Ongelezen bijdragen

Maar weer eens duiken naar 46 jaar geleden. Er was in april 1980 iets te vieren want op zondag de 27ste waren de eerste noten te horen van ‘Chump Change’ uitgevoerd door het orkest onder leiding van Quincy Jones. Daarmee was de duizendste aflevering van het NOS programma ‘Langs de Lijn’ een feit. Het programma stond in die tijd nog tot 1 september 1980 onder leiding van Rob van der Gaast en de makers waren maar wat trots dat iedere zondagmiddag er vier uur radio kon worden gemaakt met sport en muziek en dat ook nog wekelijks rond de anderhalf miljoen luisteraars trok. Daarmee was men destijds ook nog eens het best beluisterde programma dat er wekelijks via het toenmalige Hilversum 1 werd uitgezonden. Als het gaat om de ontstaan geschiedenis van het programma dan gaan we terug naar januari 1967 toen Langs de Lijn een opstart maakte als gezamenlijk sportprogramma van de omroepen AVRO. KRO en VARA, welke voorheen een eigen sportshow hadden. De zondagmiddag was in eerste instantie weggelegd voor het programma maar toen er meer en meer sportevenementen ook doordeweeks plaatsvonden kwam er ook een editie van Langs de Lijn op de woensdagavond en wel in 1975. Hetzelfde gebeurde met de uitbreiding op zaterdagavond in 1978. Ik was een intense luisteraar en als ik zondags naar een sportactiviteit ging dan werd eerst een transistorradio meegenomen en later de walkman om op die manier zoveel mogelijk ook de wedstrijdsport op andere velden te kunnen volgen. Want het was een zeer aangename mix van flitsen van de velden en de zalen afgewisseld met muziek en voorgelezen berichten vanuit de studio. Wat vele luisteraars destijds niet wisten was dat er bij iedere uitzending tenminste ongeveer 100 mensen actief waren om het programma tot een succes te maken. Daarbij ging het niet alleen om de presentatoren en verslaggevers maar ook om de technici en regie in de studio’s. Daarnaast was er in die tijd een groot aantal technici van de PTT actief dat voor de verbindingen met de studio in Hilversum diende te zorgen. Als we het over april 1980 hebben dan dient vooral niet vergeten te worden dat destijds de presentatie in handen was van het onafscheidelijke duo Koos Postema en Willem Ruis. In de maand april 1980 werd ook bekend dat er geen enkel land binnen de Europese Gemeenschap het bezit bij de inwoners van kleurentelevisietoestellen zo groot was als in Nederland. Een zogenaamd conjunctuuronderzoek onder consumenten had, volgens onderzoekers van het Centraal Bureau Statistiek, als uitkomst opgeleverd dat in Nederland 67.8 procent van de huishoudens een kleurentelevisie had. Dit hoge percentage werd destijds alleen benaderd door West-Duitsland, waar in 65.1 procent van de huiskamers een kleurenapparaat stond. Daarna volgden Denemarken en België met respectievelijk 58 en 54.4 procent. In de overige landen was het bezit van een kleurentelevisie in een huisgezin in 1980 veel zeldzamer. In Frankrijk en Engeland had slechts ongeveer 36 procent van de huishoudens een kleurentelevisie, in Ierland 31.6 procent en in Italië 20.9 procent. De opmars van de kleurentelevisie in Nederland was vrij snel gegaan: in 1972 bezat nog maar 13.6 procent van de huishoudens een kleurentelevisie, in 1975 was dit percentage al gestegen naar 35.0 en in 1978 al 60.3 procent. In 1979 had 67.5 procent van de huishoudens al een kleurentoestel in huis staan. Het kan interessant zijn te weten hoe het bezit van een televisietoestel in een huishouden heden ten dage is omgerekend in percentages. Steeds meer mensen nemen afscheid van het gebruikelijke televisiekijken en gebruiken andere vormen om het nieuws en bepaalde programma’s te bekijken. De mogelijkheden zijn dan ook 45 jaar later vele malen groter geworden. Wat hing destijds in de jaren zeventig en tachtig een omroepvereniging boven het hoofd als men dingen deed die volgens de omroepwet niet mogelijk waren? Een aantal voorbeelden te beginnen net de Evangelische Omroep die