Laatste berichten

******** Reacties van mij ******** De discussie over de toekomst van de middengolf komt hier met enige regelmaat terug. Er leeft nog altijd het idee dat een landelijke AM-zender met een relatief bescheiden vermogen van zeg 20 kW voldoende zou zijn om Nederland te bedienen. Daarbij wordt vaak gesteld dat middengolf goedkoper zou zijn dan een netwerk van FM-zenders of een landelijke verspreiding via DAB+. In theorie klinkt dat aantrekkelijk, maar in de praktijk ligt de situatie aanzienlijk complexer. Een middengolfzender heeft inderdaad het voordeel dat een enkel opstelpunt een groot gebied kan bereiken. Vooral in de avonduren, wanneer radiosignalen verder dragen, kan een AM-zender met beperkt vermogen grote delen van Nederland bestrijken. Toch betekent bereik op papier niet automatisch dat luisteraars ook daadwerkelijk een storingsvrij en bruikbaar signaal ontvangen. Juist daar begint het verschil tussen theorie en dagelijkse praktijk. ******* Het hoeft niet noodzakelijk een landelijke zender te zijn. Met een zender in het midden van het land bereik je voldoende ontvangers. 10 kW is genoeg, hadden Hilv 3 en Veronica vroeger ook. Het gaat erom je programma ook op oude analoge ontvangers te horen is. ************ Voor landelijke dekking op FM zijn meerdere zendinstallaties nodig. Een modern FM-netwerk bestaat uit meerdere zenders om ook binnenshuis en onderweg een stabiel signaal te leveren. De investering in infrastructuur, mastlocaties, energieverbruik en onderhoud ligt daardoor hoog. Daar staat tegenover dat FM nog altijd door een groot deel van de bevolking wordt gebruikt, zowel in auto’s als via traditionele radio’s thuis en op het werk. Radioprogramma's DAB+ vraagt eveneens om een uitgebreid netwerk van zenders, maar werkt efficiënter doordat meerdere radiozenders gezamenlijk binnen één multiplex kunnen worden verspreid. Daardoor worden de kosten gedeeld tussen verschillende aanbieders. Bovendien ligt het energieverbruik van moderne DAB+-zenders doorgaans lager dan dat van vergelijkbare FM-installaties. Vooral voor commerciële omroepen met een landelijke ambitie biedt dat voordelen op langere termijn. ********* Voor een nieuwkomer is FM is niet haalbaar wegens hoge veilingbedragen en dure exploitatie met een operator. Bovendien niet beschikbaar. DAB is verre van ideaal. Allereerst hebben lang niet alle radioos dat aan boord, daarnaast is het ook helemaal niet zo goedkoop. Je hebt een zeer groot aantal zenders nodig, de ontvangst binnenshuis laat nog heel veel te wensen over. Niet voor niets zet de Zwitserse Publ Omroep de FM weer aan. Overigens kan in veel wat oudere auto's zoals de mijne, geen DAB radio worden ingebouwd. ********* Bij middengolf ligt het kostenplaatje anders dan vaak wordt gedacht. Hoewel er in theorie minder zendlocaties nodig zijn, vraagt een AM-zender veel vermogen om een betrouwbaar signaal te leveren. Een middengolfzender van 20 kW klinkt bescheiden, maar het daadwerkelijke stroomverbruik ligt vaak aanzienlijk hoger door verliezen in de installatie en de benodigde randapparatuur. Daarnaast zijn grote antennesystemen nodig, inclusief uitgebreide aarding en onderhoud van het terrein. Vooral de energiekosten spelen tegenwoordig een grote rol. ****** MG zenders zijn veel beter geworden en veel efficienter. een moderne zender werkt in klasse D, met een goed merk als Nautel of Harris is de betrouwbaarheid en efficientie heel groot. BIj FM en DAB zijn de kabel verliezen bvb veel groter dan bij MG. Eigenlijk is DAB een valse energie bespaarder omdat DAB ontvangers veeeeel meer energie slurpen, ik ken zelfs iemand die het DAB ding heeft weggegeven omdat hij gek werd van het batterijgebruik. Het is dus gewoon verleggen van het energie gebruik van zender naar ontvanger! Het nadeel van MG blijft de grote zendinstallatie, maar in een beetje agrarisch gebied is altijd wel een plek te vinden tegen redelijke prijs, zeker nu boeren steeds meer op andere activiteiten overgaan, vanwege stikstof en ander gezeik. Overigens kan je in de MG mast heel goed andere antennes plaatsen FM, DAB, Mobiele netwerken. ****************** Daar komt bij dat storingen op de middengolf de afgelopen jaren sterk zijn toegenomen. Elektronische apparatuur, ledverlichting, zonnepanelen en voedingen veroorzaken steeds meer ruis. Hierdoor is een theoretisch goed bereik in de praktijk lang niet altijd bruikbaar. Vooral binnenshuis wordt ontvangst steeds lastiger. Voor luisteraars die gewend zijn geraakt aan storingsvrije digitale audio via DAB+, streaming of FM, vormt dat een belangrijk nadeel. ************* MG is niet bedoeld voor ontvangst