Laatste berichten

Bij BBC Radio Scotland groeit de onrust over recente veranderingen in de programmering. Medewerkers maken zich zorgen over het verdwijnen van verschillende bekende presentatoren, van wie een meerderheid vrouw is. Tegelijkertijd klinkt kritiek op wat binnen de omroep wordt gezien als een verschuiving naar een meer commerciële aanpak. De veranderingen zijn onderdeel van een brede herstructurering onder leiding van Victoria Easton Riley, die onlangs werd aangesteld als hoofd audio en evenementen bij BBC Scotland. Vooral het verdwijnen van een aantal cultuur- en muziekprogramma’s heeft geleid tot discussie binnen de omroep en de Schotse muzieksector. Michelle McManus, Len Pennie en Nicola Meighan presenteerde deze week voor het laatst hun cultuurprogramma’s in de middag. Opvallend is dat deze programma’s volgens recente luistercijfers juist een groeiend publiek bereikten. Vanaf juni neemt Grant Stott de uitzendingen van maandag tot en met donderdag voor zijn rekening, terwijl Arlene Stuart op vrijdag de presentatie verzorgt. Eerder verdwenen ook diverse gespecialiseerde muziekprogramma’s uit de avonduren. De programma’s van Iain Anderson, Roddy Hart, Billy Sloan en Natasha Raskin Sharp maakten plaats voor het nieuwe programma Up Late, dat wordt gepresenteerd door Lynne Hoggan. Net als Easton Riley heeft Hoggan een achtergrond bij Bauer Media. Ook twee recente redactionele benoemingen binnen BBC Radio Scotland kwamen vanuit de commerciële radiogroep. Onder medewerkers leven zorgen over de richting die de zender inslaat. Die gevoelens sluiten aan bij een recente BBC-enquête waaruit bleek dat het vertrouwen in de hoogste leiding aanzienlijk is afgenomen. Directeur Hayley Valentine erkende tegenover medewerkers dat de huidige veranderingen voor onzekerheid zorgen. Ook het vertrek van Kaye Adams blijft onderwerp van gesprek. De ervaren presentatrice verloor eerder dit jaar haar positie bij het ochtendprogramma Mornings na een intern onderzoek naar klachten over haar gedrag. Dat onderzoek vond plaats binnen het Call It Out-systeem, dat werd opgezet om medewerkers op een veilige manier melding te laten maken van ongewenst gedrag. Collega’s hebben echter kritiek op de manier waarop de zaak is afgehandeld. Vooral het uitlekken van informatie uit het onderzoek roept vragen op. Sommige medewerkers stellen dat hierdoor het vertrouwen in het meldsysteem ernstig is beschadigd. Daarnaast wijzen voormalige collega’s erop dat problemen binnen de redactie volgens hen niet alleen aan één persoon kunnen worden toegeschreven, maar ook samenhingen met een gebrek aan begeleiding van jonge medewerkers. Niet alleen binnen de omroep klinkt kritiek. Meer dan driehonderd artiesten en muzikanten ondertekenden een open brief waarin zorgen worden geuit over de aandacht voor nieuwe Schotse muziek. De actie werd opgezet door de Scottish Music Industry Association en leidde ertoe dat cultuurminister Angus Robertson om opheldering vroeg bij de zender. Volgens onderzoek van muzikant Stephen McAll van de band Constant Follower werd tussen januari en mei van dit jaar minder muziek van onafhankelijke Schotse artiesten uitgezonden dan in dezelfde periode vorig jaar. Ook het aandeel van vrouwelijke of door vrouwen geleide opkomende artiesten zou fors zijn afgenomen. BBC Scotland weerspreekt die conclusies en stelt dat eigen analyses laten zien dat het aantal uitgezonden nummers van Schotse artiesten na de wijzigingen in grote lijnen gelijk is gebleven. De omroep benadrukt dat ondersteuning van de Schotse muziekindustrie een belangrijk onderdeel van de programmering blijft. Daarnaast wijst BBC Scotland erop dat met de recente schemawijzigingen ook nieuwe vrouwelijke presentatoren aan de zender zijn verbonden. Daarbij noemt de omroep Lynne Hoggan, Arlene Stuart en Connie McLaughlin, die het ochtendprogramma Mornings overnam van Kaye Adams. Over de klachtenprocedure rond Adams doet de omroep geen inhoudelijke uitspraken. Wel laat BBC Scotland weten dat meldingen over mogelijk ongewenst gedrag serieus worden genomen en volgens vaste procedures worden onderzocht.