begin 1980 in de fout ging door in een advertentie leden te gaan werven, wat onmogelijk was aangezien de EO een Stichting was. Dergelijke organisaties kunnen geen leden hebben. In de Tweede Kamer werden vervolgens vragen gesteld aangezien het werd gezien als misleidende reclame. Als gevolg van de discussie volgde er een brief vanuit het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk richting de EO, waarin verzocht werd zich in de toenmalige toekomst te onthouden van dergelijke wervingspraktijken. Een ander voorbeeld van ‘op de vingers tikken’ is die gericht op de toen jonge zendgemachtigde VOO, Veronica Omroep Organisatie in de tweede helft van de jaren zeventig. Men werd gewezen op de daarvoor geldende regels in de omroeplicentie waarin was samengevat wat er zowel aan programmaverplichtingen stond voor radio en televisie. VOO was betrapt op het gegeven dat bij lange na niet de regels werden nageleefd en dus navolging van deze regelgeving vervolgens werd geëist. Het derde en laatste voorbeeld is meer ernstig te noemen. Het ging om overtreding van artikel kon worden in strijd met de artikelen 10 en 61 van de Omroepwet. De programma's van zendgemachtigden mochten niets bevatten dat gevaar opleverde voor de veiligheid van de staat, openbare orde of goede zeden. Als datgene in artikel 10 destijds niet werd nagekomen of overtreden kon een omroeporganisatie nog steeds door de minister van CRM berispt worden. En deze kon zelfs nog een stapje verder te gaan door de organisatie zendtijd te ontnemen. Hij diende daarvoor wel toestemming te vragen aan de Omroepraad. Als het om een berisping ging gebeurde dit bijvoorbeeld twee keer met de VPRO. Er was een reportage over eventuele sabotagemogelijkheden in een legerplaats. Daarmee was men inhoudelijk te ver gegaan volgens destijds minister Klompé. Een tweede berisping kwam van minister Engels die vond dat in een televisieprogramma in 1972 Koningin Juliana ‘voorwerp van platvloerse komedie’ werd gemaakt. De VPRO ging in beroep bij de Raad van State, waarbij de berisping te niet werd gedaan. Hans Knot, 25 april 2026

Hoi Andree, Waar leid je dat aan af?

Het nieuwe RTL Today Radio krijgt vanaf 5 mei een plek op de FM-frequentie 93,3 MHz vanuit Dudelange in Luxemburg. Daarmee kiest de RTL Group voor een Engelstalige invulling op een frequentie die jarenlang werd ingezet voor het Duitstalige aanbod richting Duitsland. RTL Today Radio richt zich op een internationaal publiek in Luxemburg en de omliggende regio. De programmering bestaat uit een combinatie van muziek, nieuws, lifestyle, sport en praktische informatie zoals weer en verkeer, volledig in het Engels. Het station is gekoppeld aan het bestaande Engelstalige nieuwsplatform RTL Today en vormt daarvan de audiovariant. Met deze stap sluit de zender aan op een langere traditie van Engelstalige uitzendingen vanuit Luxemburg, zoals het historische Radio Luxembourg dat tussen 1946 en 1992 via de middengolf op 1440 kHz gericht uitzond naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. De keuze voor RTL Today Radio op 93,3 MHz heeft gevolgen voor de verspreiding van het Duitstalige RTL Radio. Deze frequentie werd in Duitsland met name gebruikt voor de dekking van het Saarland en het zuidwesten van Rijnland-Palts. Door de wijziging verdwijnt het Duitstalige programma daar van deze FM-frequentie. RTL Radio blijft wel beschikbaar via de FM-frequentie 97,0 MHz vanuit Hosingen, die vooral gericht is op de Eifel-Moezelregio en het noorden van Luxemburg. In delen van het Saarland en de Westpfalz is deze frequentie echter minder goed te ontvangen, waardoor luisteraars in die gebieden aangewezen zijn op digitale verspreiding. Via DAB+ blijft RTL Radio beschikbaar in onder meer de regio’s rond Saarbrücken, Trier en Kaiserslautern. Het station maakt daarbij gebruik van de tweede landelijke multiplex in Duitsland. In Luxemburg zijn zowel RTL Radio als RTL Today Radio via het nationale DAB+-netwerk te ontvangen.