binnenshuis, maar aanvullend op on-line. Een ideale combinatie, on-line en MG, je bereikt zo ook luisteraars die (nog) geen digitale radio hebben of niet willen of kunnen via de computer te luisteren. Een smartfoon klinkt nog slechter als een MG zakradiootje. AM only is geen optie, maar alle beetje serieuze stations hebben multi distributie. *********** Een extra factor is de opkomst van elektrische auto’s. Juist daarin blijkt AM-ontvangst vaak problematisch. Elektromotoren, accupakketten, omvormers en laadsystemen veroorzaken elektromagnetische storing die vooral de middengolfband sterk beïnvloedt. Zelfs bij goed afgeschermde voertuigen blijft het lastig om een schoon AM-signaal te ontvangen tijdens het rijden. Verschillende autofabrikanten hebben daarom besloten om AM-radio volledig weg te laten uit nieuwe elektrische modellen. FM en DAB+ zijn veel minder gevoelig voor deze storingen en bieden daardoor een stabielere ontvangst onderweg. ******* In de USA komt een wet die AM op autoradioos verplicht stelt. Diezelfde autoos zijn voor de Europese markt. ****** Voor landelijke radio is dat een belangrijk punt, omdat autoradio nog altijd een groot deel van het luistergedrag bepaalt. Wanneer een groeiend aantal voertuigen geen AM-ontvanger meer bevat of storingsgevoelige ontvangst heeft, neemt het potentiële bereik van middengolf automatisch verder af. ****** Zie de ontwikkelingen in de USA ********* Wanneer de kosten worden afgezet tegen het aantal luisteraars ontstaat een nog duidelijker beeld. Een landelijke FM-zender bereikt dagelijks honderdduizenden luisteraars. Grote DAB+-netwerken bedienen eveneens een aanzienlijk publiek en worden steeds vaker standaard ingebouwd in auto’s en draagbare radio’s. De publieke- en commercieel zenders hebben afscheid genomen van de middengolf omdat het aantal luisteraars die er nog gebruik van maakte sterk was afgenomen. *********** De vermogens van de MG zenders waren veel te groot, ook was het format niet geschikt voor AM MG is alleen geschikt voor de oudere luisteraar die gewend is naar de radio te luisteren ************ Door het sterk afgenomen gebruik worden de kosten per luisteraar op AM relatief hoog. Zelfs wanneer een middengolfzender technisch goedkoper zou zijn dan een volledig FM-netwerk, blijft de vraag hoeveel mensen er daadwerkelijk gebruik van maken. Voor commerciële exploitanten speelt dat aspect een doorslaggevende rol, omdat advertentie-inkomsten direct samenhangen met luistercijfers en bereik. ********* Het gebruik van AM hangt mede af van het aanbod aan zenders. Op dit moment is dat niet interessant omdat er niets op AM te horen is, behalve de LPAM er om de hoek. MCB 846 is goed bezig, met een relatief laag vermogen ( wel iets meer dan mag) weet men een groot en interessant gebied te bereiken, tegen ongetwijfeld zeer beperkte kosten. Interessant om te volgen. ********** Ook de ontwikkeling van ontvangers speelt mee. Veel moderne radio’s ondersteunen nog wel FM en DAB+, maar laten de middengolfband achterwege. In nieuwe auto’s verdwijnt AM-ontvangst steeds vaker volledig. Daarmee neemt het potentiële luisterpubliek automatisch verder af, ongeacht het bereik van de zender zelf. ******** Daar is al wat over gezegd ********* Dat betekent niet dat middengolf volledig nutteloos is geworden. Dankzij de LPAM zenders blijft de band interessant. Voor een brede landelijke publiekszender lijkt de rol echter steeds kleiner te worden, zeker nu de overstap naar digitale distributie verder doorzet. ******** Geen landelijke MG zender, maar een relatief laag vermogen, ergens tussen de 1 en 20 kW in de Randstad. Icm on-line en met het juiste format voor het juiste (AM) publiek. Uiteraard kan LPAM gewoon blijven, hooguit voor een paar frequenties omstemmen. ********* FM blijft voorlopig dominant door het grote aantal bestaande ontvangers en de stabiele geluidskwaliteit. DAB+ groeit ondertussen verder als digitale opvolger, mede dankzij efficiënter frequentiegebruik en lagere distributiekosten per zender. Tegen die achtergrond wordt het steeds moeilijker om middengolf nog als volwaardig alternatief voor landelijke radio-uitzendingen te zien. ******* FM is zeker dominant, en er wordt om gevochten. Helaas doen de radio ondernemingen bijna allemaal hetzelfde , zelfde format voor hetzelfde publiek, en bvb niets voor ouderen, zelfs Radio 5 zit niet op FM. ******* ******* Nog even hulde aan Ad Ossendrijver, die ik toch heerlijk op FM, dus op AL mijn radioos kan ontvangen hier in Utrecht, met een uitstekend programma -( 97.3FM) Ik hoorde m ook in de buurt van Arnhem op de autoradio. ******* Vincent Schriel, 5 juli 2026