Geheel mee eens, dit is geen goede ontwikkeling. Theo

Er zijn mijn inziens meer dan voldoende redenen om de grote technologiebedrijven aan banden te leggen. Hun macht is inmiddels veel te groot geworden.

Natuurlijk moet je testen. Maar het beeld dat je schetst - van een apparaat met een tank dat ergens in een donkere hoek staat - is nogal ouderwets, als je bedenk wat er tegenwoordig allemaal voor mogelijkheden zijn. Waarom niet zoveel mogelijk gebruikmaken van zonnestroom? Als particulier kun je tegenwoordig zelfs een thuisbatterij inzetten als noodstroomvoorziening.

Op dinsdag 2 juni staat in Vlaanderen bij Nostalgie een uitgebreide editie van de rubriek Leen Gaat Vreemd op het programma. Onder de titel Leen Gaat Vreemd XL presenteert Leen Demaré tussen 10:00 en 12:00 uur een Italiaanse Top 30, samengesteld door de luisteraars van de zender. De speciale uitzending sluit aan bij de Italiaanse nationale feestdag op 2 juni. Waar in de dagelijkse rubriek binnen het programma Vrouwentongen telkens twee niet-Engelstalige klassiekers tegenover elkaar worden gezet, krijgt de Italiaanse muziek deze keer twee uur lang alle aandacht. Via de website van Nostalgie kunnen luisteraars stemmen op hun favoriete Italiaanse nummers. De lijst met nummers waaruit gekozen kan worden bevat een brede selectie aan bekende artiesten en tijdloze klassiekers uit verschillende decennia. Onder de titels waarop gestemd kan worden bevinden zich onder meer Ti Sento van Matia Bazar, Felicità van Al Bano & Romina Power, Sarà Perché Ti Amo van Ricchi e Poveri, Dolce Vita van Ryan Paris, Con Te Partirò van Andrea Bocelli, La Solitudine van Laura Pausini en Senza Una Donna van Zucchero. Ook nummers van onder anderen Eros Ramazzotti, Paolo Conte en Adriano Celentano maken deel uit van de stemlijst. Luisteraars kunnen naast hun stem ook aangeven waarom een bepaald nummer voor hen bijzonder is. De dertig populairste Italiaanse classics vormen vervolgens de basis van de uitzending op 2 juni. Het programma Vrouwentongen, gepresenteerd door Leen Demaré, is iedere werkdag te horen van 10:00 tot 12:00 uur op Nostalgie. Afbeelding: foto Notalgie