De regionale radiozender Wild FM is woensdag door de rechtbank in Amsterdam failliet verklaard. Ondanks het faillissement is de zender voorlopig nog online te beluisteren. Over de oorzaak van het bankroet is geen nadere informatie bekendgemaakt. De zender was jarenlang actief als commerciële regionale aanbieder, met een focus op Noord-Holland en Flevoland. Sinds de start in 2005 wist Wild FM een plek op te bouwen binnen de regionale markt. In de afgelopen jaren nam het bereik echter af, mede doordat distributiemogelijkheden wegvielen. In 2024 verloor de zender de eigen FM-frequenties, waardoor uitzending via de ether niet langer mogelijk was. Een jaar later kwam daar ook het wegvallen van de distributie via DAB+ bij. Sindsdien is Wild FM uitsluitend nog via internet te beluisteren. Het huidige faillissement is niet de eerste keer dat de zender in financiële problemen verkeert. In 2013 werd Wild FM eveneens failliet verklaard, waarna een doorstart volgde onder nieuwe eigenaren. Of een vergelijkbare oplossing ditmaal mogelijk is, blijft vooralsnog onduidelijk.

SLAM! organiseert in aanloop naar de SLAM! Festivalmaand een dj-talentenjacht waarbij luisteraars kans maken op een optreden op het hoofdpodium van het 7th Sunday Festival. De uiteindelijke winnaar wordt gekozen door een vakjury met onder anderen Afrojack, Oliver Heldens en Nicky Romero. Voor de talentenjacht kwamen de afgelopen weken meer dan 350 inzendingen binnen van luisteraars die hun dj-carrière verder willen ontwikkelen. Op basis daarvan is een selectie gemaakt van vier finalisten. Uit deze groep wordt komende week één winnaar gekozen, die op 24 mei 2026 de openingsact verzorgt op het hoofdpodium van het festival. De vier geselecteerde kandidaten zijn Koen (25) uit Roermond, Thyrza (25) uit Eelde, Quinten (20) uit Spijkenisse en de tweelingbroers Tim en Luuk (20) uit Naaldwijk. Hun weg richting de finale is te volgen in de SLAM! Middagshow met Patrick Wolda, Erik-Jan Rosendahl en Julia Maan. In dit programma wordt ook de uiteindelijke winnaar bekendgemaakt op 30 april 2026. De middagshow is van maandag tot en met donderdag te horen tussen 17:00 en 20:00. Tijdens de uitzendingen is er aandacht voor de ontwikkeling van de finalisten en hun voorbereiding op het optreden. De winnaar krijgt naast de plek op het hoofdpodium een uitgebreid traject aangeboden, inclusief vervoer, een eigen kleedruimte en begeleiding door een SLAM!-dj die als tourmanager optreedt. Daarmee krijgt de geselecteerde dj de mogelijkheid om ervaring op te doen op een groot podium voor een breed publiek. Op het 7th Sunday Festival worden circa 40.000 bezoekers verwacht. Naast de juryleden staan ook Axwell en La Fuente op het programma van het hoofdpodium. Binnen de beoordeling van de kandidaten speelt niet alleen de ingestuurde mix een rol, maar ook de manier waarop een dj live optreedt en het publiek weet mee te krijgen. AfbeeldingOliver Heldens, Nicky Romero en Afrojack (foto SLAM!)