Dat is tegenwoordig een achterhaald iets, de kwaliteit doet niet meer onder dan voor FM. Sterker nog, de kanaal scheiding is beter dan wat je op FM nu hebt. Wat middengolf niet heeft is een RDS syteem met zender informatie. Maar vroeger was vroeger, toen moest men het ook doen met een vonken zender. Dat gebruikt nu ook niemand meer, omdat er betere systemen voorin de plaats kwamen. Theo

Sterke analyse, het probleem van de middengolf is vooral de storingsgevoeligheid, dat was in de tijd van de zeezenders al zo en is alleen maar erger geworden. Een aspect dat je nog niet hebt genoemd, is de geluidskwaliteit. Die is bij de AM ook minder dan bij FM of DAB+. Kortom: een mooie band voor amateurs maar niet meer voor de massa. Wat ik me alleen nog afvraag is wat de beste band is in noodsituaties, de laatste tijd een actueel thema. FM en DAB+ lijken me dan kwetsbaar omdat je afhankelijk bent van een netwerk terwijl je met AM in principe met één zender het land kunt bestrijken, desnoods vanuit het buitenland. Bijvoorbeeld voor Russischtalige landen werd hiervan nog gebruik gemaakt door Radio Pravda. Maar wie kan het hier dan nog ontvangen? En zo'n zender hebben we niet meer. Stof tot nadenken.

De NPO is gestart met een publieksraadpleging om beter inzicht te krijgen in de wensen en verwachtingen van kijkers en luisteraars. De uitkomsten worden gebruikt bij de voorbereiding van het nieuwe beleidsplan voor de periode 2029–2033, waarin de NPO en de publieke omroepen vastleggen welke rol de publieke omroep de komende jaren wil vervullen en welke doelstellingen daarbij horen. Centraal in het onderzoek staat de vraag wat Nederlanders verwachten van de publieke omroep. Daarbij wil de NPO onder meer weten wat volgens het publiek goed gaat, welke onderdelen verbetering vragen en aan welk aanbod behoefte bestaat. Met deze informatie wil de organisatie ervoor zorgen dat het media-aanbod ook in de toekomst relevant, herkenbaar en goed vindbaar blijft. De publieksraadpleging bestaat uit een online vragenlijst met elf vragen. Bij de meeste vragen kunnen deelnemers één of meerdere antwoorden selecteren. Daarnaast wordt op enkele onderdelen gevraagd een beoordeling te geven op een schaal van 1 tot 5. Het invullen van de enquête neemt ongeveer tien minuten in beslag. De vragenlijst kan tot en met 10 juli worden ingevuld. Na de zomer organiseert de NPO aanvullend een aantal groepsgesprekken om de resultaten van de enquête verder te verdiepen. De eindrapportage verschijnt in het najaar en wordt gedeeld via de website van de NPO, sociale media en andere kanalen. De resultaten worden verwerkt in het beleidsplan voor 2029–2033. Dit plan wordt in 2027 ter goedkeuring aangeboden aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Afbeelding: NPO kantoor (foto NPO / Willem van Hofwegen)

