Klassement

Bij het gebruik van de term "staatsomroep" wordt er mogelijk teruggegrepen op een artikel in de Volkskrant van 25 oktober 2021 door Jan Kuitenbrouwer. Het artikel zelf kan ik niet lezen maar heeft deze strekking begrijp ik : "De frase "de staatsomroep" is een retorische truc van populistisch rechts om de publieke omroep in een kwaad daglicht te stellen." Mogelijk zit achter het gebruik van dit woord meer dan alleen een foutieve definitie.

Dat had wel anders gekund ja, was meer een reactie op 'ik neem aan Vincent dat je ook weet waar VARA voor staat en zo ook PvdA'. Dat komt over als zijnde dat ze bij elkaar horen. Iets wat, net als de gebruikte term staatsomroep, door een bepaalde groep graag zo uitlegd wordt. Echter, de één is een omroepvereniging en de ander een politieke partij, beide met dezelfde ideologische basis: de sociaaldemocratie.

Als je zo wilt vergelijken, doe dan de 11 miljard van TATA steel maar aan het zorgstelsel. Theo

Net zoals je de KRO NCRV of de AVRO hebt, ook geworteld in de zuilen van vroeger. Maar om te beweren dat dit nog zo is? Daarom is het ook zo vreemd dat rechts Nederland wel over staatsomroep spreekt, maar ON is dat plots dan niet. Terwijl ON ook in het Publieke Bestel zit, met haar eigen regels en verplichtingen. Dit is alles is verankerd in de wet zodat niet een toevallige regering partijen er uit of de toegang ontzegt kan worden tot de PO. En als je je niet houd aan deze regels, dan wordt je er uit gezet. Daar is toch niets verkeerds aan wel? ON kan nog altijd als commerciële omroep door gaan, dan eet ze niet meer mee uit de staats ruif van belasting gelden. Theo

De eerste televisiebeelden in Nederland verschenen in een tijd waarin radio nog het dominante massamedium was. Eind jaren 20 stond televisie vooral bekend als een technische nieuwsgierigheid waarover in vakbladen en kranten met belangstelling werd geschreven, maar waarvan maar weinig mensen zich konden voorstellen dat het ooit een vaste plek in de huiskamer zou krijgen. Toch werd er in Nederland al vroeg rekening gehouden met deze nieuwe vorm van communicatie. Bij de totstandkoming van de Radiowet van 1928 was televisie namelijk al opgenomen in de regelgeving. In de toelichting op de wet werd gesproken over toepassingen waarbij niet alleen geluid, maar ook beelden draadloos konden worden verzonden. Daarmee viel televisie in die periode nog onder het brede begrip radio. Dat klinkt tegenwoordig misschien vreemd, maar in de jaren 20 werd draadloze communicatie vooral gezien als één technisch domein waarin geluid en beeld zich naast elkaar ontwikkelden. Die aandacht voor televisie kwam niet uit de lucht vallen. In verschillende landen werd al geëxperimenteerd met mechanische televisiesystemen, vaak gebaseerd op de ronddraaiende Nipkowschijf. Vooral in Groot-Brittannië, Duitsland en de Verenigde Staten trokken deze proeven de aandacht van technici en elektronicabedrijven. Ook in Nederland groeide de belangstelling snel, mede door de activiteiten van Philips in Eindhoven. Het bedrijf begon bijna 100 jaar geleden al met experimenten rond televisie en demonstreerde in 1928 de eerste resultaten aan pers en publiek. In 1929 vonden vervolgens de eerste Nederlandse televisieproeven plaats. Die uitzendingen waren technisch nog uiterst primitief. Het beeld bestond uit weinig beeldlijnen, had een lage resolutie en werd weergegeven op kleine schermen die vaak niet groter waren dan een ansichtkaart. Toch maakte het diepe indruk dat bewegende beelden draadloos konden worden overgebracht. Het idee dat mensen thuis niet alleen konden luisteren naar nieuws en amusement, maar het ook konden zien, sprak sterk tot de verbeelding. Dat televisie in Nederland serieus werd genomen, bleek ook uit de aanpassing van de definitie van omroep. Waar eerder alleen werd gesproken over mededelingen van woord- en tooninhoud, werd dat uitgebreid met beeldinhoud. Daarmee ontstond juridisch ruimte voor toekomstige televisie-uitzendingen. Toen de Nederlandse omroepen in 1936 hun definitieve vergunningen ontvingen, stond daarin expliciet vermeld dat uitzendingen met woord, toon én beeld waren toegestaan. Ondanks die wettelijke basis bleef televisie in de praktijk voorlopig beperkt tot experimenten en demonstraties. De techniek was kostbaar, ingewikkeld en nog volop in ontwikkeling. Vooral de ontvangstkwaliteit liet vaak te wensen over. Daarnaast waren televisietoestellen duur en voor de meeste huishoudens onbereikbaar. In de jaren 30 werd televisie daardoor vooral gezien als een technische mogelijkheid voor de toekomst en nog niet als een medium voor dagelijks gebruik. Philips speelde in die periode een belangrijke rol bij de verdere ontwikkeling. In Eindhoven werden experimentele zenders gebouwd en vonden praktijkproeven plaats waarbij de beeldkwaliteit geleidelijk werd verbeterd. Rond 1935 startte het bedrijf met regelmatige proefuitzendingen vanuit Eindhoven. Tegelijkertijd keek de overheid voorzichtig vooruit. In 1935 werd een speciale televisiecommissie ingesteld die moest onderzoeken welke kansen televisie in Nederland had. Die commissie zag zeker mogelijkheden, maar wees ook op de hoge kosten, de beperkte techniek en de vraag wie verantwoordelijk moest worden voor de programma’s. De Tweede Wereldoorlog zorgde vervolgens voor een abrupte onderbreking van de verdere ontwikkeling. Pas na 1945 kwam televisie weer nadrukkelijk op de agenda te staan. In eerste instantie gebeurde dat opnieuw vanuit Eindhoven, waar Philips experimentele uitzendingen verzorgde voor een klein publiek. Uiteindelijk leidde dat in 1951 tot de eerste officiële landelijke televisie-uitzending vanuit Bussum. Terugkijkend is het opvallend hoe vroeg Nederland al bezig was met televisie. Terwijl de meeste huishoudens in de jaren 20 nog rond de radio zaten, werd achter de schermen al gewerkt aan een medium dat het dagelijks leven ingrijpend zou veranderen. Wat begon met wazige proefbeelden en experimentele installaties groeide enkele decennia later uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van vrijwel ieder huishouden. Vincent Schriel, 6 september 2026

