Klassement

Soms kan een gang naar de rechter vanwege een auteursrechtenschending best lucratief zijn. Ik had indertijd voor een krant een artikel geschreven over mobiele telefonie. Een paar weken later viel er een folder van een telefoonwinkel in mijn brievenbus waarin datzelfde artikel ongevraagd en zonder naamsvermelding was overgenomen. De eigenaar van die winkel reageerde niet op mijn verzoeken om daarover in contact te treden en een regeling te treffen. Met steun van de (voor mij als lid gratis) juridische dienst van de Nederlandse Vereniging van Journalisten werd uiteindelijk een gerechtelijke procedure tegen de telefoonwinkel aangespannen. De rechter veroordeelde de winkel tot betaling van een bedrag wat maar liefst acht keer hoger lag dan ik verwacht had. Pas nadat een deurwaarder bij hem op de stoep stond om het bedrag te innen ging de eigenaar van de telefoonwinkel overstag.

Als voormalig beroepsfotograaf was het auteursrecht zo'n beetje mijn gereedschapskist. Prijsafspraken waren natuurlijk altijd verboden maar gaande weg kreeg je van collega's een aardig inzicht van wat een persfoto in de markt doet. Afhankelijk van wat er op de foto staat en voor welke bron deze bestemd is. Daarin zitten best grote verschillen. Een actuele persfoto levert gemiddeld zo'n € 100 à € 200 op voor publicatie in een krant of tijdschrift. Voor roddelbladen heb ik weleens een setje foto's verkocht van een Nederlandse zanger voor € 450,00 omdat het exclusief beeldmateriaal betrof. Archieffoto's daarentegen , waar mediapages gebruik van heeft gemaakt, leveren doorgaans enkele tientjes tot € 50 op voor gebruik op websites. Een eenvoudige rekensom zou in dit specifieke geval € 450 gekost hebben. Om het nog ingewikkelder te maken bestaat er ook nog zoiets als het portretrecht en rechten van derden maar het gaat te ver om hier op deze materie in te gaan. Persoonlijk vind ik de werkwijze van ANP Foto, en met name de manier waarop, verwerpelijk. Maar wel met de kanttekening dat veel mensen klakkeloos foto's van internet plukken en daar websites mee vullen, vaak door onwetendheid. Van heel andere orde is een zichtzending van mij met foto's van een concert van een Nederlandse artiest die opeens zonder mijn mede weten op de cover en inlay van een slordige 40.000 CD's en DVD's verscheen. Mijn naam stond wel vermeld en men verkeerde in de veronderstelling dat dit extra werk voor mij zou opleveren al was dit niet zo afgesproken. Dit leidde uiteindelijk tot een gang naar de rechter maar vlak vóór de zitting werd er een schikking van enkele duizenden euro's getroffen omdat een rechtszaak tot negatieve publiciteit zou kunnen leiden. Bij dit soort kwesties is het bijna altijd de advocatuur die de zakken weet te vullen dus per saldo kom je er altijd bekaaid vanaf.

De vrijdagmiddagshow De Weekendborrel met Corné Klijn en Jan Paparazzi verdwijnt uit de programmering van NPO Radio 5. Door bezuinigingen bij de zender wordt het programma met Nederlandstalige muziek niet voortgezet. De veranderingen maken deel uit van een bredere herziening van de programmering die vanaf 2027 ingaat. Daarbij wordt de middagindeling op werkdagen aangepast en verschuiven meerdere vaste programma’s. Zo neemt Simone Walraven vanaf dat moment de middagshow tussen 15:00 en 18:00 uur op zich, waardoor ook de vrijdag in dat nieuwe schema valt. Het lunchprogramma van Daniël Dekker krijgt daarnaast een langere duur. Door de herstructurering verdwijnen in het weekend en op vrijdag meerdere bestaande titels. Zo komen onder meer Open Huis en Bertop5 te vervallen, terwijl op vrijdag ook Magical Mystery Tour van Stefan Stasse en De Weekendborrel verdwijnen. Stasse blijft wel in het weekend te horen met zijn programma, en ook Bert Kranenbarg krijgt daarin een plek. Corné Klijn en Jan Paparazzi zijn na de wijziging niet langer te horen op NPO Radio 5, maar blijven actief op NPO Radio 2 en NPO Sterren NL. Tegelijkertijd verdwijnen in het weekend ook andere programma’s, waaronder Andermans Veren, Adres Onbekend en Volgspot.

