Ongelezen bijdragen

De internationale dienst van de Tsjechische publieke omroep Český rozhlas bestaat dit jaar negentig jaar. Wat in 1936 begon als een kortegolfdienst groeide in de loop der decennia uit tot een multimediale nieuwsvoorziening die tegenwoordig opereert onder de naam Radio Praag International. Het platform ontwikkelde zich van klassieke radio-uitzendingen tot een breed digitaal aanbod en begeleidde Tsjechië door uiteenlopende historische perioden, waaronder de bezettingsjaren, de Koude Oorlog en de politieke omwenteling na 1989. Ter gelegenheid van het jubileum zendt het radiokanaal Český rozhlas Plus vanaf 27 februari 2026 de achtdelige documentaireserie uit. Maker Jaromír Marek beschrijft daarin de technologische ontwikkeling van de eerste kortegolfzenders tot de huidige digitale verspreiding via internet en podcasts. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de rol van de zender tijdens cruciale momenten in de twintigste eeuw, zoals het verzet tegen nationaalsocialistische propaganda en de berichtgeving rond de gebeurtenissen van augustus 1968. Ook komen herinneringen van luisteraars en bijdragen van oud-medewerkers en huidige redacteuren aan bod, waarmee de betekenis van internationale informatie-uitwisseling wordt onderstreept. Naast de documentaireserie organiseert de omroep van 3 tot en met 15 maart 2026 een speciale tentoonstelling in de Galerie Vinohradská 12 in Praag. Daar wordt de geschiedenis van de buitenlanddienst gepresenteerd aan de hand van originele scripts, historische foto’s van studiotechniek en een uitgebreide verzameling luisteraarsbrieven uit verschillende werelddelen. QSL-kaarten en correspondentie tonen hoe de dienst vanaf het begin was opgezet als wederzijdse communicatie met het publiek, in plaats van louter eenrichtingsverkeer. Radio Praag International bereikt tegenwoordig een internationaal publiek in zeven talen via internet, podcasts, satelliet en samenwerkende stations. Volgens recente cijfers trok de website het afgelopen jaar meer dan acht miljoen bezoekers, waarbij de meeste belangstelling afkomstig was uit Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten. De redactie positioneert zich als verbindende schakel tussen Tsjechië en het buitenland en biedt naast nieuws ook duiding op cultureel en economisch terrein.

Tot in het begin van de jaren zestig bestond er geen wetgeving voor het Nederlandse deel van het continentale plat (tot maximaal 200 kilometer uit de Nederlandse kust), anders dan het internationale zeerecht. Omdat er wel behoefte bestond om de Nederlandse wetgeving ook van toepassing te laten zijn op bouwwerken op het Nederlandse deel van het continentale plat, werd er gewerkt aan een wet Installaties Noordzee. Die zou moeten regelen dat op dergelijke bouwwerken (booreilanden e.d., maar ook andere bouwwerken) de Nederlandse wetten zouden gelden. Toen het REM-eiland werd gebouwd was deze wet nog niet klaar, maar de komst van het REM-eiland zorgde er wel voor dat de parlementaire behandeling van de wet Installaties Noordzee in een stroomversnelling kwam. De Tweede en Eerste Kamer hebben de wet dan ook met spoed behandeld, waardoor na de inwerkingtreding kon worden opgetreden tegen de REM. Had het REM-eiland er niet geweest, dan zou de wet Installaties Noordzee in ieder geval op een later moment zijn aangenomen en in werking zijn getreden. Piet.

