijnsel. Wie op Parliament Square in Londen stond, kon de slagen van de Big Ben via BBC Radio 4 op langegolf iets eerder horen dan rechtstreeks door de lucht. Het geluid legde via de microfoon, de verbinding naar Droitwich en de radio minder tijd af dan de geluidsgolven door de atmosfeer. Via FM is dit effect nog steeds mogelijk, al is het verschil nauwelijks waarneembaar. Bij DAB en andere digitale distributievormen verdwijnt dit voordeel door de extra verwerkingstijd van het audiosignaal. In het erfgoedcentrum van Droitwich is inmiddels een permanente tentoonstelling ingericht over de geschiedenis van het zendstation. Daar zijn historische foto’s, apparatuur en documenten te zien die zijn verzameld door voormalig BBC-technicus John Phillips, die zijn hele loopbaan op het terrein werkzaam was. Historic England onderzocht in 2025 al of het complete terrein in aanmerking kwam voor een monumentenstatus, maar wees dat verzoek af omdat veel oorspronkelijke gebouwen inmiddels zijn verdwenen. De Twentieth Century Society vindt echter dat de zendmasten afzonderlijk beoordeeld moeten worden vanwege hun historische, technische en architectonische betekenis. Daarnaast klinkt vanuit lokale historici de wens om op het terrein een museum over de Britse omroepgeschiedenis in te richten, zodat de geschiedenis van Droitwich ook na het einde van de langegolfuitzendingen behouden blijft. Afbeelding: Droitwich zendstation (foto Tom Axford/Wikipedia)

Je kunt met FM nog jaren vooruit, naar ik aanneem. En Bluesbox is inderdaad een leuke zender.