Klassement

De Aspidistra zender was een uitzonderlijk krachtige zendinstallatie die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd in het zuiden van Engeland, nabij Crowborough in East Sussex. De zender kwam in 1942 in gebruik en werd aanvankelijk ingezet voor radiotechnische operaties gericht op nazi-Duitsland. In de decennia daarna kreeg de installatie een rol binnen internationale radio-uitzendingen, voordat zij begin jaren tachtig definitief werd uitgeschakeld. Bouw en technische configuratie De installatie werd gerealiseerd op Ashdown Forest, een locatie die door de relatief hoge ligging gunstig was voor uitzendingen richting het Europese vasteland. De zender zelf had een vermogen dat opliep tot circa 600 kW en was daarmee een van de krachtigste middengolfzenders van zijn tijd. Aspidistra was oorspronkelijk gebouwd door de Amerikaanse fabrikant RCA, maar werd nooit in de Verenigde Staten ingezet vanwege beperkingen op zendvermogen. De installatie werd vervolgens naar het Verenigd Koninkrijk verscheept en aangepast voor militair gebruik. De antenne-opstelling bestond uit drie tuimasten van ongeveer 110 meter hoog. Deze waren zodanig geplaatst dat het uitgestraalde signaal vooral richting het Europese continent werd gebundeld. De zendinstallatie zelf bevond zich grotendeels in een zwaar uitgevoerde bunker, terwijl de energievoorziening werd verzorgd door krachtige dieselgeneratoren, omdat aansluiting op het reguliere elektriciteitsnet niet voldeed. Inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog Vanaf de ingebruikname op 8 november 1942 stond de zender onder controle van de Political Warfare Executive. De installatie werd gebruikt voor uiteenlopende vormen van radiotechnische beïnvloeding. Een belangrijk onderdeel hiervan was het verstoren en manipuleren van Duitse militaire communicatie. Duitstalige operators deden zich voor als Duitse verkeersleiders en gaven via de zender valse aanwijzingen aan nachtjagers van de Luftwaffe, waardoor deze naar verkeerde locaties werden geleid. Daarnaast werd de zender ingezet voor zogenaamde zwarte propaganda. Uitzendingen als Soldatensender Calais en Atlantiksender wekten de indruk afkomstig te zijn van Duitse bronnen, maar werden in werkelijkheid geproduceerd door de geallieerden. Een andere toegepaste techniek was het tijdelijk overnemen van frequenties van Duitse zenders. Wanneer een zender door bombardementen uitviel, kon Aspidistra deze frequentie overnemen en aanvankelijk het originele programma doorgeven. Vervolgens werden aangepaste berichten ingevoegd, wat leidde tot verwarring bij luisteraars. Technische eigenschappen en flexibiliteit De installatie had een aantal kenmerken die voor die tijd ongebruikelijk waren. Zo kon relatief snel van frequentie worden gewisseld, wat essentieel was voor de verschillende operationele toepassingen. De eindtrap bestond uit meerdere parallel geschakelde versterkers met grote zendbuizen, die zowel lucht- als watergekoeld waren. Hierdoor kon het hoge zendvermogen langdurig worden gehandhaafd zonder onderbrekingen. Gebruik na 1945 en uitzendingen Na de oorlog werd de zender overgedragen aan de BBC External Service, de internationale tak van de Britse omroep. Aspidistra bleef daarbij actief als krachtige middengolfzender voor uitzendingen richting Europa. In de eerste naoorlogse jaren werden verschillende frequenties gebruikt, afhankelijk van internationale afspraken en doelgebieden. Bekende frequenties waarop werd uitgezonden waren onder meer rond 648 kHz, 1214 kHz en 1295 kHz. Deze frequenties werden ingezet voor verschillende diensten en talen, waarbij de zender vaak werd gebruikt om grote delen van Europa te bereiken. Vanaf de jaren zestig en zeventig werd het gebruik geleidelijk teruggebracht. Uiteindelijk bleef één frequentie over, namelijk 648 kHz, waarop programma’s van de BBC World Service werden uitgezonden. Deze frequentie bleef in gebruik tot het einde van de operationele periode. De laatste uitzending via Aspidistra vond plaats op 28 september 1982, waarmee een einde kwam aan veertig jaar gebruik van de installatie. Latere bestemming van het terrein Na de buitengebruikstelling werd de zendinstallatie ontmanteld. De masten verdwenen, maar delen van de infrastructuur bleven behouden. De ondergrondse bunker kreeg een nieuwe functie binnen civiele beschermingssystemen en werd later gebruikt als trainingslocatie voor hulpdiensten. Een aantal gebouwen op het terrein heeft een beschermde status gekregen vanwege de historische en technische betekenis van de installatie, die zowel in oorlogstijd als in de periode daarna een bijzondere rol heeft gespeeld binnen de radio-ontwikkeling. Afbeelding: foto Wikimedia Commons

