Laatste berichten

De Aspidistra zender was een uitzonderlijk krachtige zendinstallatie die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd in het zuiden van Engeland, nabij Crowborough in East Sussex. De zender kwam in 1942 in gebruik en werd aanvankelijk ingezet voor radiotechnische operaties gericht op nazi-Duitsland. In de decennia daarna kreeg de installatie een rol binnen internationale radio-uitzendingen, voordat zij begin jaren tachtig definitief werd uitgeschakeld. Bouw en technische configuratie De installatie werd gerealiseerd op Ashdown Forest, een locatie die door de relatief hoge ligging gunstig was voor uitzendingen richting het Europese vasteland. De zender zelf had een vermogen dat opliep tot circa 600 kW en was daarmee een van de krachtigste middengolfzenders van zijn tijd. Aspidistra was oorspronkelijk gebouwd door de Amerikaanse fabrikant RCA, maar werd nooit in de Verenigde Staten ingezet vanwege beperkingen op zendvermogen. De installatie werd vervolgens naar het Verenigd Koninkrijk verscheept en aangepast voor militair gebruik. De antenne-opstelling bestond uit drie tuimasten van ongeveer 110 meter hoog. Deze waren zodanig geplaatst dat het uitgestraalde signaal vooral richting het Europese continent werd gebundeld. De zendinstallatie zelf bevond zich grotendeels in een zwaar uitgevoerde bunker, terwijl de energievoorziening werd verzorgd door krachtige dieselgeneratoren, omdat aansluiting op het reguliere elektriciteitsnet niet voldeed. Inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog Vanaf de ingebruikname op 8 november 1942 stond de zender onder controle van de Political Warfare Executive. De installatie werd gebruikt voor uiteenlopende vormen van radiotechnische beïnvloeding. Een belangrijk onderdeel hiervan was het verstoren en manipuleren van Duitse militaire communicatie. Duitstalige operators deden zich voor als Duitse verkeersleiders en gaven via de zender valse aanwijzingen aan nachtjagers van de Luftwaffe, waardoor deze naar verkeerde locaties werden geleid. Daarnaast werd de zender ingezet voor zogenaamde zwarte propaganda. Uitzendingen als Soldatensender Calais en Atlantiksender wekten de indruk afkomstig te zijn van Duitse bronnen, maar werden in werkelijkheid geproduceerd door de geallieerden. Een andere toegepaste techniek was het tijdelijk overnemen van frequenties van Duitse zenders. Wanneer een zender door bombardementen uitviel, kon Aspidistra deze frequentie overnemen en aanvankelijk het originele programma doorgeven. Vervolgens werden aangepaste berichten ingevoegd, wat leidde tot verwarring bij luisteraars. Technische eigenschappen en flexibiliteit De installatie had een aantal kenmerken die voor die tijd ongebruikelijk waren. Zo kon relatief snel van frequentie worden gewisseld, wat essentieel was voor de verschillende operationele toepassingen. De eindtrap bestond uit meerdere parallel geschakelde versterkers met grote zendbuizen, die zowel lucht- als watergekoeld waren. Hierdoor kon het hoge zendvermogen langdurig worden gehandhaafd zonder onderbrekingen. Gebruik na 1945 en uitzendingen Na de oorlog werd de zender overgedragen aan de BBC External Service, de internationale tak van de Britse omroep. Aspidistra bleef daarbij actief als krachtige middengolfzender voor uitzendingen richting Europa. In de eerste naoorlogse jaren werden verschillende frequenties gebruikt, afhankelijk van internationale afspraken en doelgebieden. Bekende frequenties waarop werd uitgezonden waren onder meer rond 648 kHz, 1214 kHz en 1295 kHz. Deze frequenties werden ingezet voor verschillende diensten en talen, waarbij de zender vaak werd gebruikt om grote delen van Europa te bereiken. Vanaf de jaren zestig en zeventig werd het gebruik geleidelijk teruggebracht. Uiteindelijk bleef één frequentie over, namelijk 648 kHz, waarop programma’s van de BBC World Service werden uitgezonden. Deze frequentie bleef in gebruik tot het einde van de operationele periode. De laatste uitzending via Aspidistra vond plaats op 28 september 1982, waarmee een einde kwam aan veertig jaar gebruik van de installatie. Latere bestemming van het terrein Na de buitengebruikstelling werd de zendinstallatie ontmanteld. De masten verdwenen, maar delen van de infrastructuur bleven behouden. De ondergrondse bunker kreeg een nieuwe functie binnen civiele beschermingssystemen en werd later gebruikt als trainingslocatie voor hulpdiensten. Een aantal gebouwen op het terrein heeft een beschermde status gekregen vanwege de historische en technische betekenis van de installatie, die zowel in oorlogstijd als in de periode daarna een bijzondere rol heeft gespeeld binnen de radio-ontwikkeling. Afbeelding: foto Wikimedia Commons