De Vlaamse Radio‑ en Televisieomroeporganisatie heeft een nieuwe Europese aanbesteding geopend voor de exploitatie, bewaking en het onderhoud van haar vijf landelijke FM-netwerken, met ingang van 1 januari 2028. Het huidige contract voor de 32 FM-zenders van de publieke omroep liep sinds 2019 via het Nederlandse bedrijf Broadcast Partners, dat sindsdien is overgenomen door het Spaanse Cellnex, en loopt af op 31 december 2027. De aanbesteding richt zich specifiek op de FM-infrastructuur en staat los van de toekomstige procedures voor het DAB+-netwerk, waarvoor nog een afzonderlijk traject zal worden opgestart. In de eerste fase krijgen geïnteresseerde operatoren tot 23 maart de tijd om zich aan te melden voor de selectieronde en hun basisgegevens in te dienen. Pas in de tweede fase ontvangen de geselecteerde partijen het volledige bestek met de criteria waarop de gunning zal plaatsvinden. Het nieuwe contract heeft een looptijd van zeven jaar vanaf 1 januari 2028, met een geraamde waarde van ongeveer €21 miljoen. De omroep kan het contract tweemaal met een jaar verlengen, wat de totale duur tot maximaal negen jaar brengt. Met de aanbesteding wil de VRT rekening houden met de beoogde afschakeling van FM-uitzendingen tussen eind 2034 en eind 2036 en tegelijkertijd zorgen voor economische uitvoerbaarheid voor een potentiële partner. De geschiedenis van het VRT-zenderpark gaat terug tot 2008, toen het zendmast- en zendinstallatiepark op bevel van de toenmalige Vlaamse regering werd geprivatiseerd en verkocht aan Norkring België. Het beheer van de zenderinfrastructuur veranderde daarna meerdere keren van exploitant, en de overgang tussen partijen verliep niet zonder hobbels vanwege de eigendomsverhoudingen van de zendtorens. Hierdoor waren onder meer de internationale frequentiecoördinatie en toegang tot torenfaciliteiten onderwerp van langdurige onderhandelingen.

Ook Radio Hollandia is sinds deze week via DAB+ te beluisteren in de regio Den Haag. De zender heeft een plek gekregen op kanaal 5C van het lokale digitale netwerk en was tot voor kort uitsluitend online te horen. De uitbreiding is mogelijk geworden doordat Radio Excellent een aanvullende vergunning heeft verkregen voor uitzendingen via het lokale DAB+-netwerk in de Haagse regio. Radio Excellent maakt zelf al geruime tijd gebruik van DAB+ in dit gebied en voegt daar nu Radio Hollandia aan toe. Radio Hollandia kent een lange voorgeschiedenis. In de 80s was de zender actief als etherpiraat, met een nadruk op Nederlandstalige muziek, lokaal nieuws en verzoekplaten. Vanuit woonhuizen en andere geïmproviseerde studio’s werd uitgezonden voor een publiek dat zich niet altijd herkende in het aanbod van de officiële omroepen. Daarmee bouwde de zender een trouwe luisterkring op in Den Haag en omgeving. De activiteiten bleven destijds niet onopgemerkt. De toenmalige Radio Controle Dienst voerde regelmatig controles uit, wat leidde tot invallen en inbeslagnames van apparatuur. Ondanks die handhaving bleef de zender terugkeren in de ether, gedragen door vrijwilligers en technici die zich sterk verbonden voelden met het lokale radiolandschap. In de huidige opzet maakt Radio Hollandia deel uit van Radio Excellent.

Het programma Offshore and More start op donderdag 26 februari met een zesdelige serie over Radio London. De reeks is te beluisteren op 192 Radio tussen 20:00 en 22:00 uur. In de weken daarna worden de overige delen aansluitend uitgezonden. In het eerste deel staat het jaar 1965 centraal. Samensteller en presentator Frank van Heerde behandelt de ontwikkelingen rond het zeezenderstation en plaatst de gebeurtenissen in chronologisch perspectief. Daarbij draait hij kenmerkende nummers die in die periode op Radio London te horen waren, eveneens in tijdsvolgorde, zodat een muzikaal beeld ontstaat van het betreffende jaar. De serie biedt ruimte voor achtergrondinformatie over het ontstaan, de programmering en de impact van Radio London. Naast muziek komt ook het reilen en zeilen van het station aan bod, waarbij wordt stilgestaan bij de rol die het speelde binnen het offshore-radiolandschap van de 60s. De productie, samenstelling en presentatie van de reeks zijn in handen van Frank van Heerde. De technische ondersteuning wordt verzorgd door Frank van Agtmaal.