Extra Gold staat komend weekend in het teken van een uitgebreide terugblik op 1986, gecombineerd met programma’s waarin ook andere periodes uit de radiohistorie centraal staan. Daarbij wordt een groot deel van de muziek rechtstreeks vanaf originele 45-toerenplaten gedraaid, wat zorgt voor een herkenbaar geluid uit die tijd. De programmering begint zowel op zaterdag als zondag om 09:00 uur met een zeezenderuur, samengesteld door Herbert Wentink. Op zaterdag staat 25 april 1971 centraal met een aflevering van Goud van Oud op Radio Veronica, gepresenteerd door Tom Collins. Op zondag wordt teruggegaan naar 26 april 1969 met een historische Top 40-uitzending van Jan van Veen. In beide gevallen wordt gebruikgemaakt van bewerkte opnames waarin de sfeer van de oorspronkelijke uitzending behouden is gebleven. Aansluitend verzorgen Jaap en Jan een vervolg met muziek en fragmenten die aansluiten bij het geluid van toen. Op zaterdagmiddag begint om 12:00 uur Happy Saturday met Jan Streefland, waarna om 13:00 uur een historische Top 40 uit 1986 volgt met Jan Hariot. Deze uitzending plaatst de hitlijst in de context van die periode, waarin onder meer Radio Caroline actief was met programma’s voor Monique en het Amerikaanse georiënteerde Laser zich liet horen. In de lijst is onder meer aandacht voor Madonna met Live to Tell als hoogste nieuwe binnenkomer. Vanaf 16:00 uur wordt de bijbehorende Tipparade uit 1986 uitgezonden, gepresenteerd door Bert van der Laan, met ruimte voor minder bekende titels die destijds net buiten de officiële hitlijst vielen. De zaterdagavond gaat om 18:00 uur verder met Goud van Oud, waarin Martien Engel muziek en fragmenten uit de zeezendertijd combineert met jingles en commercials. Om 19:00 uur volgt een vernieuwde versie van Tand des Tijds met Fred van Veen. Aansluitend is er om 20:00 uur The Memphis Flash, een radioserie waarin het muzikale werk van Elvis Presley chronologisch wordt behandeld, inclusief originele uitvoeringen van zijn nummers. De avond wordt afgesloten met Classic Crooners van 21:00 tot 22:00 uur. Op zondag wordt de ochtend voortgezet met de Jaap Jansen Show tot 11:00 uur en daarna Bouwjaar 55 met Jan Hariot. Om 12:00 uur volgt de Vinylshow van Ron van der Tuijn, waarin muziek vanaf originele platen centraal staat. In de middag is er van 14:00 tot 17:00 uur Seventies Sunday, waarin niet alleen bekende hits uit de jaren 70 te horen zijn, maar ook minder gangbare nummers uit het archief, aangevuld met radiomateriaal uit die periode. Van 17:00 tot 19:00 uur staat Pirate Gold op het programma, waarin aandacht wordt besteed aan offshore radio met muziek, jingles en fragmenten uit uitzendingen vanaf zee. De zondagavond begint om 19:00 uur met de 19tig show van Martien Engel, waarin wordt teruggeblikt op Radio Caroline in de periode 1979 en 1980. Om 20:00 uur volgt de Albumshow 2.0 met Pieter Oele, waarin albums uit voornamelijk Amerikaanse hitlijsten centraal staan, gebaseerd op onder meer de Billboard-overzichten. Programmaoverzicht zaterdag: 09:00 - 10:00 Zeezenderuur (Herbert Wentink) 10:00 - 12:00 Jaap en Jan 12:00 - 13:00 Happy Saturday (Jan Streefland) 13:00 - 16:00 Historische Top 40 – 1986 (Jan Hariot) 16:00 - 18:00 Tipparade 1986 (Bert van der Laan) 18:00 - 19:00 Goud van Oud (Martien Engel) 19:00 - 20:00 Tand des Tijds (Fred van Veen) 20:00 - 21:00 The Memphis Flash 21:00 - 22:00 Classic Crooners Programmaoverzicht zondag: 09:00 - 10:00 Zeezenderuur (Herbert Wentink) 10:00 - 11:00 Jaap Jansen Show 11:00 - 12:00 Bouwjaar 55 (Jan Hariot) 12:00 - 14:00 Vinylshow (Ron van der Tuijn) 14:00 - 17:00 Seventies Sunday 17:00 - 19:00 Pirate Gold 19:00 - 20:00 19tig show (Martien Engel) 20:00 - 22:00 Albumshow 2.0 (Pieter Oele)