TDF breidt deze zomer de dekking van het digitale radionetwerk DAB+ verder uit met de ingebruikname van zestien nieuwe zenders in verschillende Franse regio’s, waaronder Nouvelle-Aquitaine, Occitanie, Provence-Alpes-Côte d’Azur, Bretagne en Grand-Est. De uitbreiding maakt deel uit van de verdere uitrol van digitale etherradio in het land. TDF heeft in Fréjus het lokale multiplex in gebruik genomen. Via de zendlocatie Saint-Raphaël – Pic de l’Ours worden dertien radiostations verspreid naar een gebied met ruim 200.000 inwoners in Fréjus, Saint-Raphaël en langs de kust. In de regio Avignon is de dekking van het lokale multiplex versterkt door de ingebruikname van een extra zender in Vénéjan (30). Daarmee wordt de ontvangst in het gebied verder verbeterd. Ook rond Bordeaux is het netwerk uitgebreid met drie nieuwe DAB+-zenders voor het regionale multiplex. In Gironde gaat het om Arcachon-Camicas en Lignan de Bazas, terwijl in Lot-et-Garonne een nieuwe zender in Marmande-Guérin is gestart. Daarnaast is het vermogen van de hoofdzender op de locatie Bordeaux-Bouliac verhoogd. Voor deze regio staan nog twee extra locaties gepland die later in de zomer in gebruik worden genomen. In de omgeving van Toulouse is de dekking van het uitgebreide multiplex verder uitgebreid met nieuwe zenders in Auch (Gers) en in Albi en Castres-Saïx Navès (Tarn). Deze toevoegingen moeten de ontvangst in de regio versterken. Daarnaast is deze zomer de derde fase gestart van de uitrol van twee nationale DAB+-multiplexen die zich richten op dekking langs verkeersassen en omliggende gemeenten. Voor het M1-multiplex zijn begin juli nieuwe zenders actief geworden op onder meer de locaties Châteaulin-Cast (29), Arcachon-Camicas (33), Saint-Paul-lès-Dax (40) en Haguenau-Carrière (67). Ook langs de snelweg A31 zijn meerdere locaties toegevoegd om de mobiele ontvangst te verbeteren. Volgens de meest recente gegevens kan inmiddels ongeveer 65 procent van de Franse bevolking thuis DAB+-radio ontvangen. Daarnaast wordt een groeiend aantal snelwegen en verbindingsroutes gedekt voor ontvangst onderweg. De verdere uitrol van deze derde fase loopt door in de zomer en blijft doorlopen tot en met 2026.

Desiree van der Heiden is binnenkort te horen bij Radio Gelderland, waar zij als invaller inzetbaar wordt voor verschillende programma’s. De voormalig NPO Radio 2-dj maakt volgende week haar eerste opwachting bij de regionale omroep en gaat daarmee aan de slag binnen de dagprogrammering. Tot eind vorig jaar was Van der Heiden nog dagelijks te horen op NPO Radio 2, waar zij actief was in de nachtprogrammering. Na aanpassingen binnen die programmering kwam er een einde aan haar vaste plek op de landelijke zender. Daarna dook ze in mei kortstondig op bij het weekendprogramma van Kiss FM, al verdween haar profiel daar na ongeveer twee maanden weer van de website. Bij Omroep Gelderland wordt haar komst gekoppeld aan haar ervaring en haar manier van presenteren, waarbij het contact met de luisteraar een belangrijke rol speelt. Ook sluit haar voorkeur voor muziek uit eerdere decennia goed aan bij de muziekkeuze die op Radio Gelderland te horen is. Komende donderdag 9 juli staat haar eerste invalbeurt gepland. Tussen 12:00 en 15:00 uur presenteert zij dan het programma Tot drie, waarmee haar werkzaamheden bij de regionale zender officieel van start gaan. Afbeelding: Desiree van der Heiden (foto NPO Radio 2)

Nog een belangrijk feit: in de regelgeving is geen mogelijkheid meer om een landelijke zender op AM in te zetten. Daarin wordt alleen voorzien in laagvermogenzenders (LPAM).