Ruud Hendriks is gestart met een volledig door kunstmatige intelligentie geproduceerde dagelijkse podcast onder de naam The State of Tech. Het project is ontwikkeld door Doorzetters BV en verschijnt zeven dagen per week om 07:00 uur op de grote podcastplatformen. De nieuwe podcast brengt in ongeveer vijftien minuten een overzicht van het belangrijkste technologienieuws. De presentatie is in handen van de AI-stemmen Siert de Groot en Linda Duursma. Deze stemmen zijn digitaal ontwikkeld en voorzien van een herkenbare naam en persoonlijkheid, met als doel een vaste plek te krijgen binnen het Nederlandse medialandschap. Volgens de initiatiefnemers is het volledige productieproces geautomatiseerd. Niet alleen het samenstellen van de inhoud en het schrijven van de teksten gebeurt via kunstmatige intelligentie, ook de stemproductie, distributie naar platformen en publicatie op de eigen website verlopen zonder menselijke tussenkomst. Daarnaast worden promotionele uitingen rond iedere aflevering automatisch gegenereerd en verspreid. De podcast is dagelijks beschikbaar vanaf 07:00 uur via onder meer Spotify, Apple Podcasts en YouTube. Daarmee richt de productie zich op luisteraars die in de ochtend snel bijgepraat willen worden over ontwikkelingen binnen de technologiesector. Met The State of Tech kiest Doorzetters BV nadrukkelijk voor een andere benadering dan bij de bestaande podcast Doorzetters, waarin ondernemersverhalen centraal staan en die wordt gepresenteerd door Richard Bross en Ruud Hendriks. Waar die productie draait om gesprekken en persoonlijke ervaringen, staat bij de nieuwe titel een volledig geautomatiseerde werkwijze centraal. Doorzetters BV geeft aan dat verdere geautomatiseerde mediaproducties in ontwikkeling zijn, gericht op uiteenlopende doelgroepen en niches binnen de Nederlandse markt.

Uit het luisteronderzoek over week 8 van 2026, gemeten van 16 t/m 22 februari, blijkt dat NPO Radio 2 zijn eerste plaats behoudt. De zender noteert deze week een marktaandeel van 13,0%, tegenover 14,3% een week eerder. Ondanks het verlies blijft het station marktleider. Qmusic staat opnieuw op de tweede plaats en laat een lichte groei zien. Het marktaandeel stijgt van 11,0% naar 11,3%. Daarmee verstevigt de zender zijn positie in de top van het klassement. Op de derde plaats staat NPO Radio 1 met 8,9%, een fractie hoger dan de 8,8% van vorige week. Radio 538 volgt op de vierde plaats met 8,1%, een daling ten opzichte van 8,4% een week eerder. De vijfde positie is in handen van NPO Radio 5, dat stijgt van 7,6% naar 8,0% en daarmee de aansluiting met Radio 538 vergroot. Stijgers: Qmusic, NPO Radio 1, NPO Radio 5, Sky Radio, Radio 10, Radio Veronica, E Power, Radio 10 extra zenders, NPO 3FM, Qmusic extra zenders, NPO Sterren NL, Grand Prix - Sport Radio Dalers: NPO Radio 2, Radio 538, RPO Radio, JOE, BNR Nieuwsradio, SLAM!, KINK, Qmusic Limburg, Radio 538 extra zenders Gelijk: 100%NL, NPO Klassiek, Veronica extra zenders, Radio Noordzee, Radio 8FM, Decibel, KINK extra zenders Het Luisteronderzoek biedt inzicht in de luistercijfers van radiostations in Nederland en wordt wekelijks gepubliceerd. Bron: NMO/Ipsos-Kantar