MediaPages heeft een groot deel van de betaalde auteursrechtclaim van het ANP teruggekregen nadat een herbeoordeling van het dossier daartoe aanleiding gaf. De website, die al ruim 25 jaar als hobbyproject zonder winstoogmerk wordt beheerd door Wim van de Water, werd eind april geconfronteerd met een claim van bijna 4.000 euro vanwege negen foto’s waarop volgens het ANP auteursrechten rustten. Na een eerste verlaging met 20 procent bleef een bedrag van ongeveer 3.000 euro over, dat uiteindelijk werd betaald. Later besloot het ANP na nieuw onderzoek ruim 2.000 euro terug te storten. Voor Van de Water kwam de claim onverwacht. MediaPages besteedt al sinds de oprichting veel aandacht aan het zorgvuldig omgaan met auteursrechten en wordt volledig bekostigd uit zijn pensioen. De financiële gevolgen en de correspondentie rondom de claim zorgden ervoor dat hij zelfs overwoog om na 25 jaar te stoppen met de website. Toen dit bekend werd, namen Ferry Eden en Vincent Schriel het initiatief voor een donatieactie om MediaPages financieel te ondersteunen. De actie kreeg veel respons vanuit de radio- en zeezendergemeenschap. Binnen twee weken ontving Van de Water talrijke steunbetuigingen via e-mail, telefoon en berichtenapps, terwijl de donaties vrijwel het volledige bedrag van de claim dekten. Vervolgens nam onderzoeksjournalist Marcel van den Berg contact op met Van de Water. Van den Berg doet al geruime tijd onderzoek naar auteursrechtclaims van het ANP en onderzocht ook de negen foto’s waarop de claim betrekking had. Volgens zijn bevindingen was een deel van de claim juridisch discutabel. Op basis daarvan vroeg hij het ANP om de zaak opnieuw te beoordelen. Het persbureau besloot daarop het dossier te herzien en een aanzienlijk deel van het betaalde bedrag terug te betalen. De achtergronden van het onderzoek en de herbeoordeling zijn door Van den Berg uitgebreid beschreven op zijn website. De terugbetaling biedt MediaPages de mogelijkheid om een nieuwe werk-pc aan te schaffen en de jaarlijkse kosten voor het in de lucht houden van de website te bekostigen. Daarnaast heeft Van de Water een deel van het terugontvangen bedrag gebruikt om Marcel van den Berg te bedanken voor zijn inzet. Voor de beheerder van de website betekenden de afgelopen maanden een omslag van grote financiële onzekerheid naar brede steun vanuit de radiowereld. Hij spreekt op MediaPages de waardering uit voor iedereen die met een donatie of een steunbetuiging heeft bijgedragen aan het voortbestaan van Mediapages. Afbeelding: Wim van de Water in Musuem RockArt (foto Vincent Schriel)

Na acht seizoenen komt er in september een einde aan de gezamenlijke ochtendshow van Mattie Valk en Marieke Elsinga bij Qmusic. Het duo blikt in een persoonlijke podcast, opgenomen aan de keukentafel bij Marieke thuis, terug op hun samenwerking en de keuzes die hebben geleid tot een nieuwe fase binnen de zender. Beide dj’s blijven actief bij Qmusic, maar niet langer als vast ochtendduo. Vanaf 7 september krijgt de ochtendshow een nieuwe invulling. Mattie Valk blijft te horen in de ochtenduren en gaat daarbij werken met een wisselend team van vertrouwde en nieuwe stemmen, zonder vaste co-host. Hij geeft aan dat de ochtendradio voor hem altijd de belangrijkste drijfveer is geweest en dat hij uitkijkt naar een nieuwe opzet waarin ruimte is voor meer dynamiek en variatie. Marieke Elsinga kiest ervoor om een andere richting in te slaan binnen de zender en maakt vanaf 18 september een eigen programma op de vrijdagmiddag. In dat programma staat een solo-opzet centraal, waarbij ze luisteraars richting het weekend begeleidt en terugkeert naar een meer zelfstandig radiomoment. Marieke licht toe dat het besluit voortkomt uit een periode van reflectie na jarenlang intensief samenwerken in de ochtend. Ze geeft aan dat het moment is gekomen om te onderzoeken wat een andere invulling haar kan brengen, ondanks het plezier en de verbondenheid met de ochtendshow en haar co-host. Mattie benadrukt dat hij zijn loopbaan in de radio als een doorlopend verhaal ziet en dat hij met veel motivatie vooruitkijkt naar het vervolg van de ochtenduren. Volgens hem is de stap om zonder vaste partner verder te gaan een bewuste keuze om de show op een andere manier vorm te geven. Programmadirecteur van Qmusic, Roland Snoeijer, stelt dat het duo een belangrijke rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van de ochtendprogrammering in Nederland. Hij geeft aan dat hun manier van presenteren, waarin persoonlijke verhalen en openheid een grote rol speelden, heeft bijgedragen aan een sterke band met luisteraars. Tegelijkertijd kijkt hij vooruit naar de nieuwe invulling van de ochtend en het soloprogramma van Marieke op vrijdag. De laatste gezamenlijke uitzending van Mattie en Marieke is te horen op donderdag 3 september, exact acht jaar na de start van hun samenwerking in 2018. Afbeellding: Mattie Valk en Marieke Elsinga (foto Qmusic)

Het lijkt een volledig geautomatiseerd proces. Van scannen websites, vergelijken met hun database en vervolgens versturen van de claims, aanbieden van 'korting' enz. Komt geen mens meer aan te pas,. Gaan we vaker zien. Onderstaande foto was er één van. De foto blijkt dus in hun archief te zitten. Maar is afkomstig uit het Israel National Photo Collection en ondergebracht op Wiki Commons en daarmee in publiek domein gekomen. De licentie voorwaarde voor deze foto vind je onderaan deze pagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Abie_Nathan1961.jpg Ze hebben hun eigen archief niet op orde.