Tom Blom heeft ook nog enige tijd bij Radio Noordzee Nationaal gewerkt. Ontzettend aardige en enthousiaste kerel (en dol op zalmsnippers 🙂). Veel te jong overleden ook...

NPO BLEND start op zaterdag 2 mei met de BLEND Top 1000, een lijst waarin luisteraars bepalen welke R&B- en hiphoptracks een plek krijgen. De uitzending is te volgen via NPO BLEND en via de gratis NPO Luister-app. De BLEND Top 1000 begint op 2 mei om 10:00 uur en is in het eerste weekend dagelijks te horen tot 18:00 uur. Van maandag tot en met donderdag loopt de uitzending van 07:00 uur tot 19:00 uur. Op vrijdag 8 mei eindigt de lijst om 18:00 uur. Luisteraars kunnen tot en met vrijdag 1 mei hun stem uitbrengen via de website van NPO BLEND en daarbij maximaal tien nummers selecteren. De samenstelling van de lijst wordt bepaald op basis van deze inzendingen, waarbij wordt gezocht naar de populairste R&B- en hiphoptracks aller tijden. In de selectie staan onder meer internationale en Nederlandse hits die in eerdere edities hoog eindigden. De top 10 van vorig jaar bestond uit: Aaliyah – Are You That Somebody The Notorious B.I.G. – Juicy Beyoncé feat. Jay-Z – Crazy in Love Lauryn Hill – Doo Wop (That Thing) Re-Play – Ala Day (Ik leef alleen voor jou) 2Pac & Dr. Dre – California Love Bell Biv DeVoe – Poison Janet Jackson – That’s the Way Love Goes Blackstreet & Dr. Dre – No Diggity Extince – Spraakwater De volledige BLEND Top 1000 van 2025 is terug te vinden op Hitnoteringen.

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert heeft formeel toestemming gegeven voor de beëindiging van NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio. Het besluit is donderdag gepubliceerd, waarmee de NPO alsnog groen licht heeft gekregen om beide digitale radiokanalen op te heffen. De NPO diende het verzoek om met de twee zenders te stoppen al in september vorig jaar in. De bedoeling was om NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio per 1 januari 2026 uit de lucht te halen, maar doordat de formele goedkeuring uitbleef kon dat niet doorgaan. Beide stations bleven daardoor ook na de jaarwisseling beschikbaar. NPO Soul & Jazz schrapte eerder dit jaar wel al alle gepresenteerde programma’s. De voorgenomen beëindiging hangt samen met de bezuinigingen binnen de publieke omroep en de wens om ruimte vrij te maken voor NPO Blend, het nieuwe digitale radiokanaal dat inmiddels definitieve goedkeuring heeft gekregen. Om dat kanaal mogelijk te maken besloot de NPO eerder al NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio te laten vervallen. Naast de twee radiokanalen is nu ook toestemming verleend voor het stopzetten van de televisiezenders NPO 2 Extra en BVN. Daarmee is de volledige aanvraag die de NPO eerder bij het ministerie neerlegde alsnog goedgekeurd. Dat de besluitvorming maanden langer duurde dan voorzien had onder meer te maken met het verplichte adviestraject. Vooraf werd advies gevraagd aan het Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur. Vooral de Raad voor Cultuur uitte kritiek op de plannen van de NPO en wees op het risico dat het schrappen van de kanalen zou kunnen leiden tot een smaller cultureel aanbod. Daarnaast moest de NPO uitgebreider onderbouwen waarom de betrokken radio- en televisiediensten konden verdwijnen en op welke manier de culturele taak binnen het publieke bestel gewaarborgd blijft. Die aanvullende onderbouwing is inmiddels beoordeeld, waarna de minister alsnog toestemming heeft verleend.