Het gebruik van smart speakers en spraakassistenten heeft zich in Duitsland in korte tijd ontwikkeld tot een belangrijk onderdeel van het audiogebruik. Volgens een nieuwe studie van Goldmedia GmbH, uitgevoerd in opdracht van de Duitse Medienanstalten, beschikt inmiddels bijna 30 procent van de huishoudens over een smart speaker. In 2025 maakten meer dan 20 miljoen mensen regelmatig gebruik van spraakgestuurde apparaten voor het beluisteren van audio. Vooral radio profiteert van deze ontwikkeling als veelgevraagde audiobron via apparaten van onder meer Amazon, Google en Apple. Tegelijkertijd stelt het onderzoek dat radiostations nauwelijks financieel voordeel halen uit deze verschuiving. De grote technologiebedrijven bepalen niet alleen welke zenders of playlists gebruikers te horen krijgen, maar controleren ook een groot deel van de advertentie-inkomsten, gebruikersdata en distributiekanalen. Uit de studie blijkt dat radiostations met hun content verantwoordelijk zijn voor ongeveer 21 procent van de omzet die via smart-speakerplatforms wordt gegenereerd, terwijl slechts 3 procent van die inkomsten terugvloeit naar de radiosector. Volgens een worstcasescenario in het onderzoek kunnen de verliezen voor radioaanbieders tegen 2030 oplopen tot enkele honderden miljoenen euro’s als de huidige machtsverhoudingen onveranderd blijven. De onderzoekers wijzen erop dat platformbedrijven momenteel vrijwel alle gebruikersdata rondom luistergedrag voor eigen doeleinden inzetten. Daardoor missen radiostations belangrijke informatie die nodig is voor advertentieverkoop en publieksanalyse. Vooral lokale en regionale commerciële omroepen zouden hierdoor financieel onder druk kunnen komen te staan. Een ander belangrijk aandachtspunt in het onderzoek is de vindbaarheid van radiozenders via spraakassistenten. Wanneer gebruikers een algemene opdracht geven, zoals het afspelen van rockmuziek, bepalen algoritmen van platformbedrijven of een lokale radiozender of een eigen muziekdienst van het platform wordt afgespeeld. Volgens de studie heeft deze werkwijze grote invloed op de zichtbaarheid van radioaanbieders en daarmee op de diversiteit van het audioaanbod. De Duitse Medienanstalten vrezen dat internationale technologiebedrijven hierdoor steeds meer invloed krijgen op welke audio-inhoud gebruikers bereiken. In het rapport wordt daarom gepleit voor maatregelen die lokale en regionale radiozenders beter zichtbaar maken binnen spraakgestuurde systemen. Ook wordt gekeken naar regelgeving waarmee inhoud met maatschappelijke relevantie voorrang zou kunnen krijgen binnen algoritmische aanbevelingen. De discussie over de positie van radio op smart speakers speelt niet alleen in Duitsland. Ook in het Verenigd Koninkrijk groeit de aandacht voor de invloed van grote technologiebedrijven op de toegang tot radio. De Britse overheid concludeerde al in 2021 dat aanvullende regelgeving nodig is om ervoor te zorgen dat radiozenders eenvoudig beschikbaar blijven via smart speakers. Daarbij werd ook uitgesproken dat radioaanbieders beschermd moeten worden tegen extra kosten of beperkingen die door platformexploitanten kunnen worden opgelegd. In het Verenigd Koninkrijk is het luisteren via smart speakers inmiddels sterk gegroeid. Volgens recente cijfers van brancheorganisatie Radiocentre was in het eerste kwartaal van 2025 ruim 17 procent van alle radioluisteruren afkomstig van smart speakers. Bij commerciële radio lag dat aandeel zelfs boven de 21 procent. De Britse mediawetgeving is inmiddels aangepast om radiozenders beter te beschermen op spraakgestuurde platformen. Onder de nieuwe regels mogen platformbedrijven radio-uitzendingen bijvoorbeeld niet aanpassen met extra advertenties en moeten zenders gratis toegankelijk blijven wanneer luisteraars daar expliciet om vragen. De Britse toezichthouder Ofcom werkt momenteel aan verdere uitwerking van deze regels voor diensten als Alexa, Siri en Google Assistant. Ook in Nederland verschuift het luistergedrag steeds verder richting online distributie en verbonden apparaten. Uit NMO Mediatrends 2025 blijkt dat streaming via apps en websites inmiddels de belangrijkste manier is geworden om radio te beluisteren, nog vóór FM en DAB+. Hoewel specifieke cijfers over smart speakers in Nederland beperkt beschikbaar zijn, laat onderzoek wel zien dat online audio en connected devices snel terrein winnen. Daarmee lijkt ook voor Nederlandse radiozenders een vergelijkbare discussie dichterbij te komen over de afhankelijkheid van internationale platformen, de toegang tot luisterdata en de vindbaarheid van lokale en regionale radiozenders via spraakgestuurde systemen. Afbeelding: Smart Speaker (foto Pexels)