Radio Caroline is in het Verenigd Koninkrijk op de tweede plaats geëindigd in een onderzoek naar de meest gewaardeerde handelsmerken. De poll werd uitgevoerd door het Intellectual Property Office (IPO) ter gelegenheid van 150 jaar merkregistratie en bracht in kaart welke merken door het publiek als bepalend voor de Britse identiteit worden gezien. Volgens de resultaten eindigde alleen Rolls-Royce boven Radio Caroline. De lijst laat zien hoe uiteenlopende merken, variërend van industrie tot cultuur en publieke diensten, stevig verankerd zijn in het collectieve geheugen. Het IPO benadrukte bij de bekendmaking dat Radio Caroline, dat in 1964 begon met uitzendingen vanaf de Noordzee, voor veel mensen symbool staat voor een periode waarin jongerencultuur in het Verenigd Koninkrijk een eigen stem kreeg. De zender wordt in de toelichting omschreven als een pionier die een generatie van muziek en een gevoel van onafhankelijkheid voorzag. Stationmanager Peter Moore gaf aan dat de hoge notering wordt gezien als erkenning voor de lange geschiedenis van het station en de band met luisteraars. Volgens hem is de trouw van het publiek, dat deels al sinds de tijd van de zeezenders betrokken is, een belangrijke basis geweest voor de ontwikkeling van het merk. Hij voegde daaraan toe dat Radio Caroline in de loop der jaren nieuwe luisteraars heeft bereikt en zich blijft aanpassen aan veranderende technologie, zonder de oorspronkelijke identiteit uit het oog te verliezen. De IPO-top 10 van meest gewaardeerde Britse handelsmerken is als volgt samengesteld: Rolls-Royce Radio Caroline Twinings Cadbury Bass Burberry Transport for London (TfL) roundel Calpol Mini BBC

Uit het archief van Ton van Draanen, vers van de recorder: https://pixeldrain.com/u/PtiCVAUR Caroline-19731225-1000-1003-NormanBarrington-Testuitzending https://pixeldrain.com/u/nk8bmNkM Caroline-19731225-1100-1200-AndyArcher-Testuitzending-MetKortFragmentRNI-Edits-26min https://pixeldrain.com/u/7kEi4e2o Caroline-19731225-1200-1300-AndyArcher-Testuitzending-Edits-27min https://pixeldrain.com/u/f8UBkraU Caroline-19731225-1300-1400-NormanBarrington-Testuitzending-MetKortFragmentRNI-Edits-11min https://pixeldrain.com/u/DHgpWgju Caroline-19731225-1500-1600-PeterVanDijken-Testuitzending-MetKortFragmentRNI-Edits-6min https://pixeldrain.com/u/zyuqMPGS Caroline-19731225-1600-1615-AndyArcher-Testuitzending-MetKortFragmentRNI-edits-3min

Tussen 60+ en 80- Deel 4 Trefwoorden: 2 uur Lex 1968 Veronica, de Engelse ziekte bij Veronica...ploffiets/plofke of brommer? https://drive.google.com/file/d/1OnjVN3hrBxF7dEM8SUQsnINN0qXnDkmY/view?usp=sharing https://drive.google.com/file/d/1UL0IXsVRP6enZEr4EhxULXlJXHPSSgqc/view?usp=sharing Hans Mondt was in die tijd de nieuwslezer aanboord en had verlovingsringen in de aanbieding. Na een loopbaan bij Dolfijn als "uw gastheer Lodewijk" verder bij Veronica als uw nieuwslezer en in de loop van 1968 "uw deejay Lex Harding". Het lijkt erop dat Harding in juni 1968 zijn eerste vaste programma kreeg, Ook Goedemorgen of zoals we Lex horen zeggen in het begin rond 07.00 " Ook Goeiemoijge". De opening van het station voor 07.00 is ozo herkenbaar met een herhalend instrumentaal rieddeletje van ehhh...the....eh...ik hou het op Kerremisklanten. Het lijkt of bij Veronica de Engelse ziekte is uitgebroken, we horen Lex in zijn beste Engels de luisteraars in the UK begroeten, immers die arme zielen overdaar moesten het zonder Caroline doen sinds maart. De beide Carolineschepen zouden "tijdelijk" in Amsterdam verblijven, wachtend op betere tijden. Ik herinner mij uit die tijd ook een sterke toename bij Veronica van Engelstalige jingles uit de PAMS stal. Waarschijnlijk had Robbie Dale als bruidschat voor zijn komst in 68 bij Veronica PAMS demotapes meegenomen, het grote knip/plakwerk kon beginnen. Veronica technici wisten er wel raad mee en het klonk goed, althans in mijn oren. In 1968 kon ik op grond van mijn leeftijd brommer, of zoals we int Noord'n zeggen , ploffiets gaan rijden. Het straatbeeld in die tijd werd gedomineerd door jongelui op enerzijds buikschuivers van het merk Batavus JLO en anderzijds Puch rijders. Ik verplaatste mij op een .....Berini M21 zonder versnelling maar wel met slipkoppeling die je al fietsend aan de loop kreeg dmv het loslaten vd koppeling. Op zo'n ding was je het suffertje, omschrijving nerd was nog niet bedacht. Dat beeld klopte, immers ik was verzamelaar van sigarenbandjes en lid vd plaatselijke damclub en werd regelmatig gezien met stropdas. Als compensatie had ik wel een groene legerpukkel waar ik met zwarte stift melding maakte van the Who, Animals, Stones en John Mayall, het ging dus de goeie kant op. Overigens houdt de presentatiestijl in deze twee uren Lex het midden tussen de ons bekende Lex Harding en "uw gastheer Lodewijk" uit de Dolfijn periode....LodeLex als het ware. Op de foto's genoemde plofkes/brommers. Paul de Haan