Leuk Henk, is collectors item. Nooit geprobeerd het te repareren? Niet zomaar aanzetten!!

50 jaar geleden sprak men al over een "staatsomroep" getuige dit artikeltje in de Leeuwarder Courant van 3 februari 1976..

Ik had beloofd mij eigenlijk niet te mengen in deze discussie. Want die wordt vaak gevoerd door mensen aan de zijlijn. En als je er dan tegen in gaat is het antwoord;"Ik vind dat gewoon". En dan is de discussie "dood". Maar ik dat geval heeft Vincent de waarheid aan zijn zijde. Robin, het is je vergeven. Dank voor je correctie.

Nee Rob. De term staatsomroep is in Nederland niet van toepassing. Hij gebruikt dat regelmatig, hij kan dat wel vinden, maar klopt niet. Dat is de reden waarom ik deze opmerking maak. Een staatsomroep is een omroep die rechtstreeks eigendom is van en wordt aangestuurd door de staat. En die hebben we gelukkig niet in Nederland.

Dat klopt, maar ik neem aan Vincent dat je ook weet waar VARA voor staat en zo ook PvdA. Politieke invloeden in omroep land (al van oudsher) zijn niet vreemd. Ik denk dat Robin daar op doelde. Rob V.

BNNVARA is een publieke omroepvereniging binnen het Nederlandse publieke omroepbestel. De omroep maakt programma’s voor de NPO, maar is zelfstandig en geen onderdeel van de overheid.

Maar die liever toch ook niet!? “Gisteren zat Fleur Agema weer bij ‘Pauw & De Wit’. Ik vind dat we het daar over moeten hebben, want we leven in hele woeste tijden en er staat veel op het spel…” De hoofdredacteur van een DPG-krant wil met Staatsomroepen als BNNVARA gaan overleggen welke talkshowgasten bij Pauw & die andere unerwünscht zijn. https://www.buttkicken.nl/2026/09/10/briefje-van-jan-aan-pieter-klok-5/

Mijn grootvader van Vaders kant werkte bij Philips en kocht in 1955 dit toestel, als 6 jarige in 1961 op de vrije Woensdagmiddag bij Opa en Oma "Kinderuurtje" kijken. "Okkie Trooy", "Dappere dodo", Vrouwtje bezemsteel"... Sweet memories. Toen Opa Kruize in 1971 overleed en zijn huis leeg gemaakt moest worden, werd het toestelletje, dat al sinds 1963 defect op zolder stond, bij de grote hoop afval voor de kraakwagen gezet. Ik zag dat met lede ogen aan en heb het toestelletje mee naar huis genomen. Nu, anno 2026, staat het nog altijd, voor de sier, bij mij in huis. Groet Henk Kruize

De plannen voor een ingrijpende hervorming van de publieke omroep krijgen steeds meer vorm. Het kabinet kiest voor vier omroephuizen, terwijl de NOS en NTR samen verder moeten gaan. Ook verdwijnt het huidige ledensysteem. Het wetsvoorstel met de nieuwe plannen gaat vrijdag in consultatie. De hervorming van de publieke omroep staat al langere tijd op de politieke agenda. Voormalig mediaminister Eppo Bruins presenteerde vorig jaar al plannen waarbij de NTR zou verdwijnen en de bestaande omroepen zouden opgaan in vier of vijf omroephuizen. Na kritiek van onder meer omroepen en de Tweede Kamer is dat plan aangepast. De NTR blijft bestaan, maar gaat samen met de NOS. Daarnaast heeft het kabinet definitief gekozen voor vier omroephuizen. Op dit moment zijn er elf omroepverenigingen. Die moeten de komende jaren samengaan in vier nieuwe organisaties. De nieuwe wet moet in 2028 ingaan en het vernieuwde omroepbestel moet in 2029 gereed zijn. De eerste samenwerkingen lijken inmiddels duidelijk te worden. KRO-NCRV, Omroep MAX en WNL hebben aangegeven samen verder te willen in één omroephuis. BNNVARA en Omroep ZWART vormen een andere combinatie, terwijl AVROTROS en PowNed eveneens samen verder willen. EO, HUMAN en VPRO willen ook gezamenlijk één omroephuis vormen. Een belangrijke vraag is welke plaats Ongehoord Nederland in het nieuwe bestel zou krijgen. De andere omroepen hadden al eerder laten weten weinig mogelijkheden te zien voor samenwerking met ON!. Eerder werd duidelijk dat Ongehoord Nederland mogelijk helemaal geen onderdeel meer zal zijn van het publieke bestel. Minister Rianne Letschert maakte dinsdag bekend dat zij de vergunning van ON! wil intrekken vanwege meerdere misstanden. Naast de nieuwe indeling wil het kabinet ook een einde maken aan het huidige ledensysteem. De vier omroephuizen krijgen volgens het wetsvoorstel een vaste plaats binnen het publieke bestel. Ook komen er maximumtermijnen voor bestuurders en leden van raden van toezicht bij de publieke omroep. Zij kunnen hun functie maximaal twee periodes van vier jaar vervullen. Het wetsvoorstel gaat vandaag, vrijdag 11 september, in consultatie. Iedereen kan dan reageren op de plannen, waarna het kabinet het voorstel nog kan aanpassen voordat de Tweede Kamer zich erover buigt. Voor de belangrijkste onderdelen van de hervorming bestaat al langere tijd steun in de Tweede Kamer. Een meerderheid sprak zich vorig jaar al uit voor vier omroephuizen en het samengaan van de NOS en NTR.

Arctic 252 heeft het langegolfproject voorlopig op pauze gezet. De initiatiefnemers wachten nog altijd op een besluit van de Finse toezichthouder Traficom over een nieuwe frequentie. Hoewel er inmiddels een technische oplossing is gevonden voor een mogelijke frequentiewijziging en de voorbereidingen voor een nieuwe antennelocatie doorgaan, blijft de onzekerheid over een beschikbaar kanaal de verdere ontwikkeling van het station in de weg staan. Voor de technische problemen rond de frequentiewijziging is inmiddels een oplossing gevonden. De benodigde onderdelen worden binnenkort verwacht en zullen als uitbreiding op de oorspronkelijke oscillatorprint worden gemonteerd. Daarmee is een belangrijke technische voorbereiding getroffen voor een eventuele nieuwe frequentie. Ook voor de antenne zijn inmiddels voorbereidingen getroffen. De oorspronkelijke antenne van het baken wordt met 5 meter verlengd en krijgt daarmee een totale hoogte van 20 meter. Volgens de initiatiefnemers is deze hoogte voor langegolfuitzendingen nog altijd verre van ideaal. Er wordt daarom gehoopt dat er volgend jaar een hogere mast beschikbaar komt. De grootste belemmering voor Arctic 252 blijft het uitblijven van duidelijkheid over een nieuwe frequentie. De initiatiefnemers hebben naar eigen zeggen uitgebreid contact gezocht om vast te stellen hoe legaal op een vrij kanaal kan worden uitgezonden binnen de internationale ITU-regels. De uiteindelijke beslissing ligt bij Traficom, maar ongeveer een jaar na het begin van deze procedure is er nog altijd geen antwoord. De langdurige onzekerheid heeft inmiddels gevolgen voor de verdere ontwikkeling van het project. Zo kunnen de logo’s en jingles niet worden aangepast zolang er geen duidelijkheid bestaat over de toekomstige frequentie. Ook zijn enkele makers van programma’s inmiddels gestopt met hun betrokkenheid bij Arctic 252 en is het vertrouwen in een daadwerkelijke start van het station afgenomen. Vanwege de aanhoudende vertraging, stress en frustratie wordt het Arctic LW-project daarom voorlopig stilgelegd. Op de achtergrond wordt wel verder gewerkt aan de technische infrastructuur. Daarnaast zullen middengolftests worden uitgevoerd voor een partnerstation, al worden daarover nog geen verdere details bekendgemaakt totdat alle voorbereidingen zijn afgerond.